Презентация, доклад по татарской литературе на тему Без- Тукайлы халык (6кл.)

Содержание

Габдуллаҗан Мөхәммәтгариф улы Тукаев 1886 елның 13 (26) апрелендә Казан өязе Мәңгәр волосте Кушлавыч авылында мулла гаилә-сендә туа.

Слайд 1Без - Тукайлы халык

Без - Тукайлы халык

Слайд 2 Габдуллаҗан Мөхәммәтгариф улы

Тукаев 1886 елның 13 (26) апрелендә Казан өязе Мәңгәр волосте Кушлавыч авылында мулла гаилә-сендә туа.
Габдуллаҗан Мөхәммәтгариф улы Тукаев 1886 елның 13 (26) апрелендә

Слайд 3
Г.Тукайның шәҗәрәсе

Г.Тукайның шәҗәрәсе

Слайд 4 Мөхәммәтгариф –

Габдулланың атасы.

Мәмдүдә -
Габдулланың анасы.

Мөхәммәтгариф – Габдулланың атасы.

Слайд 5Син мәңгелек халкым күңелендә
Кушлавыч.
Шәрифә карчык
Өчиле.
Зиннәтулла бабай
Кырлай.
Сәгъди абзый, Зөһрә апа
Казан.
Мөхәммәтвәли һәм

Газизә гаиләсе

Җаек.
Галиәсгар (җизнәсе)

Син мәңгелек халкым күңелендә Кушлавыч.Шәрифә карчыкӨчиле.Зиннәтулла бабайКырлай.Сәгъди абзый, Зөһрә апаКазан.Мөхәммәтвәли һәм Газизә гаиләсеҖаек.Галиәсгар (җизнәсе)

Слайд 6
Сабыйга дүрт ай тулганда әтисе үлеп китә.

Ике елдан соң әнисе Мәмдүдә Сасна Пүчинкәсе авылы мулласына кияүгә чыга. Ләкин озак та үтми, Габдулла әнисез дә кала – 1890 нчы елның гыйнварында егерме биш яшен-дә әнисе үлеп китә. Дөм ятим калган бала авылдан авылга, гаиләдән гаиләгә, кулдан кулга күчеп йөри.

Сабыйга дүрт ай тулганда әтисе үлеп китә. Ике елдан соң әнисе Мәмдүдә Сасна

Слайд 7 Дөм ятим Габдулланы 1890 елда Өчиле авылына бабасы

Зиннәтулла йортына кайтарып куялар. Булачак шагыйрьнең шактый караңгы көннәре шунда үтә.

Кечкенә Габдулла Зиннәтулла бабасы белән

“... фәкыйрь вә шуның өстенә әллә ничә авызлы булган гаилә эченә мин ятим бала булып килеп кергәнмен.”
“Исемдә калганнар”

Дөм ятим Габдулланы 1890 елда Өчиле авылына бабасы Зиннәтулла йортына кайтарып куялар. Булачак шагыйрьнең

Слайд 8Кечкенә Габдулланы Өчиледән Казанга алып килеп, Печән базарында асрамага бирәләр.
Асрарга бала

бирәм, кем ала?

Авырып китүләре сәбәпле, баланы ике елдан соң тагын бабасы янына Өчилегә кайтаралар. Озак та тормый аны Кырлай авылына озаталар.

“ ...миңа әти булганы Мөхәммәтвәли исемле булып, әни булганы Газизә исемле иде. Бу атам – анам эш кешеләре булганга монда миңа ач торырга тугры килми иде ...”

Кечкенә Габдулланы Өчиледән Казанга алып килеп, Печән базарында асрамага бирәләр.Асрарга бала бирәм, кем ала? Авырып китүләре

Слайд 9 Нәкъ Казан артында бардыр бер

авыл - Кырлай диләр; Җырлаганда көй өчен “тавыклары җырлай” диләр. Гәрчә анда тумасам да, мин бераз торган идем; Җирне әз-мәз тырмалап, чәчкән идем, урган идем.

Кечкенә Апуш һәм
Сәгъди абый

Алты яшьлек Тукай Кырлай авылына, Сәгъди абзый белән Зөһрә апа гаиләсенә килеп керә. Кырлайдагы тормышы яшь Тукайның күңелендә иң җылы истәлекләр калдыра.

Нәкъ Казан артында бардыр бер авыл - Кырлай диләр;

Слайд 10 1895 елда Габдулла Җаек шәһәренә әтисе ягыннан туган Газизә

апасы һәм аның ире Галиәсгар җизнәсе янына күчеп килә.

Галиәсгар Госманов йорты

1895 елда Габдулла Җаек шәһәренә әтисе ягыннан туган Газизә апасы һәм аның ире Галиәсгар җизнәсе

Слайд 11 Габдулланың иң беренче мөгаллимәсе –

Кырлай авылы остабикәсе Маһруйбикә абыстай. Тукай әлифбаны аңардан өйрәнә. Аннан соң аны Кырлайдагы мөгәллим Фәтхерахман хәзрәт Гатаулла укыта. Өченче мөгәллиме – Җаектагы Мотыйгулла хәзрәт Төхфәтулла. Тукай “Мотыйгия” мәдрәсәсен-дә укый. Шигырь иҗат итү серләрен беренче булып өйрәтүче дә - Мотыйгулла хәзрәт.

