Слайд 2NaCl Na+ + Cl-
Электролиттік диссоциация
Слайд 3Na Cl
Na+
Cl-
Ас тұзының электролиттік диссоциациясы
NaCl Na+ + Cl-
Диссоциация
других веществ:
CuSO4 Cu 2+ + SO42-
HCl H + + Cl-
H2SO4 H+ + H+ + SO42-
CaCl2 Ca 2+ + Cl- + Cl-
Диссоциация кезінде металл және сутек иондары үнемі оң зарядталады, ал қышқыл қалдықтары радикалдары мен ОН тобы - теріс зарядталады
Слайд 4+ (анод)
- (катод)
+
+
+
-
-
-
+
-
Электролиз – Электролит ерітіндісі немесе балқымасы арқылы
электр тогын жібергенде жүретін тотығу - тотықсыздану процесі.
Слайд 5Электролиз
Электролиттердің ерітінділері мен балқымалары арқылы тұрақты ток өткізгенде жүретін тотығу-тотықсыздану реакциясын
электролиз деп атайды.
К ( -) – тотықсыздану
А ( +) - тотығу
Слайд 6Электролиз
– Электролит ерітіндісі немесе балқымасы арқылы электр тогын жібергенде жүретін
тотығу - тотықсыздану реакциясы.
Тоқ көзі
Слайд 7Балқыма электролизі
t0
NaCI ↔ Na+ + CI-
K (-) (Na) Na+ + e → Na0 ттғш - тотықсыздану
A (+) (CI) 2CI- -2e → CI20 ттсғш – тотығу
2NaCI ↔ 2Na + CI2
Слайд 8Катодтық үдерістер
1)Егер, сутектен кейін тұрған металл иондары мен сутек иондары бәсекелес
болса, онда металл иондары бірінші тотықсызданады
2)Li-ден АІ-ге дейін орналасқан металл иондары мен су молекулалары бәсекелес болса, онда су молекулалары бірінші тотықсызданады;
3)Егер АІ-ден сутеккке дейін орналасқан металл иондары мен су молекулалары бәсекелес болса, онда катодта екеуі қатар тотықсызданады;
Слайд 9Анодтық үдерістер
Анодқа қышқыл қалдығы мен су молекулалары не оның иондары келеді.
Анодта тотығу мына ретпен жүреді.
S2-, I-, Br-, CI-, OH-, SO42-, NO3-, CO32-, PO43-, MnO4-, F-
Слайд 10Тұз ерітіндісінің электролизі
NaCI → Na+ + CI-
(-) K (Na+, H2O) 2H2O +
2e → H2 + 2OH- тотықсыздану
(+) A (CI-, H2O) 2CI- - 2e → CI2 тотығу
Жалпы реакция теңдеуі:
2NaCI + 2H2O = CI2↑ + H2↑ + 2NaOH
Слайд 12Күміс нитратының сулы ерітіндісінің электролизі кезінде анодта 6 г оттек газы
бөлінетін болса, катодта бөлінген күмістің массасын есептеңдер.
Теоретиктер үшін
Слайд 13
Зауытта массасы 468 кг натрий хлоридінің ерітіндісін
электролизге ұшыратты. Алынған газдар хлорсутектің синтезі үшін қолданылады. Алынған хлорсутек газын 708 л суда ерітті. Алынған ерітіндідегі тұз қышқылының массалық үлесін есептеңдер.
Слайд 14Гальваностегия
Бұйымды коррозиядан қорғап, ұзақ бойы қолдану үшін асыл
металдан жасалған қорғаныш (жұқа қабықпен) қабықпен қаптайды. Гальваникалық цехтар көптеген металлургиялық және басқа зауыттарда бар.
Слайд 15Бұйымдарды асыл металдан жасалған қорғаныш қабықпен қаптау
Слайд 16ГАЛЬВАНОПЛАСТИКА
Электрлік әдіспен қалың қабатты (бірнеше миллиметрге дейін) көшірмелер
алу.
Гальванопластика әдісімен алынған барельефа, көшірмесі
Слайд 17Медаль мен тиындар жасау үшін қолданылады
Слайд 18Жаттығу
Сулы ерітінділер электролизында инертті электродтарды қолданған
кезде анодта бөлінетін өнім мен электролизге ұшырайтын заттың арасындағы сәйкестікті көрсетіңіз:
Заттың формуласы Анодтағы өнімдер
А) NaCl 1) Cl2
B) NaClO4 2) Cl2 , O2
C) NaOH 3) O2
D) NaBr 4) H2 , Br2
5) O2, Br2
6) Br2
Слайд 19Жауабы:
Сулы ерітінділер электролизында инертті электродтарды қолданған кезде
анодта бөлінетін өнім мен электролизге ұшырайтын заттың арасындағы сәйкестікті көрсетіңіз:
Заттың формуласы Анодтағы өнімдер
А) NaCl 1) Cl2
B) NaClO4 2) Cl2 , O2
C) NaOH 3) O2
D) NaBr 4) H2 , Br2
5) O2, Br2
6) Br2
Слайд 20Жаттығу :
Сулы ерітінділер электролизында инертті электродтарды қолданған
кезде анодта бөлінетін өнім мен электролизге ұшырайтын заттың арасындағы сәйкестікті көрсетіңіз:
Заттың формуласы Анодтағы өнімдер
А) HgSO4 1) F2
B) KF 2) O2
C) HgCl2 3) Hg
D) RbOH 4) H2
5) Cl2
6) H2, O2
Слайд 21Жаттығу :
Сулы ерітінділер электролизында инертті электродтарды қолданған
кезде анодта бөлінетін өнім мен электролизге ұшырайтын заттың арасындағы сәйкестікті көрсетіңіз:
Заттың формуласы Анодтағы өнімдер
А) HgSO4 1) F2
B) KF 2) O2
C) HgCl2 3) Hg
D) RbOH 4) H2
5) Cl2
6) H2, O2
Слайд 22Үй тапсырмасы
1. Кальций хлориді балқымасының электролизі теңдеуін
жазып, катод пен анодта бөлінетін өнімдерді көрсетіңіз.
2. Темірдің (ІІ) хлориді ерітіндісінің электролизі теңдеуін жазып, катод пен анодта бөлінетін өнімдерді көрсетіңіз.
3. Электронды баланс әдісін қолданып реакция теңдеуін аяқтаңыз.
Есеп
Күміс нитратының электролит ерітіндісі арқылы 30 минут уақыт бойы 6 A тоқ күшін жұмсаған кезде ерітіндіден бөлініп шыққан металл күмістің массасын анықтаңыз.