Слайд 1САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ:
САЙЫН МҰРАТБЕКОВТЫҢ
“ЖУСАН ИІСІ” ПОВЕСІНДЕГІ
АЯН БЕЙНЕСІ
Слайд 2САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ:
Білімділік: Шығарманың мазмұнын талдай отырып жазушының кейіпкер бейнесін ашудағы шеберлігін
таныту;
Дамытушылық: оқушылардың қиялы мен көркем сөйлеу қабілеттерін арттыра отырып кейіпкер бейнесін құрастыруға баулу.
Тәрбиелік: кейіпкер тағдырына ортақтастыра білу, сезімді, төзімді, қайырымды болуға, бауырмалдылыққа, мейірімділікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Бекіту сабағы
Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, баяндау, талдау,
ішінара іздендіру.
Сабақтың ой-түйіні:
“Жетім көрсең, жебей жүр”
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.
ІІ.Үй тапсырмасын сұрау.
Әңгіме желісін қысқаша мазмұндау
ІІІ. Шығарманың композициясына талдау
ІҮ. Мәтінмен жұмыс
Ү. Аянға мінездеме беру (Кластер құру)
ҮІ. Проблемалық сұрақтар
ҮІІ. Шығармашылық жұмыс
ҮІІІ. “Жетім көрсең ,жебей жүр”(Суреттер арқылы)
ІҮ. Үй жұмысы
Х. Бағалау
Слайд 5“Аян екеуміз бір партада отыратынбыз. Бірінші күннен-ақ ол зеректігімен көзге түсті.
Мұғалімнің тақтаға жазған әріптерін айна қатесіз қағазға түсіріп, тез жаттап алып жүрді. Тіпті келе-келе күніне бір-екі әріптен ғана өткенімізге көңілі толмай:
Барлық әріптерді тезірек неге үйретпейді екен. Шіркін, ағама хат жазар едім,-деп күңкілдейтін” деген үзіндіде нені байқадыңдар?
Слайд 7ШЫҒАРМАНЫҢ КОМПОЗИЦИЯЛЫҚ ҚҰРЫЛЫСЫ
Шығарманың дайындығы
Басталуы
Байланысуы
Дамуы
Шиеленісуі
Шарықтау шегі
Шығарманың шешімі
Слайд 8АЯН БЕЙНЕСІН ҚҰРАСТЫРУ
(МӘТІНМЕН ЖҰМЫС)
Аянның түр-сипаты, киімі, іс-әрекеті, әдеті бейнеленген жолдарды мәтіннен
тауып , кейіпкер бейнесін құрастыру.
Слайд 9
“Шолақ жең, ақ жейде, тізеден жоғары қысқа қара шалбар киген, кекіл
шашы бар, мұнтаздай таза бір бала тұр екен”.
Бұл жолдардан Аянның қандай
қасиеті байқалады?
Слайд 10
“Ол өте ақкөңіл, ақылды бала екен. Адамды іш тартып тұратын
жайдары жүзі, не десең де көне кететін жұмсақ мінезі бізді бірден үйіріп әкетті.
Ең жақсы қасиеті- ешкіммен төбелесіп, сөзге келмейтіндігі. Бір- екі рет кейбір шатаққұмар балалар тиісіп те көрген екен. Аян үндеместен қабағын түйіп, ондайлардан сырт айналып кетіп жүрді” деген үзінді нені байқатады?
Слайд 11
“Аянның әжесі өліп қапты” деген сыбырды алқына тұрып, сүйінші сұрағандай бірімізге-біріміз
жеткіздік.
Жарғақ сары тон киген Аян күлімдеп тұратын қара көзі шарасынан шыға жаутаңдап, өңі боп-боз, есігінің алдында тұр екен. Үйінде көрші –қолаң әйелдер бір-бірімен шуылдаса көрісіп, азан-қазан болып жатқанмен, ол көзіне жас алмапты”
Сонда қалай ойлайсыңдар? Аян мүлде жылай білмей ме?
Слайд 12
“Жаз ортасы. Аңызақ жел ұйытқи соққан ыстық күннің бірінде ауылға тағы
бір қаралы қағаз келді. Бұл жолғы қаралы қағаз ешкімнің үйінен зарлы жоқтау айтатын дауыс шығарған жоқ. Бұл жолы қаралы қағаз көшеде ойнап жүрген балалардың ең соңында.... “Ей, тоқтаңдаршы, мен сендерге кешегіден де қызық ертегі айтамын”,- деп жалына дауыстай жүгірген Аянға келген еді. Ол үнсіз қабылдады. Қаралы қағазды ұзақ отырып екі-үш қайтара ежіктеп оқыды да, төрт бүктеп ышқыр қалтасына тықты. Онан соң ойнап жүрген балалардың жанына кеп, әдетінше алыс-жұлысты сырттай қарап қызықтап тұрды. Тек балалар үйді-үйіне тараған кезде, ол ауылдың шетіндегі ат қораға барып кірді. Соңынан мен де бардым... Аян қараңғы бұрышта бір уыс боп бүрісіп, екі алақанымен бетін басып солқылдап жылап отыр екен. Ұзақ жылады. Онан соң көзін сүртті де қорадан шықты”.
Бұл үзіндіде Аянның қандай бала екендігін байқадыңдар?
Слайд 13Аян қандай
бала?
Әңгімешіл
мейірімді
төзімді
сезімтал
байқағыш
ақылды
қиялшыл
Слайд 14Проблемалық сұрақтар:
Аянның осындай қасиеттері өз бойларыңда бар ма?
Аянның бойындағы қандай қасиеттерді
өзіңе алар едің?
Аян ертегіні көп айтады,бірақ мазмұны неге толық берілмейді?
Автор повесті неге “Жусан иісі” деп атайды? Жусан иісі арқылы жазушы оқырманға қандай ой тастайды?
Әңгіменің негізгі идеясы не?
5 Өздерің бұл әңгімеге қандай тақырып қояр едіңдер?
Слайд 15ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ЖҰМЫС
Аян ертегісін “Баяғыда бір жетім бала болыпты” деген тақырыпта жалғастырып
көріңдер.
Слайд 16
Кубизм. Кубизм әдісі бойынша мына
кубикті иіремін. Қай қырының сұрағы түссе соған жауап береді.
1.Суретте. Аянның портретін суретте.
2. Салыстыр. Аян мен әңгімеші баланы салыстыр.
3. Зертте. Жетім бала туралы тағы қандай шығарма білесің?
4.Қолдан. Аян туралы ел адамдары не дейді?
5. Дәлелде. Аянды осындай еткен қандай жағдай?
Талда. Аян бойынан қандай ерекше қасиеттерді байқадың?
Толғаныс. Синку-эй әдісі бойынша «Қасиет», «Мұрат» сөздеріне бес жолды өлең жазып көрейік.
Слайд 17Сабақтың ой-түйіні:
“Жетім көрсең, жебей жүр”
Суреттер арқылы
Кесте арқылы
Слайд 19ҮЙГЕ ТАПСЫРМА:
Шығармашылық жұмыс:
“Аянның болашағы” тақырыбында өз қиялдарыңмен повесті аяқтау.