Детский фольклор как
средство духовно-нравственного развития
преподаватель татарского языка и литературы
Ибрагимова Гульнур Шаукатовна
- Главная
- Разное
- Образование
- Спорт
- Естествознание
- Природоведение
- Религиоведение
- Французский язык
- Черчение
- Английский язык
- Астрономия
- Алгебра
- Биология
- География
- Геометрия
- Детские презентации
- Информатика
- История
- Литература
- Математика
- Музыка
- МХК
- Немецкий язык
- ОБЖ
- Обществознание
- Окружающий мир
- Педагогика
- Русский язык
- Технология
- Физика
- Философия
- Химия
- Шаблоны, фоны, картинки для презентаций
- Экология
- Экономика
Презентация, доклад на тему Балаларга рухи-әхлакый тәрбия бирүдә балалар фольклоры
Содержание
- 1. Балаларга рухи-әхлакый тәрбия бирүдә балалар фольклоры
- 2. Урта hөнәри белем бирүче “Кече бизнес һәм
- 3. "Тәрбиясе булмаган җирдә гүзәл ашлык җитешмәгән кебек,
- 4. Яхшы кеше булу өчен ялгыз тән сәламәтлеге генә җитми, рух сәламәтлеге дә кирәк!
- 5. Халык авыз иҗаты - халык акылы, хикмәте, акыллы сүзе ул.
- 6. Фолькло́р— теге яки бу халыкның тылсымлы дөньясы,
- 7. Фольклор әсәрләре борын-борынгыдан формалашып, дөнья әдәбиятын таратуда,
- 8. Үзенең килеп чыгышын, милли тамырын, үз җирлеген
- 9. “Халык зур ул, көчле ул, дәртле ул, әдип ул, шагыйрь ул” (Г.Тукай)
- 10. Балалар фольклоры яшь буынны
- 11. Җанлы һәм тапкыр сүзле мәкаль–әйтемнәр, әкиятләр, табышмаклар,
- 12. Бала чакта барлыкка килгән әхлак нормалары
- 13. Галим булмак җиңелдер, Адәм булмак авырдыр. (мәкаль)
- 14. Фольклор әсәрләре, этнографик материаллар, халык традицияләре,
- 15. Балаларны рухи, әхлакый яктан тәрбияләүдә зур
- 16. Аналарның йөрәк түреннән чыккан, ана телендә яңгыраган
- 17. Әкиятләр балаларда эш сөючәнлек, тырышлык, пөхтәлек, намуслылык
- 18. Әкият – милләтнең рухи дөньясына капка
- 19. Яхшы сүз җан азыгы, Яман сүз
- 20. “Уен – ул зур бер якты тәрәзә,
- 21. Уеннар аркылы бала хәтере яхшыра, тел байлыгы
- 22. Милли ашларның сәламәт яшәу рәвешен алып барудагы
- 23. Алиясе, Миләүшәсе, Лилиясе, Гөлнарасы, Гүзәле-Бар да телне
- 24. Җырлый -җырлый кызлар сөлге чигә,Хыялларын бәйләп җепләргәТеләкләре изге, йөрәкләре юлны салды икән кемнәргә?“Халкым ядкәрләре”
- 25. “Алмалар алыйм әле, кәрҗингә салыйм әле. Кызлар
- 26. Халык моңы күңелләрне бизи...
- 27. Үз телемдә дәшәм “Әни” диеп, Үз телемдә
- 28. Һөнәрләрне күрсәтәбез шәһәр ярминкәсендә Килегез, безнең лицейга Артист булырсыз сез дә.
- 29. Без кунакта, ярышта Тукай бәйгеләрендә.
- 30. Мәчет һәм чиркәүләрдә рухи дөньябыз чистара
- 31. Музейларда без халкыбызның үткәненә сәяхәт кылабыз, үзебезгә иҗади материал туплыйбыз
- 32. “Әллүки”леләр без, милләт җанлыЕгетләр без, ашчы кызлар
- 33. Сөлге чигә кызлар, җырлый-җырлый, Сөлгеләрдә милли бизәкләр...
- 34. Кабинеттагы кечкенә музеебыз укучыларның иҗади эшләрендә зур ярдәм күрсәтә, аларга әхлакый, рухи тәрбия бирә.
