Презентация, доклад по татарскому языку на темуТатар халкының милли киемнәре һәм бизәнү әйберләре(7класс)

та калган. Шундыйларның берсе — халыкның өс киеме. Өс киеменең бик борынгы төрләре, әлбәттә, безгә килеп җитмәгән. Ә инде җиткән кадәресе халкыбызның кабатланмас иҗади көчкә ия булуын күрсәтә. Гасырлар буена халык бу эшкә үзенең кул көчен генә түгел, бәлки матурлыкка омтылышын, хыялын, эстетик зәвыгын да салган.
Бүгенге көндә безгә мәгълүм традицион-гадәти өс киемнәре — эчке һәм тышкы киемнәр, баш һәм аяк киемнәре, хатын-кызларның бизәнү әйберләре. Элек-электән бирле бер комплекска кергән кием төрләре, формалары һәм колориты буенча үзара яраклашып, бер стильне тәшкил иткәннәр. Гадәти өс киеме шактый тотрыклы булып, аның яңаруы-үсеше халыкның үз гореф-гадәтләренә һәм көнкүрешенә яраклашу төсендә барган. Шуңа күрә кием, гадәттә, кешенең тышкы кыяфәтенә милли төс биргән. Киеменә карап аның кайсы халык яки нинди этник группа вәкиле икәнен белергә мөмкин булган. Көндәлек һәм бәйрәм киеме, бай һәм ярлы кешенең киеме дә бары тик тукымалары, бизәнү әйберләре-нең сыйфаты белән генә аерылган.

киң таралганы-кәләпүш.Кәләпүш киселгән тәбәнәк конусны хәтерләтә. XIX гасыр ахырыннан ир-атлар күбрәк кәләпүшкә охшаган түбәтәй киеп йөри башлаганнар.

несколько вариантов и разнообразный по материалу изготовления и способу декорирования. Этот девичий головной убор, бытовавший среди татарок в XIX – начале XX вв., по своей форме представлял, как это ни прозаично, простой колпак. Калфак –татар хатын-кызларының баш киеме. XVIII гасырда калфаклар бөтенләй башкача булган.Аны җепләрдән бәйләгәннәр.Маңгаен чуклар белән бизәгәннәр. XIX гасыр ахырында калфакка чәчәкләрне ак сәйләннән һәм энҗеләрдән тезгәннәр.Караңгы фонда бу бизәкләр аеруча нәфис күренгән. Яңа гасыр башлангач, калфаклар тәмам кечерәя.Баш киеме булудан бигрәк, бизәнү әйберенә әйләнеп кала.

с каблучками и шнуровкой по переду голенищ, делавшиеся на «казанский лад» и названные «дворянскими». Читек- йомшак күннән тегелгән йомшак табанлы аяк киеме.Аларны мөмкинлеге булган ир-атлар да, хатын-кызлар да кигән.Ир-атлар читеген тоташ күннән, тезгә чаклы кунычлы итеп тарттырып теккәннәр.Хатын-кыз читекләрен төрле төстә теккәннәр.Төсле күннән башта рәсем-бизәк кискәннәр,аннары аларны ефәк һәм хәтта алтын җепләр белән тегеп чыкканнар.

чактан тага башлаганнар.Гади генә юл белән кара бауга бәйләнгән яки тоташтырылып тегелгән бер-ике, кайчагында аннан да күбрәк эре көмеш акчалардан торган чулпыларны, билдән аскарак төшеп торырлык итеп, чәч толымнарына бәйли торган булганнар.

да, яше дә, карты да яратып кигән.Гадәттә, беләзекне парлап кигәннәр:һәр кулда берәрне йөрткәннәр.Бу гаиләдәге ир белән хатын арасында татулык яшәсен өчен шулай кабул ителгән. Ювелирлар беләзекләрне еш кына көмештән,сирәк очраклардан алтыннан я көмеш белән алтын эретелмәсеннән ясаганнар.Асылташлар белән бизәлгән беләзекләр бигрәк тә затлы саналган.