Слайд 1Бейсенова Айткүл Салыққызы
Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі
Ақмола
облысы Егіндікөл ауданы Көркем негізгі мектебі
Слайд 2Қарашаның жиырма бірі .
« Қазыбек би
мен
Бұқар жырау
»
Слайд 3"Қызығушылықтарын ояту "
1. Ұйымдастыру
Билердің толып жатыр өсиеті
Үлгі боп
елге істеген әділеті
Өмірге қонақ болды, кетті мәңгі
Сонда да ел аузында қасиеті
Слайд 4«Сахналық қойылым "
2.Үй жұмысын тексеру .
« Сырым мен
Малайсары »
Слайд 6 4. Жаңа сабақ
Бұқар жырау
Қазыбек
би
Слайд 7 5.Мағынаны тану.
Қаз дауысты Қазыбек
Келдібекұлы (1667-1764, қазіргі Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, Теректі бұлағындағы қыстау, бұрынғы деректерде 1665 - 1765) – қазақ халқының XYII - XYIII ғасырлардағы үш ұлы биінің бірі, көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері. Озық ойлы, әділ де көреген, батыл да батыр адам болған. Әділдігі мен алғырлығы үшін Тәуке хан Қазыбекті Орта жүздің бас биі еткен. Би Тәуке хан, кейін Сәмеке, Әбілмәмбет, Абылай ел билеген кезеңдерде де мемлекет басқару ісіне жиі араласып, ішкі - сыртқы саясатта хандарға ақыл - кеңестер беріп отырған. Хандықтың бірлігін сақтау мақсатында Тәуке ханның «Жеті жарғы» заңдар жинағын жасауға атсалысқан.
Слайд 8 Бұқар жырау Қалқаманұлы
(1693, бұрынғы Баянауыл, Далба тауы бойында – 1787) - әйгілі жырау. Абылай ханның ақылшы - биі, абыз. Жұрт оны «Көмекей әулие» деп атаған. Сөйлегенде үнемі қара сөзбен емес, көмекейі бүлкілдеп, түйдек - түйдек жырмен сөйлейтін болған. Көбіне Абылай ханның «сәуе айтшы» деген өтініш, тілегімен түсін болжап, онысы дәлме - дәл келіп отырған. Әкесі Қалқаман батыр болған. Бұқар жыраудың өзінен Ақдербіс, Жарылғап, Жанта есімді үш ұл тараған. Ол өзінің ұзақ ғұмырында талай - талай тарихи оқиғаларды басынан өткізген. «Ақтабан шұбырынды» заманында тәуелсіздік пен ел бірлігін сақтауда айрықша күш жұмсаған. Ол Абылай ханға үлкен үміт артып, оның ел басқарудағы саясаты мен жорықтарын қолдаған.
Слайд 9Сөздікпен жұмыс
Жырау - өз жанынан жыр шығарып айтатын және эпикалық
дастандар мен толғауларды орындайтын халық поэзиясының өкілі. Сәуегейшілік, батагөйшілдік, түс көру, ырым айту, табиғат құбылыстарына болжамдар жасау (абыздың бір міндеттерін атқару) – көне дәуір жырауларына тән қасиет.
Абыз – ғұлама, әулие, көріпкел адам. Тайпа, ұлыс өміріне, ел басқару ісіне, жорық жасау мәселесіне араласып отырған саяси тұлға. Жортуыл сәуегейі болған.
Слайд 10Толғаныс бөлімі
Бұқар жырау «бірден онға дейінгі санның мағынасын» Қазыбектен неге
сұрады?
2. Оның мағынасы қалай еді?
3. Қазыбек би шешен тілмен қайтіп жауап қатты?
Слайд 11Қосымша жадығат :
Санамақ – қазақ балалар фольклорындағы жанрлық түр. Сәбилерге
сан үйрету, санаудың ретін танытуды көздейтін ойын өлеңі. Ол кейде ұйқасқа, кейде тек қана ырғаққа негізделе береді. Сандар жай ғана санамаланып келіп, соңғы, түйіндеуші жолдар ғана ұйқасады.
Слайд 12 Бір дегенің – білеу,
Екі дегенің – егеу,
Үш
дегенің – үскі,
Төрт дегенің – төсек,
Бес дегенің – бесік,
Алты дегенің – асық,
Жеті дегенің – желке,
Сегіз дегенің – серке,
Тоғыз дегенің – торқа,
Он дегенің – оймақ,
Он бір – қара жұмбақ.
Слайд 13Сөздікпен жұмыс
Білеу – қамшы.
Үскі – тесетін, бұрғылайтын біз секілді құрал.
Торқа
– бағалы жібек мата.
Слайд 14Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев
«Нұрлы Жол» Жолдауында
«Ел бірлігі- біздің барша табыстарымыздың
кілті
Жалпыұлттық идеяны өміршең ететін - ел бірлігі» деп атап өтті .
Слайд 16Қазыбек би туралы не білдім?
Қазыбек би
кім?
Слайд 17Үйге тапсырма
“Бұқар – ел бірлігі туралы жырлаған жырау” тақырыбында шығарма
жазу.