- Главная
- Разное
- Образование
- Спорт
- Естествознание
- Природоведение
- Религиоведение
- Французский язык
- Черчение
- Английский язык
- Астрономия
- Алгебра
- Биология
- География
- Геометрия
- Детские презентации
- Информатика
- История
- Литература
- Математика
- Музыка
- МХК
- Немецкий язык
- ОБЖ
- Обществознание
- Окружающий мир
- Педагогика
- Русский язык
- Технология
- Физика
- Философия
- Химия
- Шаблоны, фоны, картинки для презентаций
- Экология
- Экономика
Презентация, доклад на тему Соңгы елларда Түбән Кама шәһәрендә популяр исемнәр (фәнни-тикшеренү эше)
Содержание
- 1. Соңгы елларда Түбән Кама шәһәрендә популяр исемнәр (фәнни-тикшеренү эше)
- 2. Теманың актуальлеге.Антропонимика – ономастика фәненең бер бүлеге.
- 3. Тикшеренү эшенең максатлары һәм бурычлары.Максатыбыз: Соңгы елларда Түбән Кама шәһәрендә популяр булган исемнәрне тикшерү.
- 4. Максатка ирешер өчен без түбәндәге бурычлар куйдык:-
- 5. 0Теманың өйрәнелү дәрәҗәсеТатар телендә антропонимика фәне XX
- 6. 0Гомәр Саттаров китаплары “Исемең матур, кемнәр
- 7. Шулай ук татар исем-фамилияләрен 50дән артык фән
- 8. Тикшеренү эшен башкарганда кулланылган методлар:эзләнү;тикшеренү;системага салу;чагыштыру.
- 9. Татар исемнәренең барлыкка килүен һәм үсешен берничә
- 10. Ислам динен кабул иткәч кушыла башлаган исемнәр:
- 11. Октябрь революциясеннән соң кушыла торган исемнәр: Рафил
- 12. Бу чорда исемнәрне руслаштыру башлана.Әдһәм – Алексей,
- 13. 90нчы һәм 2000нче еллар башы исемнәреАртур –
- 14. Татар исемнәре ныклы үзгәреш кичерә. 2013 елда
- 15. Кызлар исемнәре:Әминә (53) – ышанычлы, тугрылыклы, саклаучыАлинә
- 16. Сирәк очрый торган исемнәрСамирРусланАйратРамазанДанисСамат АдельТаһирМәликә АдиләДиләрә РенатаЭвелинаЭллина Айгөл Алиса Амалия Мәръям
- 17. Ел дәвамында берничә генә булган исемнәр:Амаль, Амирхан,
- 18. Гадәти булмаган, экзотик исемнәр:ВусалНарминНәфисТигран РадэлАльяна Айсэль АйзаЛаймитаЛаринаРайана
- 19. Рус һәм катнаш гаиләләрдә:Кирилл, Данил (Даниил, Данила).Артем.Максим.Егор.Ролан.СвятогорВиктория.Валерия.Анастасия.Милана.Александра.Диана.Полина.
- 20. Слайд 20
- 21. Мин үземә шундый нәтиҗә ясадым: 1. Исемнәр
- 22. Тел, сүз, исем-фамилия - милләтнең йөзе, тылсымлы
- 23. Минем фикерем Ономастика фәненә игътибар елдан ел
- 24. Тикшеренү эшебез түбәндәге хезмәтләргә таянып башкарылды:Саттар-Мулилле Г.
Теманың актуальлеге.Антропонимика – ономастика фәненең бер бүлеге. Ул исемнәрне, фамилияләрне, төрле атамаларны, псевдонимнарны өйрәнә.Кеше исемнәре – гаҗәеп бер бакча ул. Вакыт үткән саен, исемнәр бакчасы да үзгәрә. Бүгенге көндә татар исемнәре системасы нинди хәлдә икәнен тикшерү
Слайд 2Теманың актуальлеге.
Антропонимика – ономастика фәненең бер бүлеге. Ул исемнәрне, фамилияләрне, төрле
атамаларны, псевдонимнарны өйрәнә.
Кеше исемнәре – гаҗәеп бер бакча ул. Вакыт үткән саен, исемнәр бакчасы да үзгәрә. Бүгенге көндә татар исемнәре системасы нинди хәлдә икәнен тикшерү бик актуаль.
Кеше исемнәре – гаҗәеп бер бакча ул. Вакыт үткән саен, исемнәр бакчасы да үзгәрә. Бүгенге көндә татар исемнәре системасы нинди хәлдә икәнен тикшерү бик актуаль.
Слайд 3Тикшеренү эшенең максатлары һәм бурычлары.
Максатыбыз:
Соңгы елларда Түбән Кама шәһәрендә популяр
булган исемнәрне тикшерү.
