Презентация, доклад на тему Урок. презентация Сұлтанмахмұт Торайғыров 10 сынып

кегіне Күн болмағанда кім болам?!

өмір сүрген жылдар?

Ақынның біліммен сусындаған оқу ордалары?

Ақын поэмаларын атаңдар.

Алаш ардагерлері туралы не білесің, оның ақын өмірінде қандай
орны болды?

“Таныстыру” поэмасы арқылы ақын кімдерді таныстырады?

С.Торайғыров “Айқап” журналының редакциясында қай жылдары еңбек етті және ақынның қандай мақалалары осы журналда жарық көрді?

Сұлтанмахмұттың қандай романдарын білесіңдер?

береді.

Баянауылда Әбдірахман молданың медресесінде екі жылдай оқиды.

Нұрғали Бекбауов деген мұғалімнен сабақ алады.

Троицкідегі Ахун Рахманқұли медресесіне түседі, бірақ мұнда бір жылдай
Оқыған ол өкпе ауруының зардабынан оқудан шығып қалады.

Ақындыққа ден қойып, өлеңдерін, “Зарландым” атты ұзақ очеркін жазды.
Осы тұста “Қамар сұлу” атты романын жазуды бастады

Троицкі маңындағы ауылдарда бала оқытады. Күзде Троицкідегі “Айқап”
журналына жауапты хатшы болып жұмысқа орналасады.

Жазда туған елі Баянауылға оралады. Ел ішінде мәдени-ағарту жұмыстарын
жүргізетін “Шоң серіктігі” ұйымын ашпақ болғанымен, ісі жүзеге аспайды.

“Кім жазықты?” атты өлеңмен жазылған романын дүниеге әкеледі.

Тарбағатайдағы Терісарық болысындағы Құрбан қажының ауылында бала
оқытады.

курсына түсіп, жарты жылдай орысша білім алады.
Қиыншылықта өмір сүреді. “Жұмасына екі рет “обед” етем, құр шай мен нан.
Киім алғаным жоқ. “Кинематограф”, вечерлерге бәр мәрте барғаным жоқ.
Күндіз-түні айналдырғаным ала қағаздың беті,”- деп жазатыны осы тұс.

Ақпан төңкерісінен кейін Семейде құрылған Алаш партиясы мен Алашорда
үкіметінің жұмыстарына қатынасып, “Алаш ұранын” жариялайды.

Сәуірде ауруы асқынып, оқуды да, жұмысты да тастап, еліне біржола оралады.

“Адасқан өмір”, “Кедей” поэмаларын жазды.

21 мамырда аурудан қайтыс болды. Небәрі 27 жас өмір сүрген ақынның соңғы
сөзі “Тым болмаса екі жыл тұра алмадым, іштегіні түгел жарыққа шығара
алмай кетіп барамын” болған екен.

мен шығармашылығы жайлы алған білімді
тереңдете отырып, «Қамар сұлу» романы көтерген әлеуметтік мәселе,
кейіпкерлер дүниесі, романның қазақ әдебиетіндегі маңызы мен
ерекшелігіне талдау жасау, романға әдеби-теориялық талдау жүргізу
арқылы көркем шығарманы саралай білуге дағдылану.

Тәрбиелік: Кейіпкерлер іс-әрекетін талдай отырып, жаманнан жиреніп, жақсыдан
үлгі алуға, достық қасиеттерді бағалай білуге, адамгершілікке, қайырымдылыққа,
алдына қойған мақсаты үшін күресе білуге дағдылану.

Дамытушылық: Шығарманы талдап, кейіпкер іс-әрекетіне баға беруге,
ойымызды жүйелі баяндай білуге дағдылану, қоғамдық-әлеуметтік
жағдайларды саралай отырып, өзіндік өмірге деген көзқарас қалыптастыру.

Сабақтың мақсаты:

сүйген жігіті, Жәукенің баласы.
Омар ­ Қамардың әкесі. Қамарды Нұрымға беруге қарсы шыққан
көзі ашық адам.
Қасен ­ Қамардың ағасы.
Жорға Нұрым ­ Қамардың күйеуі (50 жаста).
Қалтан қажы, Оспан би ­ Нұрымның жемтіктес достары.