«Мотыйгия» мәдрәсә-сенең мөдәррисе Мотыйгулла Төхфәтуллин

Шәкерт Тукай

Габдулланың иң беренче мөгаллимәсе – Кырлай авылы остабикәсе

Слайд 12Җаек–Г.Тукайның журналист һәм шагыйрь буларак ныгыган урыны. Фикер” газетасының беренче санында

ук үзенең әсәрләрен бастыра. “Әлгасрел – җәдит” һәм “Уклар” кебек журналларда күпләгән шигырь, мәкалә һәм фельетоннар белән чыгыш ясый. Шагыйрь үзенең төп эше хаклык, халык мәнфәгатьләре өчен көрәш һәм дөреслекне чагылдыру булырга тиеш, дигән карашта торды.
Җаек–Г.Тукайның журналист һәм шагыйрь буларак ныгыган урыны. Фикер” газетасының беренче санында ук үзенең әсәрләрен бастыра. “Әлгасрел –

Слайд 13Г.Тукай. Уральскидагы иптәшләре янында. 1907 ел

Г.Тукай. Уральскидагы иптәшләре янында. 1907 ел

Слайд 14“Әльислах” газетасы идарәсе урнашкан бина.
Уңнан сулга: Г.Тукай, И. Әмирхан, Ф. Әмирхан,

К.Бәкер, В.Бәхтияров.
“Әльислах” газетасы идарәсе урнашкан бина.Уңнан сулга: Г.Тукай, И. Әмирхан, Ф. Әмирхан, К.Бәкер, В.Бәхтияров.

Слайд 15
1907 елда Тукай Казанга

кайта

И Казан! Дәртле Казан!
Моңлы Казан! Нурлы Казан!

Габдулла Тукай

1907 елда Тукай Казанга кайтаИ Казан! Дәртле Казан!Моңлы

Слайд 16 Казанга кайткач, Г. Тукай әдәбият мохитенә чума. Г.

Камал белән бергә “Яшен”, “Ялт – Йолт” журналларын оештыра, Ф. Әмирхан нәширлегендә чыга торган, “Әл – ислах” гәзитендә еш языша. Казанда аның иҗаты тагын да үрчемле, нәтиҗәле була, сәнгатьчә югары дәрәҗәдә язылган күпчелек әсәрләре шушында туа.

Г.Тукай һәм Ф. Әмирхан.(1908 ел)

Казанга кайткач, Г. Тукай әдәбият мохитенә чума. Г. Камал белән бергә “Яшен”, “Ялт –

Слайд 17“Ялт-Йолт” журналының тышлыгы
“Яшен” журналының тышлыгы

“Ялт-Йолт” журналының тышлыгы“Яшен” журналының тышлыгы

Слайд 18 Тукай шагыйрь буларак тиз форма-лаша. Алты-җиде

ел эчендә татар халкы-ның иң яраткан, иң популяр милли шагыйренә әйләнеп китә
Тукай шагыйрь буларак тиз форма-лаша. Алты-җиде ел эчендә татар халкы-ның иң

Слайд 19Тукай - бөек татар шагыйре.
Тарих бик күп исемнәрне
белә,                                               Бөек

шәхесләргә дөнья бай.                                                Иҗтиһады белән маяк булып,                                           Мәңге яши, яшьни яшь Тукай!                                       
Тукай - бөек татар шагыйре. Тарих бик күп исемнәрнебелә,                                               Бөек шәхесләргә дөнья бай.                                                Иҗтиһады белән маяк булып,                                           Мәңге

Слайд 20 1909 елда Тукай

үзенең үткән балалыгы турында “Исем-дә калганнар” дигән авто-биографик повесть яза.
Шагыйрь исән вакытта ук ба-сылып чыккан повестьның бе-ренче битләре.

1909 елда Тукай үзенең үткән балалыгы турында “Исем-дә

Слайд 21 Тукай сабый вакытын-
нан ук халык җырларын
ярата, аларны

хәтеренә
сеңдерә, язып бара.
1910 елда ул “Шүрәле”
псевдонимы белән
“Халык моңнары”
исемендә татар халык
җырлары җыентыгын
бастыра.
Анда 28 җыр язылган.

Тукай сабый вакытын-нан ук халык җырларын ярата, аларны хәтеренә сеңдерә, язып

Слайд 22Габдулла Тукайның татар телендә чыккан кайбер җыентыкларының тышлыклары.

Габдулла Тукайның татар телендә чыккан кайбер җыентыкларының тышлыклары.

Слайд 23 Кечкенә генә булса да үз фатиры булмаганга күрә,

ул “Болгар” һәм “Амур” кебек кунакханәләрдә яшәргә мәҗбүр булган. Шушы җайсызлыкларга үч итеп, үҗәтләнеп иҗат иткән, каләмен үләренә бер тәүлек кала гына читкә куйган.

