Презентация, доклад по казахскому языку Сөйлем мүшелері

сұраққа жауап беретін және сөйлемдегі басқа сөздермен байланысып тұратын сөздер

тек сөйлемдегі ойды толықтырып тұратын мүшелер

кімдер? нелер?
кімі? несі? кімім? нем?
кіміңіз? неңіз? кіміміз?
неміз? кімдерің? нелерің?
кімдеріңіз? нелеріңіз?

баяндауыш
Сөйлемді тиянақтап тұратын мүше.

Қай сөз табынан болса, сол сөз табының сұрағына жауап береді.

сыртқа шықты.
Кеншілер сарайы
адамға лық толы.

баяндауыш

Біз тауға шықтық.
Оның ойы үйге ертерек
жету еді.
Оның алғаны – кітап.
Күн ыстық.
Оның түсі қара торы.
Ауыл мәдениеті өсіп
келеді.

пысықтауыш
Сөйлемде іс-қимылдың
түрлі белгісін (мекенін,
мезгілін, т.б.)
анықтайтын мүше.
қайда? қайдан?
қалай қарай? қашан?
қашаннан бері? қалай?
қалайша? қайтіп?
неліктен? не үшін? неге?
не мақсатпен?
қаншалықты?

анықтауыш
Сөйлемде басқа
мүшелердің
сын-сипатын
анықтап
тұратын мүше.
қандай? қай?
кімнің? ненің?
неше? нешінші?
қанша?қайдағы?
қашанғы?

пысықтауыш

Ол қалада тұрады.
Ертең апам келеді.
Олар жоғары
көтерілді.
Батырлар Отан үшін
қаза тапты.
Ол сұраққа ойланбастан
жауап берді.

анықтауыш

Ол – ұзын бойлы
адам.
Біз осы ауылдан
шықтық.
Жазғы демалыста
шетелге барамыз.
Қолында
сары-қызыл гүлдер
бар.
Оныншы сыныпта
біз бұл тақырыптарды
өткен едік.

сөз қозғайды.
Оны ешкімге көрсетпе.
Мен кітап оқыдым.

жанама толықтауыш

Барыс, жатыс, шығыс, көмектес
септіктері тұлғасындағы толықтауыш

Білімдіден шыққан сөз,
талаптыға болсын кез.
(Абай)
Жақсымен жолдас болсаң,
Жетерсің мұратқа.
Жаманмен жолдас болсаң,
Қаларсың ұятқа.

Ол жылдам
оқиды.

мекен
Іс-әрекеттің
болу орнын,
мекенін
білдіреді.
қайда? қайдан?
қалай қарай?
Оқушылар
мектепке қарай
кетті.

себеп-салдар
Іс-әрекеттің
себебін
білдіреді.
неліктен?
не үшін? неге?
Амалсыздан
тапсырманы
орындады.

мақсат
Іс-әрекеттің
мақсатын
білдіреді.
неге?
не мақсатпен?
Жұмыс істеу
үшін келді.