сүйіспеншілігін тежеуге мәжбүр болуы, он
бес жастағы Қамардың әкесінің қарсылығына қарамай, Қалтан
қажы, Оспан би деген туыстары қатыны өлген Нұрым болысқа
айттырып, қалыңмал алуы, қыздың көнбейтінін көрген соң,
зорлықпен алып кетуі, басқа түскен қасіреттен ауру болған
Қамардың надан бақсы­балгерлердің «емдейміз» деп көрсеткен
азабынан өлуі, мұнша озбырлыққа шыдамаған Ахметтің
Қамарды іздеп келіп, зорлықшылдан кек алмақ болып
әрекеттенгенімен, өзі де ажал тұзағына душар болуы.

кейіпкерлеріне талдау жаса.
3. Нұрым- қандай адам?
4. Қамар мен Ахметтің қосылмау себебі неде?
5. Сол замандағы бақсы-балгерлердің іс-әрекеті романда қалай
берілген?

ме? Кездессе, қандай түрде?
2. Неліктен «қатігездік-надандық белгісіне» саналады?
3. Қазіргі заман туралы (ауызша) ой толға.

әні қандай,
Балауыз балбыраған тәні қандай?!
Ақыл, ой, мінез, көрік түгел келіп,
Толықсып толып тұрған сәні қандай?!

Еріткен іші-бауырыңды көзі қандай,
Бал тамған майда бұлбұл сөзі қандай?!
Жұп-жұмсақ бып-биязы ішке кіріп,
Жайтаңдап жан күйдірген кезі қандай?!

Нұрлы жүз жан-жағына сәуле шашып,
Бойының мінсіздігі онан асып.
Өзгеден сып-сыпайы Һәм сүйкімді,
Ең арты жүрсе-дағы аяқ басып.

Талайы бозбаланың болған ғашық,
Уай, шіркін!Болсайшы деп бізге нәсіп.
Егер де Қамарменен тіл қатысса,
Құдай ұрып жым болар қара басып.

әдіс-тәсіл арқылы жеткізеді?

«Уәделі күнінде басшы, қосшы, сауықшысымен сәулеттеніп, ілу
жыртыс, кәдені адам айтар емес мол қылып, көшкен елдей, пай
шіркін, біздің ынтығып отырған болыс күйеуіміз де келіп қалды-
ау!»

мен жазушы
болсам...» тақырыбында ойтолғау жазу.

жазықты?»
в) «Ботагөз»
2. Омар, Жорға Нұрым қай шығарманың кейіпкерлері?
а) «Бақытсыз Жамал»
ә) «Қамар сұлу»
б) «Кім жазықты?»
в) «Әнші»
3. С.Торайғыровтың романын көрсет.
а) “Қалың мал”
ә) “Ақбілек”
б) “Кім жазықты”
в) “Абай жолы”
4. «Қамар сұлу» романындағы Қамардың басына түскен жағдайға қабырғасы қайысып, араша түскен
жанды табыңыз?
а) Нұрым
ә) Омар
б) Қалтан қажы
в) Оспан би

поэма
б) әлеуметтік роман
в) эпостық шығарма
6. «Қамар сұлу» романындағы ұнамды кейіпкерлерді табыңыз.
а) Батыраш, Қотыраш
ә) Жорға Нұрым, таз Жұман
б) Қалтан қажы, Оспан би
в) Ахмет, Омар, Қасен
7. С.Торайғыров қандай ұйым ашпақ болған?
а) «Қазақ жастары»
ә) «Алға»
б) «Біздің мақсатымыз»
в) «Шоң серіктігі»
8. Алаш партиясы мен Алашорда үкіметінің жұмыстарына қатысып, «Алаш ұранын» жариялаған ақынды табыңыз.
а) М.Дулатов
ә) А.Байтұрсынов
б) С.Көбеев
в) С.Торайғыров

роман
В) Ахмет, Омар, Қасен
В) «Шоң серіктігі»
В) С.Торайғыров

Бағалау:
1-4 балл – “2”
5-6 балл – “3”
7 балл – “4”
8 балл – “5”