Презентация, доклад Орта буындарда әдебиеттен оқушылардың оқу сауаттылығын дамыту жолдары

мақсаты – оқушылардың қазақ халқының көркем әдебиет туындыларымен, әдебиет теориясымен жүйелі түрде таныстырып, сол негізде оқушыларға жан-жақты тәрбие бере отырып, әдебиетіміздің үздік туындыларымен, көркем мәтіндерді оқыту барысында қазақ тілінде ауызша және жазбаша сөйлеу тілін дамыту, қазақ әдебиеті шығармаларын өз бетінше оқып, түсіне алуын қамтамасыз ететін тілдік негіз қалыптастыру.

деуге болады. Ол жасөспірімдерге әдебиеттанудан, сөз маржанының қыр- сырын үйренуден жай білім ғана беріп қоймайды, ең бастысы, өмірдің ең қымбаттысы, ең асылы – адалдық, ізгілік, қайырымдылық, мейірімділік, әдептілік, кішіпейілділік, сыпайылық сияқты асыл қасиеттерді бойына сіңіреді. Әдебиет – барлық білім мен өнердің, барлық пәндердің атасы.

есебінде қолдануы керек»
Ахмет Байтұрсынов

үш кезеңнен құралады. Осы үш кезеңді пайдалана отырып, ары қарай іске асыратын әр түрлі стратегиялар бар. Олар: «Топтау», «Ойтүрткі», «Инсерт», «5 жолды өлең»,«Венн диаграммасы», «Семантикалық карта», «ЖИКСО», «Еркін жазу» т.б.

Өлең құрастыру
әңгімені аяқтау сурет бойынша мәтін жазу

эссе жазу әңгімеге жоспар құру

  кейіпкерге мінез- мәтінді бөліктерге бөлу
деме беру
мәтінге тақырып қою
қиялдау арқылы
сурет салу

реферат жазу

Шығармашылық жұмыс

азулы.
Ұрлайды, ызаланады, ұлиды.
Көксерек-құла түздің тағысы.
Көкжал.

Даланы аңсайды
ашқарақ қозыны искелеп, қойды
  үркітеді

  мойымайды тамақты рұқсатсыз жейді

қыңсыламайды ауыл иттеріне өш

кісі көзінше тамақ жемейді

«Топтастыру» стратегиясын қолдану кез-келген нәрсенің түйінін шешуге, шығармаларды оқи отырып, кейіпкер бойындағы асыл қасиеттерді жинақтап, нені ұққандарын анықтауға тиімді.

Көксерек

сабақтарында қолдану арқылы балалардың білімі тексеріледі әрі уақытты үнемдеуге көп көмегі тиеді.

алады. Бұл сатыда оқушылар бір-бірімен әсерлі түрде ой алмастырады, ой түйістіреді, өз үйрену жолын, кестесін жасайды, басқалардың ойын біліп үйренеді

Қолдан тамақтанады,өз
иесіне бауыр басады,
еркелейді, тілін алады

Айлакер, ашқарақ, дыбыс шығармайды,сұсты, жасымайды

иттері мен Көксеректі салыстырыңыз. (Айлакер,ашқарақ, дыбыс шығармайды,сұсты, жасымайды) (Қолдан тамақтанады, өз иесіне бауыр басады,еркелейді, тілін алады,қызмет етеді
3. Зертте. Көксеректің ауылдағы мінез құлқы мен даладағы еркіндіктегі мінез құлқын зерттеп айт.
4.Қолдан. Көксерек туралы ауыл адамдары не дейді?
5. Дәлелде. Көксеректі жауыздыққа итермелеген де, Құрмашқа ауыз салдырған да қандай жағдай?
6.Талда. көксеректің қатігездігін қай тұстарда байқадың?
Ойын арқылы оқыту. Кубиктің алты жағына жазылған сөздер бойынша жұмыс жасайды. Қандайда бір затты жан - жақты талдайды, талқылайды, сол арқылы білімдерін қайталайды, жаңа білім қосады. Кубикпен жұпта немесе топта жұмыс жасайды.

де сұлу. Бұл қалада әдемі көшелер, биік үйлер, кең байтақ жерлер бар. Жезқазған қаласы Кеңгір суқоймасының жағасында орналасқан. Ағаштары көп, халықтары кең пейілді. Қазақ халқы қашанда туған жерін қадірлеген. Мен кішкентай болсам да өзіме, еліме, жеріме қызмет еткім келеді.     (Сутбай Адина)

кезде мынандай шығармашылық тапсырма беруге болады:

мұғалімнің міндеті сол ойын түрлерін пайдалана отырып, оқушыларды өздігімен жұмыс істей білуге, ой белсенділігі мен тіл байлығын арттыра түсуге, түрлі дағды мен шеберлікті меңгертуге қол жеткізу

айту», «Мәтін құра» ,«Киностудия» ойындары, «Қазымыр оқушы» оқыта үйрету ойыны, «рөлдік ойындар т.б.

өткізеді. Жүргізушіден кез- қелген сұрақтар жазылған парақты алып, жауаптарын ойластырады.жауаптарды ойластырып, мәтін тәртібімен орналастырады да, мәтіннің мазмұны айтылады.

әр топтан бір –бір оқушыдан шақырып, сұрақ қояды. Оқушылар алдымен алма – кезек жауап береді. Жауап бере алмаса өз топтарына барып , ақылдасып, қайта жауап беруіне болады.Әр топ өз пікірі бойынша жауап береді. Жүргізуші мұғалімнің көмегімен жауаптарды қорытындылап, келесі сұрақты қойып, бағалап отырады. Ойын соңында әр ойыншыға, әр топқа жиналған ұпай бойынша баға қойылады.

шабыт беретін, толғанып жүрген мәселелерді шешуге бағыт беретін бағдарлама. Әдебиетті оқытуда бұл бағдарламаның тиімділігі мынада:
оқушының көркем шығарманы танудағы белсенділігі, өзіндік дербестігі жоғарылайды;
өз ойын жеткізе білу шеберлігі, топ алдында пікір айта алуы қалыптасады;
мәтінді жан-жақты талдап, шығармаға, кейіпкерге өзіндік көзқарасын қалыптастыра алады;
- сын тұрғысынан мұғалім де, оқушы да өзіне-өзі баға беріп, еркін ойлануына жол ашады;
- ұжымды, шағын топта ынтымақтастықпен жұмыс жасап, өзгелер пікірін сыйлау дағдысы қалыптасады;
жеке тұлға ретінде ұстаз бен оқушының шығармашылық қабілетін дамытуға мүмкіндік береді.