Презентация, доклад на тему Конспекты Әдебиет Оюлар 5сынып

Елсіз-сусыз шөлдерден,асу бермес белдерден
өтіп,туған жерге қалай жеткен екенсің?”
деген сөзді кім айтты?

Осы жұмыс ырғағы,
Білезік пен алқаны,
Сақинаны, сырғаны
Күміс сымнан тартады...

Миға шабуыл:

білу,шешен сөйлеу қабілеттерін дамыту.
Көркем әдебиетті сүюге тәрбиелеу.

Сабақтың мақсаты:

түскен мүйіз бейнесінде келіп,оның қолтық тұсынан тағы бір шолақ мүйіз тәрізді екі буын шығып тұрады.Одан байқаған адамға қошқардың тұмсық пішіні аңғарылады. Текеметте, сырмақта, басқұрда, алашада, кілемде, былғары, сүйек, ағаш, зергерлік бұйымдардың барлық түрінде кездеседі.
«Ашатұяқ» өрнегі кейде «айыр» өрнегі деп те аталады.Пішен ашалайтын айырға ұқсас келеді.

қанаты тәріздес ою-өрнек.
Бұйымдарда көп қолданылатын бұл ою
қанатын жайып ұшып келе жатқан құсты
тұспалдайды.

мүйіздер мен сызықтардан құралады. Ою-
өрнекті қиғанда ою ортасындағы сызық ұшы
құстың тұмсығына ұқсас етіп қиылады.
«Құстұмсық» жүзік немесе «топсалы» жүзік
сәлемдеме ретінде туыстар арасында дәне-
кер қызметін атқарған. Құс бейнесі халық
түсінігінде азаттықтың белгісі.

ою-өрнек
композициясында көбірек кездесетін элемент. Қазақ
оюында мал мен аңның қос мүйізін, түйенің қос өркешін
бейнелеу береке-бірліктің,
көбеюдің символын білдіреді.

«қарта», «қарға»,
«қызылайыр» ою-өрнегіне ұқсайды. Қатар тұрған
S тәрізді екі сызық қатарласып қосылмайды,
түйенің табанына ұқсас екі жарты сопақша
дөңгеленіп келетін ою.

өсімдік тектес, жануарлар, геометриялық формадаа, космогендік
(астрологиялық).Бұлардың әрқайсысының өзінің белгілі бір
мағынасы бар. Мүйіз – қазақ оюының негізі және ең көне мәнері.
Ою-өрнектің бұл элементі мүйізді мегзеуден шыққан. «Мүйіз»
ою-өрнегі кейде ұсақ, кейде ірі болып келеді. Ұсақ түрлері ағаш,
сүйек, мүйіз сияқты нәзік қолөнер саласында пайдаланылады.
Ірі түрлері сырмақ, текемет, алаша, кілем, сәулет өнерінде сан
түрлі мәнерде қолданады. «Гүл» ою-өрнегі барлық гүл түрін
тұспалдайды. Бұл өрнектің түрі қолөнер бұйымдарында үш
жапырақтан басталып, он екі жапырақты ою-өрнекке дейін
кездеседі Кесте тіккенде және киім-кешектердің жағасына,
қалтасына, жиектеріне салады

бейнеле.

ІІІ деңгей:

дәстүрді, өнерді ақынның мейілінше бағалап, қастерлеуінің сыры неде деп білесіңдер?
2. Желбауға, басқұрға, текеметке салынған қазақтың қошқармүйіз өрнектері ғасырлардан асып жеткенін, енді одан айырылып қаламыз ба деген қаупін ақын қалай берген?
Қазақ халқының өнерге сүйіспеншілігін өз басыңнан, үйіңнен, ауыл-аймақтан т.б аңғардың ба?
Ою-өрнектерге арналған қандай мақал-мәтелдерді білесіңдер?

Сабақты бекіту:

- өлең шығару
2 топ – шығарма жазу
3 топ – сурет салу

Үйге тапсырма: