Презентация, доклад Удмуртия на удмуртском языке

Содержание

Удмурт шаерБыдэстüз: Ильинск шор ëзо школаысь 5а классын дышетскись Мерзляков МаксимЭскериз:удмурт кылъя но литературая дышетüсь Чигвинцева Ульяна Викторовна

Слайд 1Удмуртия
Выполнил:
Мерзляков Максим
ученик 5а класса
МОУ СОШ с. Ильинское
Руководитель:
учитель

родного языка (удмуртского)
Чигвинцева Ульяна Викторовна
УдмуртияВыполнил: Мерзляков Максимученик 5а класса МОУ СОШ с. Ильинское Руководитель: учитель родного языка (удмуртского)Чигвинцева Ульяна Викторовна

Слайд 2Удмурт шаер
Быдэстüз:
Ильинск шор ëзо школаысь
5а классын дышетскись
Мерзляков

Максим
Эскериз:
удмурт кылъя но литературая дышетüсь
Чигвинцева Ульяна Викторовна
Удмурт шаерБыдэстüз: Ильинск шор ëзо школаысь 5а классын дышетскись Мерзляков МаксимЭскериз:удмурт кылъя но литературая дышетüсь Чигвинцева Ульяна

Слайд 3Пичи гинэ Удмурт шаермы туж узыр быдэс дуннелы тодмо луись кылбурчиосын,

писательёсын, композиторен, спортсменъёсын, конструктор-оружейникен, удмурт ансамбльёсын но мукетъёсыныз. Озьы ик асьме шаерамы вань тодмо интыос.
Удмурт шаер – со Росси Федерацилэн субъектэз.
Интыяськемын со Шор Ураллэн шунды пуксён палаз, Кам но Ватка шуръёс вискын. Удмурт шаер интыяськемын Киров улос, Перм шаер, Татарстан но Башкортостан кунъёсын артэ.
Пичи гинэ Удмурт шаермы туж узыр быдэс дуннелы тодмо луись кылбурчиосын, писательёсын, композиторен, спортсменъёсын, конструктор-оружейникен, удмурт ансамбльёсын

Слайд 4Тодмо писательёс но кылбурчиос

Тодмо писательёс но кылбурчиос

Слайд 5Кузебай Герд
Кузебай Герд (зэмос нимыз Кузьма́ Па́влович Ча́йников)
удмурт кылбурчи, фольклорист но

этнограф.
Вордскемын 2-тӥ (14-тӥ) толшоре2-тӥ (14-тӥ) толшоре 1898-тӥ арын2-тӥ (14-тӥ) толшоре 1898-тӥ арын туала Вавож ёросысь2-тӥ (14-тӥ) толшоре 1898-тӥ арын туала Вавож ёросысь Покчивуко гуртын удмурт крестьян семьяын. Со вал витетüез нылпи. Гердэз СОФИНлэн (Финн выжыысь калыкъёсты мозмытон союзлэн) ужезъя янгыше уськытӥзы.
1932 ар - пытсэт сьӧры келямын. 1-тӥ шуркынмонэ 1937-тӥ арын ыбемын туала Карелиысь1932 ар - пытсэт сьӧры келямын. 1-тӥ шуркынмонэ 1937-тӥ арын ыбемын туала Карелиысь Медвежьегорск ёросысь Сандормох гурт вӧзын.
1958-тӥ арын тодосчилэсь ӟеч нимзэ берыктӥзы.
К. Герд удмурт но ӟуч кылын гожъяськиз.

Кузебай ГердКузебай Герд (зэмос нимыз Кузьма́ Па́влович Ча́йников)удмурт кылбурчи, фольклорист но этнограф. Вордскемын 2-тӥ (14-тӥ) толшоре2-тӥ (14-тӥ)

Слайд 6Кузебай Гердлы сüзем памятник
Кузёбай Герд удмурт калыклэн югдытӥсез чилектэм кадь ӝужаз,

воректэм кадь калыкезлы югыт пыртӥз, но гудыриен ӵашъем кадь улонысь кошкиз. Но дыр ортчемъя выльысь калык доры берытскиз, интыл кизилилы пӧрмиз.
1998-тӥ арын вордӥськем интыяз музей-юрт усьтӥзы.
2000-тӥ арын - элькунысь йӧскалык музейлы нимзэ сётӥзы.
2005-тӥ арын со азе Гердлы синпелет усьтüзы.
Кузебай Гердлы сüзем памятникКузёбай Герд удмурт калыклэн югдытӥсез чилектэм кадь ӝужаз, воректэм кадь калыкезлы югыт пыртӥз, но

