Слайд 1Къырымтатар тили дерси
5 а сыныф
Слайд 3Мевзу: Муреккеп джумле.
Макъсад:
муреккеп джумле акъкъында малюмат бермек; адий джумлени муреккеп
джумледен фаркъламакъ; муреккеп джумлелерни нутукъта догъру къулланмакъ; муреккеп джумлелерде токътав ишаретлерни догъру ишлетмек; ана тилимизге севги ашламакъ.
Слайд 4Интеллектуаль мешгъулиет
Берильген джумлелерде баш ве экинджи дередже азаларыны къайд этинъиз.
Кузь кельди.
Багъчалар сарарды. Ёл четинде, дерелерде, тёпелерде ешиль чалылар къызардылар.
Слайд 5Проблем суали.
Эр эки тарафта язылгъан джумлелерни окъунъыз. Оларнынъ грамматик негизлерини тапынъыз.
Эр бир джумледе къач грамматик негиз бар?
Слайд 6Нетидже
Джумлелернинъ теркибинде эки я экиден зияде адий джумле олса – бу
муреккеп джумле.
Адий джумлелер муреккеп джумледе интонация ве багълайыджылар ярдымынен багъланып келирлер.
Языда муреккеп джумле теркибиндеки адий джумлелер бири биринден виргульнен айырылалар.
Слайд 8Лексик мешгъулиет
Сёзлернинъ манасыны анълатынъыз:
- номай
- гъайып олмакъ
- къатты сувукъ
Слайд 10Трансформация
Адий джумлелерден муреккеп джумле япмакъ ве грамматик негизлерни къайд этмек.
-
Кунь батты.
- Денъизде рузгяр котерильди.
- Кузь мевсими кельди.
- Багъ-багъчаларда берекет джыйылды.
- Сарардылар багъчалар.
- Учып кетти турналар.
Слайд 11Иджадий иш
Берильген схемагъа бакъып, муреккеп джумлелер уйдурып язынъыз.
, ве
Слайд 12
Къарчыгъа къаршында
Къарылгъач къанаты
Корюнген кузь куню
Кемал, Керимни Кичкене коюнден
Кетирип, къарчыгъа
къаршында
Къалдырып кеткен.
Слайд 13Иджадий яратув
Берильген ярдымджы сезлернен муреккеп джумлелер яратмакъ. Грамматик негизлерни
къайд этмек.
Ярдымджы сезлер: кузь, орманда, сары япракълар, тереклер, къушлар авелене, сыджакъ мемлекетлер, сувукъ.
Слайд 15Эв вазифеси
Эдебий эсерден 2-3 джумле язмакъ ве грамматик негизни къайд этмек.
142 – иш 70 с.
163 – иш 78 с.