- 35. Кулланылган әдәбият: -Бакиров М.Х. Халык хәтере
Урта hөнәри белем бирүче “Кече бизнес һәм эшмәкәрлек көллияте” дәүләт автоном мәгариф учреждениясе Казан арты татарларының традицион мәдәниятеБалаларга рухи-әхлакый тәрбия бирүдә балалар фольклоры
Слайд 1 ГАПОУ “Колледж малого бизнеса и предпринимательства”
Традиционная культура татар
Заказанья
Детский фольклор как
средство духовно-нравственного развития
Детский фольклор как
средство духовно-нравственного развития
Слайд 2Урта hөнәри белем бирүче “Кече бизнес һәм эшмәкәрлек көллияте” дәүләт автоном мәгариф учреждениясе
Казан арты татарларының традицион мәдәнияте
Балаларга рухи-әхлакый тәрбия бирүдә балалар фольклоры
Ибраһимова Гөлнур Шәүкәт кызы.
Слайд 3"Тәрбиясе булмаган җирдә гүзәл ашлык җитешмәгән кебек, тиешле тәрбия бирелмәгәндә, гүзәл
кеше дә җитешмәс. Шулай икән, тәрбия – иң кирәкле бер эш булачактыр...” Р.Фәхреддин
Слайд 6Фолькло́р— теге яки бу халыкның тылсымлы дөньясы, югалмас мирасы, алтын хәзинәсе.
Ерак бабайлардан аваз килә:
“Тамырыңны өйрән, и бала.
Оныта күрмә, нинди җепләр белән
Кеше заты җирдә саклана»
Слайд 7Фольклор әсәрләре борын-борынгыдан формалашып, дөнья әдәбиятын таратуда, халыкның үзаңын үстерүдә, һәр
милләтнең матур әдәби әсәрләрен тудыруда зур этәргеч ясаган.
Слайд 8Үзенең килеп чыгышын, милли тамырын, үз җирлеген белмәгән кеше киләчәк буынга
үз милләтенең асыл гореф-гадәтләрен җиткерә алмый.
Слайд 10 Балалар фольклоры яшь буынны тәрбияләүдә, аңа дөрес юл күрсәтүдә, алар
күңеленә изгелек орлыклары салуда зур урын алып тора.
Слайд 11Җанлы һәм тапкыр сүзле мәкаль–әйтемнәр, әкиятләр, табышмаклар, тизәйткечләр һәм башкалар балаларда
тел матурлыгын тоемлау тәрбияли, танып белү эшчәнлеген үстерә, зиһеннәрен арттыра, яхшыны яманнан аерып карарга булыша, әхлаклы, рухи яктан бай, гүзәл затлар тәрбияләргә этәргеч бирә.
“Күп укысаң, күп белерсең”
”Белмәү гаеп түгел, белергә теләмәү гаеп”
“Укымаган бер телле, укыган ике телле”
Слайд 12 Бала чакта барлыкка килгән әхлак нормалары кешене җитлеккән, олыгайган чорына
кадәр озата бара. Җәмгыятькә әхлаклы мөнәсәбәт тәрбияләү исә – укучыда гражданлык хисләре, патриотизм, иҗтимагый һәм рухи активлыкны үстерә.
Слайд 14 Фольклор әсәрләре, этнографик материаллар, халык традицияләре, уен һәм бәйрәмнәр, сәнгатьчә
эшләнгән борынгы бизәнү әйберләре, традицион һөнәрләр, гаилә тәрбиясе тәҗрибәсе халык мирасының төп өлешен тәшкил итә.
Слайд 15 Балаларны рухи, әхлакый яктан тәрбияләүдә зур өлеш керткән халык авыз иҗаты
әсәрләреннән, һичшиксез, бишек җырлары зур әһәмияткә ия. Ул җырларда аналарның өметләре, ышанычлары, баласын игелекле, итагатьле, мәрхәмәтле итеп күрү теләге чагыла.
Әлли-бәлли итәр бу,
Йокыларга китәр бу.
Бәү-бәү итеп, күз йомып
Изрәп кенә китәр бу.
Алма кебек тәгәрәп,
Үсеп буйга җитәр бу.
Абыйлары артыннан
Казаннарга китәр бу.
Казаннарда укыгач,
Галим булып җитәр бу.
Слайд 16Аналарның йөрәк түреннән чыккан, ана телендә яңгыраган матур, моңлы бишек җырлары –
тәрбиядә башка бернинди чара белән дә чагыштырмаслык һәм алмаштырмаслык хәзинә ул
Слайд 17Әкиятләр балаларда эш сөючәнлек, тырышлык, пөхтәлек, намуслылык кебек сыйфатлар тәрбияли.