Слайд 7Кедра Митрей
Кедра Митрей (зэмос нимыз Дмитрий Иванович Корепанов) – тодмо удмурт

писатель.
Вордскемын Эгра черкогуртын 16 (29) куарусёнэ 1892 арын.
Улон сюресэз секыт вал: инмарлы уг оскы шуыса, Казаньысь дышетüсьёсты дасян семинариысь улляло, берлогес кошке армие, ожмаськыса но вуттэ, пленэ но сюрылэ.
8-тü куартолэзе 1938-тü арын сое пытсэт улэ келяло 8 арлы.
1946 -тü арын пытсэт улысь потто.
Нош 1948-тü арын выльысь пытсэт улэ келяло.
Кулэ 11-тü шуркынмонэ 1949-тü арын ссылкаын Новосибирск улосвылысь Михайловской ёросысь Чумаково черкогуртын.
Кедра МитрейКедра Митрей (зэмос нимыз Дмитрий Иванович Корепанов) – тодмо удмурт писатель.Вордскемын Эгра черкогуртын 16 (29) куарусёнэ

Слайд 8Кедра Митрейлы памятник
27-тü куарусёнэ 1992-тü арын писательлэн 100 арес тырмонэзлы устьэмын

Игра посёлокын синпелет.
Со сылэ аслаз вордскем интыяз Советской ульчаын
Кедра Митрейлы памятник27-тü куарусёнэ 1992-тü арын писательлэн 100 арес тырмонэзлы устьэмын Игра посёлокын синпелет. Со сылэ аслаз

Слайд 9Ашальчи Оки
Ашальчи Оки (зэмос нимыз Акилина Григорьевна Векшина) вордскемын 4 (16)-тü

оштолэзе 1898 арын туала Грах ёросысь Ускы гуртын ужась крестьян семьяын. Пинал дырыз тупаз Россилэн шимес, бугрес вакытэныз. Озьы ке но Векшинъёс нылзэс дышетыны тыршизы. Ашальчи Оки дышетске Карлыганысь Вотской дышетüсьёсты дасян школаын но Казаньысь врачъёсты дасян университетын.
1928-тü арын солы сёто Удмурт шаерысь дано эмчи ним (син эмъясь)
Война кутскем бере, военной хирург луыса ужа.
Войнаысь бертэ коньывуонэ 1946-тü арын.
Алнаш черкогуртысь эмъюртын врач луыса ужа.
Кулэ 31-тü коньывуонэ 1973-тü арын.
Ашальчи ОкиАшальчи Оки (зэмос нимыз Акилина Григорьевна Векшина) вордскемын 4 (16)-тü оштолэзе 1898 арын туала Грах ёросысь

Слайд 10Музей-усадьба
Ашальчи Окиез сüлы карыса, устэмын та юрт 1987-тü арын Алнаш

черкогуртын.
Та юртын улüз ачиз Ашальчи Оки эмъюртын ужакуз.
Музей-усадьба Ашальчи Окиез сüлы карыса, устэмын та юрт 1987-тü арын Алнаш черкогуртын.Та юртын улüз ачиз Ашальчи Оки

Слайд 11Тодмо писательёс но кылбурчиос

Тодмо писательёс но кылбурчиос

Слайд 12Пётр Чайковский
Вордскемын 7-тü куартолэзе 1840-тü арын Вотка посёлокын. Петр Чайковский тодмо

композитор, дышетüсь, дирижёр, но музыкая критик. 5 арескысен ик шудыны кутске фортепианоен но мукет арбериосын. Коркаязы котьку кылüське вал крезьгур.
1865-тü арфн быдтэ Москваысь консерваториез. Татысен кутске солэн бадӟым сюрес вылэ султонэз.
Кулэ 6-тü шуркынмонэ 1893 арын Санкт-Петербургын.

Пётр ЧайковскийВордскемын 7-тü куартолэзе 1840-тü арын Вотка посёлокын. Петр Чайковский тодмо композитор, дышетüсь, дирижёр, но музыкая критик.

