Презентация, доклад по башкирскому языку Татар мәктәптәрендә башкорт теле дәрестәрендә бәйләнешле һөйләм үҫтереү

Башҡорт әҙәби тел нормаларын үҙләштермәү.
2. Уҡыусыларҙың һүҙ байлығын арттырыу һәм әҙәби телдә һөйләргә өйрәтеү.
3. Фекерҙе телдән һәм яҙма рәүештә бәйләнешле әйтә белергә өйрәтеү.

ситуация/проблема тураһында уҡыусылар әйтер һүҙҙәрен, мәғлүмәтте туған (татар) телендә һөйләй башлайҙар.
3. Уҡыусылар телмәр мәсьәләһен аңлап бөтөрмәйҙәр, шуға күрә нимә эшләргә белмәйенсә ҡалалар.

ярҙамсыллыҡ атмосфераһын булдырам.
2.Телмәргә әҙерлек күнегеүҙәренә етди иғтибарм бирәм.
3.Дәрестә диологты/монологты ниндәй төрөнә өйрәтеүҙе алдан уҡ билдәләп, асыҡлап ҡуйыу яҡшыраҡ.
4. Дәрес барышында барлыҡ уҡыусылар ҙа аралашыуҙа ҡатнаша алһын өсөн төркөмләп/парлап эштәр тәҡдим итәм.

тоторға;
“Йылмайыу” һәм “Торба” сиратлап башҡарыла (был күнегеүҙе ябыҡ ирендәр менән эшләргә була);
“Сәғәт” – телде уңға – һулға йөрөтөү;
Танау аша тәрән итеп тын алыу һәм оҙаҡ итеп ауыҙ аша һауаны сығарыу һ.б.

яҡтан дөрөҫ әйтеү; һүҙҙе тотошлай әйттереү.
Уҡытыусы күрһәткән һүрәткә йәки ижеккә һүҙҙәр уйлау.
Һүҙҙәге өндәрҙе бер –бер артлы әйттереү.
Һөйләмде һүҙҙәргә тарҡатыу.
Уҡытыусы әйткән ижектәрҙе, уҡыусыларҙың тултырып әйтеүе, һ.б.
Ижектәге яңы өндө айырыу;
Өндәрҙең оҡшашлығын һәм айырмаһын сағыштырыу;
Һүҙҙәрҙе ижектәргә бүлеү, йәки һүҙгә ижек өҫтәү

әйтеүе, балаларҙың хәрефтәр күрһәтеүе, киреһенсә, хәреф күрһәтеү һәм һүҙҙәр әйттереү.
Хәрефте уҡырға әҙерләү, артикулицияға ярашлы уҡытыу.
Төшөрөп ҡалдырған хәрефтәрҙе, ижектәрҙе һәм һүҙҙәрҙе тултырып уҡытыу.
Һөйләмдәрҙән бәйләнешле телмәр төҙөү.
Уҡығанды һөйләтеү һәм ҡабат әйттереү.
Хәреф диктанттары яҙыу;
Ҡалын һәм нәҙек өндөң, хәрефтәрҙең уҡылышы яғынан сағыштырыу;
Һүҙҙәргә ижектәр өҫтәү, йә алып ташлау;
Төшөп ҡалған хәрефтәрҙе, ижектәрҙе, һүҙҙәрҙе тултырып уҡыу.

тура телмәрҙе дөрөҫ уҡымау.
Әҫәрҙе йә бик ҡабалан, йә бөтөнләй яй уҡыу.

һөйләү.

һөйләү .

һәм төп ваҡиғаларҙы сағылдырырға тейеш.
Эҙмә - эҙлеклелек һаҡланһын.
Бала үҙе уҡыған әҫәргә ҡарата үҙенең ҡарашын белдерһен.
Һөйләгәне ҡоро булмаһын өсөн, уҡыусы ниндәйҙер образлы һүҙҙәр, сағыштырыуҙар, мәҡәлдәр һәм әйтемдәр ҡулланырға өйрәнһен.

үҙ аллы уҡыуы.
Тексты тасуири уҡыу.
Сылбыр менән уҡыу.

үҙенсәлеген, характерын билдәләү.

буйынса ҡайһы бер һүҙҙәрҙең мәғәнәһенә үҙ аллы төшөнөү.
Аңлашылмаған һүҙҙәрҙе уҡытыусынан һорау йәки һүҙлек өҫтөндә эш.

һ.б.

уҡыу (хатаһыҙ)
Сылбыр буйынса уҡыу.
Ролләп уҡыу.
Разведкалы уҡыу (аңлашылмаған һүҙҙәрҙе таптырыу, мәғәнәһен аңлатыу).
Һорауға яуап алыу.
Тексты спринтлы уҡыу (эстән бик шәп темпта уҡыу)

хикәйә төҙөү.
Ребустар сисеү, кроссвордтар төҙөү
Схема буйынса һөйләмдәр төҙөү,
Йомаҡ ҡойоу, көләмәстәр һөйләү.
Картина буйынса эш һ.б.

А.А. Леонтьев.

3 – 5 – се бит.
Ғалин С. Ә. Тел асҡысы халыҡта. Өфө, 1996.
Ғәбдрәхимова Л. Рус мәктәбендә балаларҙы телмәргә өйрәтеү тәжрибәһенән. “Башҡортостан уҡытыусыһы”, № 7, 1997.
Ғәлләмов А.А. Грамотаға өйрәтеү. Өфө, 1984. 24 – 36 – сы биттәр.
Исҡужина Ф. Телмәргә өйрәтеүҙең ҡайһы бер алымдары. “Башҡортостан уҡыусыһы”, №5, 2001.
Леонтьев А.А. Язык. Речь. Речевая деятельность. М., 1982. 12 – се бит.
Аҙнағолов Р. Ғ. 5 – 9 кластарҙа башҡорт телен уҡытыу методикаһы. - Өфө, 1996.
Аслаев Т. Х Башланғыс кластарҙа тасуири уҡырға һәм һөйләргә өйрәтеү. - Өфө, 1995.
Аслаев Т. Х. Уйнат, уйлат баланы. - Өфө, 1993.
Толомбаев Х. А. Башҡорт теле дәрестәренә методик ҡулланма. - Өфө, 1996.
Ураҡсин З. Бай ҙа ул, яғымлы ла. - Өфө, 1992.