Борын-борын
заманда яшәгән, ди, болгар дигән халык...
Слайд 19Яхшы сүз җан азыгы,
Яман сүз баш казыгы.
-Әйткән сүз - аткан
ук
-Аерылганны аю ашар,
Бүленгәнне бүре ашар
-Ана сөте белән кермәсә,
тана сөте белән кермәс
-Сиңа таш белән атсалар,
син аш белән ат
-Бәхетсезгә җил каршы
-Иле барның теле бар
-Күз күрә берне, күңел – меңне
-Ише күпнең көче күп
-Аерылганны аю ашар,
Бүленгәнне бүре ашар
-Ана сөте белән кермәсә,
тана сөте белән кермәс
-Сиңа таш белән атсалар,
син аш белән ат
-Бәхетсезгә җил каршы
-Иле барның теле бар
-Күз күрә берне, күңел – меңне
-Ише күпнең көче күп
Слайд 20“Уен – ул зур бер якты тәрәзә, аның аркылы бала дөньясына,
әйләнә- тирә мөхит турында бик күп төшенчә ачыла.” В.А.Сухомлинский
Слайд 21Уеннар аркылы бала хәтере яхшыра, тел байлыгы ачыла
Чәп-чәп ит, бала, чәп-чәп
ит,
Чәп-чәп иткәч үсеп кит,
Чәп-чәп ит тә йөреп кит,
Белгәнеңне сөйләп кит.
Чәп-чәп иткәч үсеп кит,
Чәп-чәп ит тә йөреп кит,
Белгәнеңне сөйләп кит.
Слайд 22Милли ашларның сәламәт яшәу рәвешен алып барудагы әһәмиятен билгеләү дә бик
мөһим. Гаилә бәйрәмнәре балаларда милли горурлык хисе уята, аш-су хәзерләүгә дә хирыслык тәрбияли. Гаилә бәйрәмнәре – үз гаиләң белән горурлану хисе уянуга зур этәргеч була.
Слайд 23Алиясе, Миләүшәсе, Лилиясе, Гөлнарасы, Гүзәле-
Бар да телне ярата.
Үз телендә матур итеп
Тукаен да, Сәйдәшен дә, Афзалын да аңлата.
“Әллүки”түгәрәгендә, күңелгә шифа, җанга азык туплыйбыз.
Слайд 24Җырлый -җырлый кызлар сөлге чигә,
Хыялларын бәйләп җепләргә
Теләкләре изге, йөрәкләре
юлны салды
икән кемнәргә?
“Халкым ядкәрләре”
Слайд 25“Алмалар алыйм әле, кәрҗингә салыйм әле. Кызлар күп, үземә тиңен Мин сайлап алыйм
әле” ди Рушан.
Егетләр дә читтә калмый, әйтеп бирә такмагын...
Менә шулай бииләр, күзе тия димиләр
Слайд 27Үз телемдә дәшәм “Әни” диеп, Үз телемдә көйлим моңнарны. Нәкъ татарча җырлыйм “Авыл
көе”н,
Үз телемдә аңлыйм дусларны.
Слайд 32“Әллүки”леләр без, милләт җанлы
Егетләр без, ашчы кызлар без.
Кем булсак та, телебезне
сөеп,
хөрмәт итеп җырлар җырлыйбыз.
хөрмәт итеп җырлар җырлыйбыз.
Бас әле, Әпипә, сындыр идән тактасын...
Булаты да, Рәшите дә, Айдары да
Үз телләрен ярата...
Слайд 34Кабинеттагы кечкенә музеебыз укучыларның иҗади эшләрендә зур ярдәм күрсәтә, аларга әхлакый,
рухи тәрбия бирә.
Слайд 35Кулланылган әдәбият:
-Бакиров М.Х. Халык хәтере // Тарихи җырларыбыз һәм бәетләребез
турында / М.Х.Бакиров // Мирас. – 1992. - №10. 33-42 б.
- Бакиров М.Х. Шигърият бишеге. Гомумтөрки поэзиянең яралуы һәм борынгы формалары / М.Х.Бакиров. – Казан: Мәгариф, 2001. – 344 б.
- Балалар фольклоры: Бала сақ – уйнап-көләп үçер сақ.. - Өфө: Башқортостан “Китап” нәшриәте, 1994. – 160 б.