Слайд 13Бурановские бабушки
«Брангуртысь песянайёс» ансамбль кылдэмын 45 ар талэсь азьло.
2008-тӥ арын

та коллектив кырӟаны потӥз Удмурт филармонилэн сцена вылаз тодмо артистъёслэн кырӟанъёсынызы, бӧрысь эшшо но тодмо луизы.
2012-тӥ арын Баку карын кырӟанъя калыккуспо конкурсын «Евровидение-2012» 2-тӥ инты басьто.
Бурановские бабушки«Брангуртысь песянайёс» ансамбль кылдэмын 45 ар талэсь азьло. 2008-тӥ арын та коллектив кырӟаны потӥз Удмурт филармонилэн

Слайд 14Михаил Калашников
Михаил Тимофеевич Калашников вордскемын Алтайын Курья черкогуртын 10-тӥ шуркынмонэ 1919-тӥ

арын трос нылпиё семьяын. Войнае сюрыса, Михаил Тимофеевич трос малпаське ыбылӥськон арбериос сярысь.
Трос пӧртэм ыбылӥськон тӥрлык лэсьтэ, но 1947-тӥ арын солэн автоматэз конкурсын ворме, берло ини сое армилэн вооруженияз пырто.
Михаил Калашников улэ Ижкарын, быдэс дуннелы тодмо конструктор луыса.
Секыт висьыса 23-тӥ толсуре 2013 арын кулэ.
Михаил КалашниковМихаил Тимофеевич Калашников вордскемын Алтайын Курья черкогуртын 10-тӥ шуркынмонэ 1919-тӥ арын трос нылпиё семьяын. Войнае сюрыса,

Слайд 15Калашниковлы памятник Алтайысь Курьяын усьтэмын 1980 арын Ижкарын шуркынмонэ 2004 арын Армениын военной базаын

2014 арын Москваын 19 куарусёнэ 2017 арын но трос мукет азьын


Калашниковлы памятник Алтайысь Курьяын усьтэмын 1980 арын Ижкарын шуркынмонэ 2004 арын Армениын военной базаын 2014 арын Москваын

Слайд 16Удмуртиысь спортсменъёс

Удмуртиысь спортсменъёс

Слайд 17Галина Кулакова
Ворскемын 29-тü пӧсьтолэзе 1942 арын Вотка ëросысь Логачи гуртын.

Куасэн ӵошатскись
Галина КулаковаВорскемын 29-тü пӧсьтолэзе 1942 арын Вотка ëросысь Логачи гуртын.  Куасэн ӵошатскись

Слайд 18Максим Вылегжанин
Ворскемын 18-тü коньывуонэ 1982-тü арын Шарканын.
Россиысь куасэн

ӵошатскись
Максим ВылегжанинВорскемын 18-тü коньывуонэ 1982-тü арын Шарканын.   Россиысь куасэн ӵошатскись

Слайд 19Иван Черезов
Вордскемын Ижкарын 18-тü шуркынмонэ 1980-тü арын.
Быдэс дуннелы тодмо биатлонист

Иван ЧерезовВордскемын Ижкарын 18-тü шуркынмонэ 1980-тü арын. Быдэс дуннелы тодмо биатлонист

Слайд 20Анна Полякова-Жигалова
Вордскемын Воткакарын 10-тü толсуре 1981 -тü арын.
Быдэс дуннелы тодмо

сумоен вырись
Анна Полякова-ЖигаловаВордскемын Воткакарын 10-тü толсуре 1981 -тü арын. Быдэс дуннелы тодмо сумоен вырись

Слайд 21Мария Феклистова
Вордскемын Ижкарын 12-тü куартолэзе 1976 -тü арын.
Пневматической винтовкаен ыбылüськись

Мария ФеклистоваВордскемын Ижкарын 12-тü куартолэзе 1976 -тü арын. Пневматической винтовкаен ыбылüськись

Слайд 22Алина Загитова
Вордскемын Ижкарын 18-тü куартолэзе 2002 -тü арын.
Конькиен йӧ вылын

ворттылüсь
Алина ЗагитоваВордскемын Ижкарын 18-тü куартолэзе 2002 -тü арын. Конькиен йӧ вылын ворттылüсь

Слайд 23Удмуртиысь тодмо интыос

Удмуртиысь тодмо интыос

Слайд 24Зоопарк
Ижкарысь зоопарк усьтэмын 2008 арын Удмурт кунлэн тӧролэн А.А. Волковлэн ӵектэмезъя.

Интыяськемын Ижкарысь Якшур-Бодья сюресэ потон палан.
ЗоопаркИжкарысь зоопарк усьтэмын 2008 арын Удмурт кунлэн тӧролэн А.А. Волковлэн ӵектэмезъя. Интыяськемын Ижкарысь Якшур-Бодья сюресэ потон палан.