Казанда “Болгар” номерлары

Кечкенә генә булса да үз фатиры булмаганга күрә, ул “Болгар” һәм “Амур” кебек кунакханәләрдә

Слайд 24
1913 ел, 1 апрель (соңгы фоторәсеме)
Үлем түшәгендә ятканда да

Г. Тукай үзенең чын мәгъ-нәсендә шагыйрь һәм үз халкының патриоты икәнле-ген исбат итте. Соңгы минутларда да ул халкы өчен җитәрлек эш баш-кара алмавына көенә.
1913 ел, 1 апрель (соңгы фоторәсеме) Үлем түшәгендә ятканда да Г. Тукай үзенең чын

Слайд 25 1913 елның сүрән, болытлы 4 апрель

көне. Клячкин больницасы янына меңләгән кеше шагыйребезне озатырга килгән. Халык агымы, шагыйрьнең соңгы юлын кыскарта барып, һаман алга таба шуыша. Ниһаять, Яңа бистә. Зират. Капкадан кергәч еракта түгел яңа кабер мәңгелек фатирчысын көтеп тора...

1913 елның 17 (4) апрелендә Тукайны җир куенына озаталар

1913 елның сүрән, болытлы 4 апрель көне. Клячкин больницасы

Слайд 26Буын арты буын алмашыныр,
Гасыр арты узар гасырлар,-
Шигъриятең өчен рәхмәт әйтеп,
Язлар сиңа

гөлләр ташырлар.
Халык моңы синең моңың булды,
Халык күңеле-синең күңелең.
Ил гомере,халык гомере кебек
Озын булсын ,Тукай,гомерең !
Шәүкәт Галиев
Буын арты буын алмашыныр,Гасыр арты узар гасырлар,-Шигъриятең өчен рәхмәт әйтеп,Язлар сиңа гөлләр ташырлар.Халык моңы синең моңың булды,Халык

Слайд 27 Дөньяда бик аз

булыр чын шагыйрь,Габдулладай;
Ул-караңгы төндә яктырткан матур ,
ак тулган ай.
Шәйхзадә Бабич

Габдулла Тукай hәйкәлләре

Дөньяда бик аз булыр чын шагыйрь,Габдулладай;Ул-караңгы төндә яктырткан матур

Слайд 28 Габдулла Тукай истәлегенә күп әдәби һәм мәдәни чаралар, оешмалар аның

исемен йөртә. Шуларның арасында:


Габдулла Тукай исмендәге Казан шәһәренең Габдулла Тукай исмендәге Татарстан Дәүләт премиясе. Тукай мәйданы. теплоход

Габдулла Тукай истәлегенә күп әдәби һәм мәдәни чаралар, оешмалар аның исемен йөртә. Шуларның арасында: Габдулла Тукай

Слайд 30 Габдулла Тукай музейлары

Габдулла Тукай музейлары

Слайд 31Габдулла Тукайның балалык дәвере

Габдулла Тукайның балалык дәвере

Слайд 32Г.Тукайның кара савыты һәм язуы
Г.Тукайның карандаш савыты

Г.Тукайның кара савыты һәм язуыГ.Тукайның карандаш савыты

Слайд 33Габдулла Тукай
Еллар узган саен бу исем ешрак телгә алына. Тукай шәхесе

елдан ел калкурак күренә. Татар халкының даһи улына якты дөньяда озак яшәү насыйп булмый. Әмма ул башкарган эшләр гасырларга тиң.
Димәк, Тукай яши, Тукай – үлемсез
Презентацияне төзеде:
Башкортстан Республикасы Ярмәкәй районы Тарказы урта мәктәбе татар теле һәм әдәбияты укытучысы Ганиева Зөлфия Сафуан кызы
Габдулла ТукайЕллар узган саен бу исем ешрак телгә алына. Тукай шәхесе елдан ел калкурак күренә. Татар халкының
Скачать презентацию

Похожие презентации

Презентация по исследовательской деятельностиУбранство русской избы Презентация по исследовательской деятельностиУбранство русской избы 208
Презентация Правила дорожного движения Презентация Правила дорожного движения 175
Презентация по праву на тему Международное гуманитарное право (11 класс) Презентация по праву на тему Международное гуманитарное право (11 класс) 296
Презентация по ОДНКНР на тему Книгопечатание на Руси Презентация по ОДНКНР на тему Книгопечатание на Руси 326
Методическая разработка по ОП.03 Компьютерные сети Методическая разработка по ОП.03 Компьютерные сети 172
Слайд бүгіннен жарқын болашағыма(8 класс) Слайд бүгіннен жарқын болашағыма(8 класс) 506

Что такое shareslide.ru?

Это сайт презентаций, где можно хранить и обмениваться своими презентациями, докладами, проектами, шаблонами в формате PowerPoint с другими пользователями. Мы помогаем школьникам, студентам, учителям, преподавателям хранить и обмениваться учебными материалами.

Для правообладателей

Яндекс.Метрика

Обратная связь

Email: Нажмите что бы посмотреть