Презентация, доклад на тему 7 сынып қазақ тілі Синтаксис

мұғалімі Мирхайдарова З.Н.

 екенін, сөздердің бір- бірімен грамматикалық байланысқа түсіп, сөйлем құрай алатынын  түсіндіру.

Білімділік:сөйлем  құрамындағы  сөздердің  өзара  грамма-тикалық байланысына  негізделетінін білу, сөздердің бір-бірімен әр түрлі тұлғада байланысатынын, олардың түрлері туралы толық түсінік беру; 
 Дамытушылық: ойлау, есте сақтау, өз ойын ашық айту, мәдениетті сөйлеу дағдысын дамыту, сабаққа белсене қатысу
Тәрбиелік: Бірін-бірі тыңдауға, өзара көмек, ұжымшылдыққа тәрбиелеу .

т.б
Көрнекілігі: тірек сызбалар,   үлестірме  қағаздар,тест, түрлі -түсті қағаздар, слайд

  Б А Р Ы С Ы
І. Ұйымдастыру кезеңі

А) Оқушылармен сәлемдесу
Ә) Сынып оқушыларын түгендеу
Б) Сабаққа дайындықтарын тексеру.
В) Сынып тазалығын тексеру.
Г) Информатика кабинетінің қауіпсіздік ережелерімен таныстыру

жауап береді?
Етістікте қанша шақ бар?
• Райдың түрі нешеу
• Есімшенің  жасалу жолы қандай?
• Есімшенің түрленуі деген не?
• Көсемшенің жасалу жолы қандай?
• Көсемшенің қай түрі  жіктелмейді?
• Бір ғана  жұрнақ арқылы жасалатын қай етістік? 

синтаксисі
Етістік сөз тіркесі
Есімді сөз тіркесі           

отаудың жалғыз отыр. (сөйлемді ретке келтіру керек)

Дұрыс жауабы: Қазір Еркебұлан ақ отаудың төрінде жалғыз отыр.

1.Еркебұлан отыр.
2.Жалғыз отыр.
3.Ақ отаудың төрінде отыр.
4. Ақ отаудың төрінде
5. Қазір отыр.

сөз тіркесі мен сөйлемнің құрылысын қарастыратын грамматиканың саласы. Сөйлем – ойды білдіретін тілдің ең кішкене бөлшегі.

аттанды
Екеуі бірге кетті
Жақсы көру

Өзара  грамматикалық тәсілдер  арқылы бірі  екіншісіне  бағына  байланысады.
3. Зат  құбылыс  жайында кеңірек, нақтылы  түсінік  береді.
4. Сөз  тіркесінің басыңқы, бағыныңқы  сыңары болады.
5. Сөз тіркестерінен сөйлем  жасалады.

мол

Жақсы қасиет

Сарай салғызды

Ананы  құрметтеу

Жақсы оқиды

Арман қала

Астықты егу

Ауылдың   баласы

Жылдам жүгіру

смайлик қою арқылы дұрыс жауапты белгілеу 

сөз тіркестерін анықтап, қалай байланысып тұрғанын түсіндіру

бір саласы

А) Морфология

В) Фонетика

С) Пунктуация

D) Синтаксис

Е) Лексика

2.Сөз тіркесі қаншаға бөлінеді?

A) 5.

B) 2

C) 3.

D) 4.

E) 1.

3.Етістікті сөз тіркесін көрсетіңіз.

A) Кірпіш үй.

B) Бес бала.

C) Оқыған қыз.

D) Сөзіне таңғалды.

E) Әдемі әуен.

4. Есімді сөз тіркесін көрсетіңіз.

A) Біліміне таңғалды.

B) Әнді тыңдады.

C) Кеше келді.

D) Бесінші сынып.

E) Көп ойланды.

5. Есімді сөз тіркесінің қатарын табыңыз.

А) Талапты бала, ескі дос.

В) Сыныпқа көшу, асқанға тосқан.

С) Тауға шығу, рамазан айы.

D) Амалын тапты, мерейін асырды.

E) Дұрыс адам, сапарға шығу.

6. Етістікті сөз тіркесінің қатарын табыңыз.

А) Жұлдызды сәт, атына мінді.

В) Сырын алған, тілге шешен.

С) Орнынан тұру, шалғынға құлады.

D) Шаңырақ тойы, жауабын сұрады.

E) Сағынышты сәлем, арманына жету.

тауып, есімді тіркес пе әлде етістікті тіркес пе екенін ажырытып келу