Презентация, доклад на тему Прыслоўе як часціна мовы. Факультатыўны занятак у 7 класе.

мовы і літаратуры ДУА «Сярэдняя школа № 1 г. Нясвіжа»

як часціна мовы»

Як з дзеясловам побач стану,
А яе з прыметнікам –
То гэта
Ужо будзе якасці прымета.

моцна трымаць, хутка бегчы),
прымету другой прыметы
(вельмі прыгожы, зусім кволы, па-сяброўску даверлівы),
прымету прадмета
(дом насупраць, кава па-турэцку).
Адказвае на пытанні:
як? якім чынам? калі? дзе? куды? чаму? з якой нагоды? з якой мэтаю? навошта?

не маюць роду і ліку, канчаткі ў іх не вызначаюцца.
У сказе прыслоўе найчасцей бывае акалічнасцю

нясе сярдзітым духам,
Дзікім сіверам зіма.
 
Зачыняйце шчыльна хату,
Каб не дзьмулі халады,
На акно кладзіце вату,
Каб не клаў мароз сляды.
 
Даставайце з вышак сані,
Гайда сцежкі праціраць
І па белым акіяне
Ўдоўж і ўпоперак гуляць!
Якуб Колас
 

нясе сярдзітым духам,
Дзікім сіверам зіма.
 
Зачыняйце шчыльна хату,
Каб не дзьмулі халады,
На акно кладзіце вату,
Каб не клаў мароз сляды.
 
Даставайце з вышак сані,
Гайда сцежкі праціраць
І па белым акіяне
Ўдоўж і ўпоперак гуляць!
Якуб Колас
 

культуры, быту, якія засталіся ад папярэдніх эпох.

а спяваць …
2.Высока падляцеў, ды … ўпаў.
3.Схлусіш сёння, не павераць…
4.Лёгка пасварыцца, … памірыцца.
5.Не адкладвай назаўтра тое, што можаш зрабіць…
6.Што аднаму цяжка даецца, тое калектывам … бярэцца.
7.Калі не будзе ўзімку белена, то не будзе … зелена.
8.Заўтра не дагоніш, а … не вернеш.

не павераць заўтра.
4.Лёгка пасварыцца, цяжка памірыцца.
5.Не адкладвай назаўтра тое, што можаш зрабіць сёння.
6.Што аднаму цяжка даецца, тое калектывам лёгка бярэцца.
7.Заўтра не дагоніш, а ўчора не вернеш.
8.Калі не будзе ўзімку белена, то не будзе ўлетку зелена.

жыве, а раніцай памірае?
2.У пачатку і ў канцы яго холад, а цяпло пасярэдзіне.
3.Увосень рассыпаецца, а улетку збіраецца.
4.Зранку ходзіць на чатырох нагах, удзень – на двух, а ўвечары – на трох.

выкалi – ;
3.Адным махам – ;
4.Край свету – ;
5.Як па заказе – ;
6.На адзiн зуб – ;
7.Хоць касою касi – ;
8.Без аглядкi, што ёсць сiлы – .

выкалi – цёмна;
3.Адным махам – хутка;
4.Край свету – далёка;
5.Як па заказе – добра;
6.На адзiн зуб – мала;
7.Хоць касою касi – многа;
8.Без аглядкi, што ёсць сiлы – хутка;

наляцеў,
Замарозіць не паспеў.
Адпачылі з табой трошкі.
І за ведамі – у дарожку!

Яно менш звязана з сельскагаспадарчым цыклам, а больш з будовай і рухам сусвету. Першы дзень калядаў – дзень, у які даўжыня светлавога дня пачынала павялічвацца пасля зімовага сонцастаяння, звычайна прыходзіўся на 23-24 снежня па сучасным стылі, лічыўся пачаткам астранамічнага новага года. Само слова "каляды" мае паходжанне ад лацінскага calendae, "календы" - назва першага дня кожнага месяца (ад таго кораня пайшоў і "каляндар"), а так сама ад старажытнай назвы сонечнага дыску – Кола.

шчыра з Калядамі ўсе мы вітаем,
Багацця, кахання і шчасця жадаем!
Дазвольце ад сэрца яшчэ пажадаці
- Каб у вашай хаце было заўсёды што даці!
Каб посуд увесь час быў чыста памыты!
А вашыя дзеткі штодзень былі сыты!
Каб мірна і весела ўсім вам жылося!
Каб вам усё цудоўна ў жыцці ўдалося!

шчыра з Калядамі ўсе мы вітаем,
Багацця, кахання і шчасця жадаем!
Дазвольце ад сэрца яшчэ пажадаці
- Каб у вашай хаце было заўсёды што даці!
Каб посуд увесь час быў чыста памыты!
А вашыя дзеткі штодзень былі сыты!
Каб мірна і весела ўсім вам жылося!
Каб вам усё цудоўна ў жыцці ўдалося!

Юрый Корнікаў «У чаканні зімы»

Юрый Корнікаў «Зімовая казка»

Юрый Корнікаў «Зімовая мелодыя»

ельнікі. Белы колер у спалучэнні з зялёным … пасуе дрэвам. Дубровы таксама выглядаюць ... . Ствалы дубоў імкнуць …, і кожны з іх заканчваецца нібы каронай.
… таксама ўсё выглядае …. … апусціўся чырвоны кляновы ліст, і ён ляжыць як гусіная лапка. … глядзяцца імхі на дрэвах, на пнях.
… зімой у лесе!

белыя бярозы. Пасвятлелі ельнікі. Белы колер у спалучэнні з зялёным вельмі пасуе дрэвам. Дубровы таксама выглядаюць урачыста. Ствалы дубоў імкнуць увысь, і кожны з іх заканчваецца нібы каронай.
Унізе таксама ўсё выглядае казачна. Аднекуль апусціўся чырвоны кляновы ліст, і ён ляжыць як гусіная лапка. Хораша глядзяцца імхі на дрэвах, на пнях.
Прыгожа зімой у лесе!

шэрыя … Яны нам вельмі патрэбны на працягу ўсяго нашага жыцця!

– службовая часціна мовы.
В).Прыслоўе – асобая форма дзеяслова.
2.
А).Прыслоўе абазначае прымету дзеяння.
Б).Прыслоўе абазначае прымету паводле дзеяння.
В).Прыслоўе абазначае прымету прадмета.
Г).Прыслоўе абазначае прымету другой прыметы.
3.
А).Прыслоўі змяняюца па склонах.
Б).Прыслоўе не маюць роду і ліку.
В).Прыслоўі спрагаюцца.
Г).Прыслоўе не скланяюцца і не спрагаюцца

…, …;
агульнае граматычнае значэнне прыслоўя –
прымета …, прымета …, прымета…;
марфалагічныя прыметы прыслоўя …;
у сказе прыслоўе звычайна выконвае ролю… .