Слайд 4Максатка ирешер өчен без түбәндәге бурычлар куйдык:
- татар исемнәренең тарихи үсешен
өйрәнү;
- ономастика фәнен өйрәнүче татар галимнәрен ачыклау;
- Түбән Кама шәһәренең ЗАГС бүлегенә мөрәҗәгать итү һәм киң таралган исемнәрне күзәтү, мәгънәсен ачыклау;
- мәктәбебез укучыларының популяр исемнәрен барлау.
- ономастика фәнен өйрәнүче татар галимнәрен ачыклау;
- Түбән Кама шәһәренең ЗАГС бүлегенә мөрәҗәгать итү һәм киң таралган исемнәрне күзәтү, мәгънәсен ачыклау;
- мәктәбебез укучыларының популяр исемнәрен барлау.
Слайд 50
Теманың өйрәнелү дәрәҗәсе
Татар телендә антропонимика фәне XX гасырның 60-70 елларында үсә
башлый. Бүгенге көндә фәнни тикшеренүләр белән Саттаров Гомәр Фәйзрахман улы шөгыльләнә.
Слайд 60
Гомәр Саттаров китаплары
“Исемең матур, кемнәр куйган?, “Татар исемнәре ни
сөйли?”, “Атамалар дөньясына сәяхәт”, “Татар исемнәре сүзлеге” һ. б.
Слайд 7Шулай ук татар исем-фамилияләрен 50дән артык фән кандидаты, 8 фән докторы
өйрәнә. Шулар арасыннан Фирдәвес Гарипова, Флүрә Мәҗитова, Зифа Әхәтова, Зилинә Хөснуллина һ. б.
Слайд 9Татар исемнәренең барлыкка килүен һәм үсешен берничә чорга бүләргә мөмкин:
Мәҗүсилек йолалары
белән барлыкка килгән борынгы төрки чор. Тәңрегә, күк, кояшка табынуга корылган.
Айдар, Айтуган, Биктимер, Айсылу, Сөембикә.
Айдар, Айтуган, Биктимер, Айсылу, Сөембикә.
Слайд 10Ислам динен кабул иткәч кушыла башлаган исемнәр:
Җәмил – матур, чибәр,
мәрхәмәтле.
Данияр – белемле, гыйлемле.
Ихсан – яхшылык эшләүче.
Ислам – тугрылыклы, сәламәт.
Рәйхан – зәңгәр чәчәкле, хуш исле гөл.
Зөһрә – матур, уңган.
Галиябану - бөек, олы дәрәҗәле, кыйммәтле.
Данияр – белемле, гыйлемле.
Ихсан – яхшылык эшләүче.
Ислам – тугрылыклы, сәламәт.
Рәйхан – зәңгәр чәчәкле, хуш исле гөл.
Зөһрә – матур, уңган.
Галиябану - бөек, олы дәрәҗәле, кыйммәтле.
Слайд 11Октябрь революциясеннән соң кушыла торган исемнәр:
Рафил – купшы, көяз.
Марат – француз
буржуаз революциясенең юлбашчысы хөрмәтенә кушылган исем.
Азат – хөр, ирекле, азат.
Ирек – азатлык, ирек.
Ренат – “революция”, “наука”, “труд” сүзләренең кыскартылма кушма исем.
Марсель – франция эшчеләр хәрәкәтенең җитәкчесе исеме.
Азат – хөр, ирекле, азат.
Ирек – азатлык, ирек.
Ренат – “революция”, “наука”, “труд” сүзләренең кыскартылма кушма исем.
Марсель – франция эшчеләр хәрәкәтенең җитәкчесе исеме.
Слайд 12Бу чорда исемнәрне руслаштыру башлана.
Әдһәм – Алексей,
Заһир – Захар,
Зөлфия
– Зоя,
Шамил – Саша.
Сәлимулла, Миңлебай, Кәримулла кебек исемнәр кулланылмый.
Шамил – Саша.
Сәлимулла, Миңлебай, Кәримулла кебек исемнәр кулланылмый.
Слайд 1390нчы һәм 2000нче еллар башы исемнәре
Артур – аю, аюкач.
Руслан – Арслан
исеменең славянлашкан формасы.
Тимур – тимердәй ныклы
Адел – намуслы, тугрылыклы.
Булат – дошманнарга бирешми торган, ныклы.
Ибраһим – халыклар атасы.
Рамазан – үтә кызу, ураза аенда туган ир бала.
Рамил – тылсымлы, юраучы.
Элвира – барсын да саклаучы, яклаучы.
Диләрә – күңелле, акыллы.
Тимур – тимердәй ныклы
Адел – намуслы, тугрылыклы.
Булат – дошманнарга бирешми торган, ныклы.
Ибраһим – халыклар атасы.
Рамазан – үтә кызу, ураза аенда туган ир бала.
Рамил – тылсымлы, юраучы.