- Балалар фольклоры // Төз.Ягьфәров Р. – Казан: Тат. кит.нәшр. 1993, 17б.
- Баязитова Ф.С. Татар халкының бәйрәм һәм көнкүреш йолалары / Ф.С.Баязитова. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1995. – 158 б.
- Исәнбәт Нәкый. Балалар фольклоры / Н.Исәнбәт. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1984. – 486 б.
-Исәнбәт Нәкый. Татар халык мәкальләре. Өч томда / Н.Исәнбәт.– Казан: Тат.кит.нәшр., 1959, 1963, 1967.
-Татар мифлары: ияләр, ышанулар, ырымнар, фаллар, им-томнар, сынамышлар, йолалар. – Казан: Татар.кит.нәшр., 1999. – 432 б.
-Татар халык иҗаты. Фәнни эзләнүләр һәм фольклор үрнәкләре. (Фәнни конференцияләр материаллары җыентыгы). Икенче китап. – Казан: Казан: Фолиантъ. – 2006. – 144 б.
-Татар халык иҗаты. Әкиятләр. Өч томда. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1977, 1979, 1981.
-Татар халык иҗаты. Балалар фольклоры. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1993. – 336 б.
-Татар халык иҗаты. Мәкальләр һәм әйтемнәр. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1987. -591 б.
Татар халык иҗаты. Табышмаклар. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1977. – 271 б
- Тукай Габдулла. Халык әдәбияты // Әсәрләр / Г. Тукай. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1977, 1983. – Т.Ш. – 144-162 б.
-А.В.Кенеман”Детские подвижные игры ”,Москва,1989г.
- Ш.Ш. Җәләлиев. Татар халык педагогикасы – Казан, “Мәгариф нәшрияты”, 1997.
-Ризаэтдин Фәхретдин. «Шәкертлек әдәбе». – Казан: " Иман”, 2002.
-Р.Фәхреддин мирасын укыту-тәрбия процессында куллану. – Казан, 2004
- Бакиров М.Х. Шигърият бишеге. Гомумтөрки поэзиянең яралуы һәм борынгы формалары / М.Х.Бакиров. – Казан: Мәгариф, 2001. – 344 б.
- Балалар фольклоры: Бала сақ – уйнап-көләп үçер сақ.. - Өфө: Башқортостан “Китап” нәшриәте, 1994. – 160 б.
- Балалар фольклоры // Төз.Ягьфәров Р. – Казан: Тат. кит.нәшр. 1993, 17б.
- Баязитова Ф.С. Татар халкының бәйрәм һәм көнкүреш йолалары / Ф.С.Баязитова. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1995. – 158 б.
- Исәнбәт Нәкый. Балалар фольклоры / Н.Исәнбәт. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1984. – 486 б.
-Исәнбәт Нәкый. Татар халык мәкальләре. Өч томда / Н.Исәнбәт.– Казан: Тат.кит.нәшр., 1959, 1963, 1967.
-Татар мифлары: ияләр, ышанулар, ырымнар, фаллар, им-томнар, сынамышлар, йолалар. – Казан: Татар.кит.нәшр., 1999. – 432 б.
-Татар халык иҗаты. Фәнни эзләнүләр һәм фольклор үрнәкләре. (Фәнни конференцияләр материаллары җыентыгы). Икенче китап. – Казан: Казан: Фолиантъ. – 2006. – 144 б.
-Татар халык иҗаты. Әкиятләр. Өч томда. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1977, 1979, 1981.
-Татар халык иҗаты. Балалар фольклоры. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1993. – 336 б.
-Татар халык иҗаты. Мәкальләр һәм әйтемнәр. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1987. -591 б.
Татар халык иҗаты. Табышмаклар. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1977. – 271 б
- Тукай Габдулла. Халык әдәбияты // Әсәрләр / Г. Тукай. – Казан: Тат.кит.нәшр., 1977, 1983. – Т.Ш. – 144-162 б.
-А.В.Кенеман”Детские подвижные игры ”,Москва,1989г.
- Ш.Ш. Җәләлиев. Татар халык педагогикасы – Казан, “Мәгариф нәшрияты”, 1997.
-Ризаэтдин Фәхретдин. «Шәкертлек әдәбе». – Казан: " Иман”, 2002.
-Р.Фәхреддин мирасын укыту-тәрбия процессында куллану. – Казан, 2004
