Презентация, доклад по татарскому языку на темуГабдулла Тукай(9 класс)

гомуми белем бирү мәктәбе

schoolbug4@yandex. ru
[email protected]

Хәниф кызы

Фәнни эзләнүнең максаты:

нәтиҗәсе;
2)телебезнең төп лексик фонды тел үсешенә нигез булып тора;
3)башка телләрдән алынган сүзләр сүзлек составын үстерә.

Татар теленең сүзлек составы:

Әүвәл башка кабиләләр белән, соңга таба төрле халыклар, дәүләтләр белән аралашу нәтиҗәсендә татар теленә теге яки бу телдән алынмалар килеп кергән”.

Телебезгә алынма сүзләрнең килеп керүләре турында Ф. С. Сафиуллина:

әхлак алмашып,
Һич бетәрме тарихи бу бергәлек:
Туган бер җепкә бергә теркәлеп.

Габдулла Тукай рус теле турында

Хәзрәти Пушкин вә Лермонтов әгәр булса кояш,
Ай кебек, нурлы алардан икътибас иткән бу баш.
Аузын эт япмас, фәкать уйнар гариб сазым минем,
Мокътәбислектә Жуковский – зур остазым минем .

Шылтыр- шылтыр юлдин арбалар китәләр.
Трантаслар, велосипид, кареталар
Урамнарны чуарлыйлар бер-бер имди.

«Яз галәмәтләре» шигырендә:

Лампа янмый - кыска икән филтәсе.

“Кечкенә генә бер көйле хикәя”әсәрендә

хөррият – Манифесте государьдыр,-
Кадрен белеп, кирәкләрен сорыйк имди.

“Дустларга бер сүз” шигырендә:

Кызыклы барча нәрсә килде монда.
яки
Кетердәп тәмле пешкән кәтлите бар,
Закускага дәхи кошлар ите бар.

турында әйткәннәрендә, иң элек, шундый таләпне куя: “әдәби әсәрләрнең һәм мәкаләләрнең теле чын-чыннан татарча яңгырарга тиеш”.

һәм күпкырлы.
Тукай татар телен баетуга бик зур өлеш керткән.
Шагыйрьнең иҗаты бик югары бәяләнә.
Бу материалны дәрестән тыш чараларда, класс сәгатьләрендә , әхлак дәресләрендә кулланырга була.

1. Сафиуллина Ф. Хәзерге татар әдәби теле. Лексикология/ Ф. Сафиуллина. – Казан : Хәтер, 1999.
2. Г. Тукай . Сайланма әсәрләр, 2002.