Презентация, доклад на тему Башы бер, мәгънәсе мең...

-күпмәгънәле сүзләр турында төшенчәне
табып теркәү;
- нинди функцияне үтәвен ачыклау;
- әдип әсәренә анализ ясау.

Максат:Г.Ибраһимов әсәрендә күпмәгънәлекне күзәтү

чәчәкләр” повесте алынды.

ничек туа соң?

семия – мәгънә).
Күчерелмә мәгънәләрнең иң актив төрләре - метафора, метонимия һәм синекдоха.

бер атаманың икенче атамага охшашлыгы нигезендә күчеше.

катламнарга каравын, вакыйгаларның катлаулы булачагын күрсәтә.

“Без түбәннән, тормышның төбеннән күтәрелдек”.

“Язмыш дулкыннары белән бер кавышып, бер аерылып яшәгән дүрт иптәшем дә шул авылның төрле урамнарында, байлыгы-төзеклеге төрлечә булган төрле өйләрдә туып үстеләр”

Әдип төп геройның иптәшләренең тормышындагы үзгәрешләрен дулкыннарга тиңли, һәм шуны да әйтергә кирәк, алар диңгездәгеләргә караганда ачыграк, аянычрак булып күзалланалар.

[Зөһрә апаның] мәхәббәт җимеше, үткен Шаһбаз, үз гомерен чабат тукып, аркан ишеп үткәрә торган, ялгыз фәкыйрь бабасы Әхми карт кулына калган”

.

Төп геройның ихтиярлы, физик һәм рухи яктан көчле булуын ташлар уйнап йөриләр метафорасы күрсәтә.

“Башкаларга буйсынмаган авыр ташлар минем кулда уйнап йөриләр”

метонимия дип атала.

гаилә, кеше мәгънәсендә килә

“Бу баланың гомереннән беренче сәгатьләреннән һичбер өй үзенә алырга теләми”

“Гыйлаҗи тутырып бер чокыр эчте”

чокырга салынган эчемлек истә тотыла.

бөтен урынына аның өлешен атау, кисәкне бөтен аша белдерү, берлек сан урынына – күплек һәм киресенчә файдалану төсен ала

автор.



Тышкы кыяфәте буенча ирония,сатира,юмор формасында әйтелгән синекдоха кулланыла

Юынмадым,чәй-фәлән сорап тормадым,бер сынык икмәк катысы белән санап куйган чылгыйларымны алдым да тышка йөгердем

Минем йодрыкның иң ныгы әле яңа гына килеп катнашкан чибәр киемле, сары башлыга эләккән булырга кирәк...

яки группаныаның башлыгы исеме белән күплек санда куллануга нигезләнгәг синекдоха

“Бу базарда әткәй Гыйрфан байдан бер дисәтинә урак белән ике дисәтине печән чабарга алган икән.”


“Көчләп диярлек Галиләргә алып бардым.”

- күпмәгънәле сүзләр Г. Ибраһимов иҗатында да,
автор хикәяләвендә дә герой–персонажлар сөйләмендә
дә уңышлы кулланыла. Геройларның портретын, эчке
дөньясын, рухи халәтен тасвирлауга зур ярдәм күрсәтәләр,
- Г. Ибраһимов күпмәгънәле сүзләрне уңышлы, оста
куллануы белән әсәрне тагын да эчтәлеклерәк итүгә ирешкән.

Нәтиҗә