Слайд 25Завод ИжАвто
Пуктыны та машина лэсьтон заводэз кутскизы 1965 арын Ижкарын. Нырысетüез

машина - Москвич-408 потüз конвейерысь
12-тü толсуре 1966-тü арын.
Завод ИжАвтоПуктыны та машина лэсьтон заводэз кутскизы 1965 арын Ижкарын. Нырысетüез машина - Москвич-408 потüз конвейерысь

Слайд 26Лудорвай
Та музей- заповедниклы улон сëтыны ӵектüз УАССР-ысь Министръëслэн Советсы 1980-тü арын.

Нош 1990-тü арын та музейлы шедтьтüзы инты бырем гуртлэн Ильинкалэн интыяз. Со интыяськемын Дэри ëросын. Та музейын возьмато вашкала удмуртъëслэсь улэмзэс, улон интызэс, сиëнзэс но мукет.
ЛудорвайТа музей- заповедниклы улон сëтыны ӵектüз УАССР-ысь Министръëслэн Советсы 1980-тü арын. Нош 1990-тü арын та музейлы шедтьтüзы

Слайд 27Чайковскийлэн музеез
Воткакарысь Чайковскийëслэн юртсы (П.И. Чайковскийлэн вынызлэн косэмезъя

1916 арын ) сëтэмын музейлы.
Чайковскийлэн музеез   Воткакарысь Чайковскийëслэн юртсы (П.И. Чайковскийлэн вынызлэн косэмезъя 1916 арын ) сëтэмын музейлы.

Слайд 28Иднакар музей
Иднакар - синпелет, кудüз кылдэмын IX—XIII дауръëсы. Легендая, та улосвылын

улэмын Донды батыр, солэн 4 пиосыз вылэм: Идна, Гурья, Весья, Зуй. Кышнояськемзы бере, батыръëс одüг азьын улыны ӧвӧл ни тэриллям. Мукетъëсыз кошкиллям, нош Идна та интыяз ик кылем.
Иднакар интыяськемын Глазкар котырын. Солэн музъемез ог 4 гектар пала.
Иднакар музейИднакар - синпелет, кудüз кылдэмын IX—XIII дауръëсы. Легендая, та улосвылын улэмын Донды батыр, солэн 4 пиосыз

Слайд 29Нечкино парк
Та парк кылдэмын 1997 арын Удмурт кунлэн Правительствоезлэн ӵектэмезъя:

удмурт шаерлэсь чеберлыксэ утëн понна. Со интыськемын Кам шурлэн бызëн интыяз, кытын интыскемын Воткакарлэн водохранилещеез.
Нечкино парк Та парк кылдэмын 1997 арын Удмурт кунлэн Правительствоезлэн ӵектэмезъя: удмурт шаерлэсь чеберлыксэ утëн понна. Со

Слайд 30Михайловской собор
Та черк пуктэмын кулэм муртъëслэн шайгу вылазы, кытын 1765 арын

сылэм Троицкой часовня.
1907-тü арын черк пукто.
1929 –тüарын ворсало черкез.
1932-37-тü аръëсы черклэн юртаз усьто музей.
1937-тü арын черкез тüяны косэмын.
2004-07-тü аръëсы выль черк пуктон (азьло проектэзъя)
Михайловской соборТа черк пуктэмын кулэм муртъëслэн шайгу вылазы, кытын 1765 арын сылэм Троицкой часовня.1907-тü арын черк пукто.1929

Слайд 31Ижкарысь цирк
Азьло вакытэ Ижкарын цирк пукто вал урам шорын.
1895-тü арын огдырлы

пулэсь цирк пукто
1926-тü арын пукто корлэсь юрт ог 1000 адямилы.
1943-тü арын пукто излэсь ог 1800 адямилы.
1990–тü арын та юртэз ворсало
1999-тü арын сое воксë тüяло
2000-2003-тü аръëсы пукто выль юрт 1769 адямилы.
Ижкарысь циркАзьло вакытэ Ижкарын цирк пукто вал урам шорын.1895-тü арын огдырлы пулэсь цирк пукто1926-тü арын пукто корлэсь

Слайд 32Бадӟым тау!

Бадӟым тау!

Что такое shareslide.ru?

Это сайт презентаций, где можно хранить и обмениваться своими презентациями, докладами, проектами, шаблонами в формате PowerPoint с другими пользователями. Мы помогаем школьникам, студентам, учителям, преподавателям хранить и обмениваться учебными материалами.


Для правообладателей

Яндекс.Метрика

Обратная связь

Email: Нажмите что бы посмотреть