Элвира – барсын да саклаучы, яклаучы.
Диләрә – күңелле, акыллы.
Слайд 14Татар исемнәре ныклы үзгәреш кичерә. 2013 елда Түбән кама шәһәрендә иң популяр
исемнәр:
Ир-ат исемнәре:
Тимур (73) – тимердәй ныклы.
Әмир (68) – боеручы, идарәче.
Кәрим (63) – юмарт, рәхимле, киң күңелле.
Ислам (34) – буйсына торган, сәламәт, мөселман.
Булат (34) – дошманнарга бирешми торган, ныклы.
Слайд 15Кызлар исемнәре:
Әминә (53) – ышанычлы, тугрылыклы, саклаучы
Алинә (41) – кояшлы, бөек
Адилә
(40) – намуслы, гадел
Самирә (39) – җимеш бирүче, әңгәмәдәш.
Ралинә (31) – кояш сүзеннән ясалган исем.
Алия (31) – бөек, олы дәрәҗәле, кыйммәтле.
Самирә (39) – җимеш бирүче, әңгәмәдәш.
Ралинә (31) – кояш сүзеннән ясалган исем.
Алия (31) – бөек, олы дәрәҗәле, кыйммәтле.
Слайд 16Сирәк очрый торган исемнәр
Самир
Руслан
Айрат
Рамазан
Данис
Самат
Адель
Таһир
Мәликә
Адилә
Диләрә
Рената
Эвелина
Эллина
Айгөл
Алиса
Амалия
Мәръям
Слайд 17Ел дәвамында берничә генә булган исемнәр:
Амаль, Амирхан, Абдурахман, Вагиз, Гимран, Азамат,
аяз, Бахтияр, сөләйман, юлдаш, Ясмин, Ясир.
Миләүшә, Гөлназ, гөлнара, Зөһрә, Әлфия, Нурсинә, Разия, Сумая, Чулпан, Энҗе, җәмилә, Лилияна.
Слайд 18Гадәти булмаган, экзотик исемнәр:
Вусал
Нармин
Нәфис
Тигран
Радэл
Альяна
Айсэль
Айза
Лаймита
Ларина
Райана
Слайд 19Рус һәм катнаш гаиләләрдә:
Кирилл, Данил (Даниил, Данила).
Артем.
Максим.
Егор.
Ролан.
Святогор
Виктория.
Валерия.
Анастасия.
Милана.
Александра.
Диана.
Полина.
Слайд 21Мин үземә шундый нәтиҗә ясадым:
1. Исемнәр татар халкының милли үзенчәлеге. Алар
тарих белән бәйле икән;
2. Соңгы вакытта ислам диненә бәйле исемнәр кайта башлады. Алар тирән мәгънәгә ия.
3. Мәгънәсез, тузга язмаган исемнәр дә күп. Бу артыгын кылану белән бәйле.
4. Исемнәр дөньясы хәрәкәтчән, шуңа күрә алдагы елларда да өйрәнүне таләп итә.
2. Соңгы вакытта ислам диненә бәйле исемнәр кайта башлады. Алар тирән мәгънәгә ия.
3. Мәгънәсез, тузга язмаган исемнәр дә күп. Бу артыгын кылану белән бәйле.
4. Исемнәр дөньясы хәрәкәтчән, шуңа күрә алдагы елларда да өйрәнүне таләп итә.
Слайд 22Тел, сүз, исем-фамилия - милләтнең йөзе, тылсымлы могҗизасы һәм сакчысы.
һәркемгә үз
исеме – күңеленә иң якын, иң кадерле исем-сүз.
(Гомәр саттар- Мулилле)
(Гомәр саттар- Мулилле)
Слайд 23Минем фикерем
Ономастика фәненә игътибар елдан ел арта. Шуңа күрә киләчәктә мәктәбебез
укучыларының популяр фамилияләрен дә тикшерергә уйлыйбыз.
Слайд 24Тикшеренү эшебез түбәндәге хезмәтләргә таянып башкарылды:
Саттар-Мулилле Г. Татар исемнәре ни сөйли?
– Казан, 1998.
Саттаров Г. Ф. Исемең матур, кемнәр куйган? – Казан, 1989.
Хаҗиева Г. Исемең җисемеңә туры килсен. / “Сөембикә”. Б:32.
Түбән Кама шәһәре ЗАГС бүлегеннән алынган мәгълүматлар.
Авторның туплаган материаллары һәм интернет ресурслар.
Саттаров Г. Ф. Исемең матур, кемнәр куйган? – Казан, 1989.
Хаҗиева Г. Исемең җисемеңә туры килсен. / “Сөембикә”. Б:32.
Түбән Кама шәһәре ЗАГС бүлегеннән алынган мәгълүматлар.
Авторның туплаган материаллары һәм интернет ресурслар.
