Презентация, доклад на тему Тұрақты тіркес

тілі мен әдебиет пәнінің мұғалімі
Жамалова Кенжегүл Өтеуліқызы

бірлескен ұжымымен жұмыс жасауға құлшынады, ізденушілікке, ұжымдарды, заңдылықтарды қорытуға дәлелдеуге үйренеді., белсенділігін арттырады, сапалы білімге ұмтылады, мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – қатынас жақсара түседі.

“Нені дамыту керек” деген сұраққа жауап іздей отырып, баланың сезім түйсігін қабылдауы мен ынтасын , зейінін, есте сақтауын ұғыну, ойлау, қиялдау болжау қабілеттерін ашу. Жауапкершілік жүктей отырып, өзін – өзі дамытатын жеке тұлға қалыптастыру.

Мақсаты

Фразеологизмдер туралы алған білімдерін тереңдету.
Ә) Тәрбиелік: сөз құдіретін терең түсініп, орынды қолдана білуге, шапшаңдыққа, іскерлікке тәрбиелеу
Б) Дамытушылық: өз беттерінше салыстыру, қорытынды жасауға үйрету, оқушылардың дағды, таным
белсенділігін арттыру.

жарыс, әр түрлі ойын түрлері, суретпен жұмыс, мәтін құрастыру)

Сабақтың көрнекілігі:
Тұрақты тіркестерге арналған сызбалар, тақырыпты ашуға арнап салынған суреттер.
(жыл мезгілдерінің, төрт түлік малдың, адамның бейнесі)

Пәнаралық байланыс:
қазақ әдебиеті

\



Өз біліміңді тексер


Лексика нені зерттейді?
Мағына дегеніміз не?
Көп мағыналы сөздер дегеніміз не? Мысал келтір?
Омоним дегеніміз не? Мысал келтір?
Синоним дегеніміз не? Мысал келтір?
Антоним дегеніміз не? Мысал келтір?
Табу сөздер дегеніміз не?
Эвфемизм дегеніміз не?
Дисфемизм дегеніміз не?
Тұрақты тіркестер дегеніміз не?

Алыс

3 – ТОП
Батыр

Тез

Көз ілмеді

2 – ТОП
Анық

Қорқу

Қатты шаршау

Мына тұрақты тіркестердің синонимдерін жаз:

- Үріп ауызға салғандай, ай десе аузы бар, күн десе көзі бар, жүзіктің көзінен өткендей.

Алыс - Ит арқасы қиянда, ит өлген жер.

3 – ТОП
Батыр - Жүрек жұтқан, жүрегінің түгі бар.
Тез – Қас пен көздің арасында, кірпік қаққанша.
Көз ілмеді - Түн ұйқысын төрт бөлді. Кірпігі айқаспады, көрер таңды көзімен атырды.

2 – ТОП
Анық - Тайға таңба басқандай, соқырға таяқ ұстатқандай.

Қорқу - Зәре-құты қалмау, көзі шарасынан шығу, көзі алақандай болу

Қатты шаршау - Мұрнынан шаншылып жүру, сүрініп жығылу.

басын қаптады –
Жүрегі қарс айырылды –

Бетінен оты шығу – 2-топ Ат ізін салмау –
Ит өлген жер –

Көңілі тасу –
3-топ Құлақ аспау –
Жұлдызы оңынан туу –

Мына тұрақты тіркестердің антонимдерін жаз:

Ит терісін басына қаптады – Жұмған аузын ашпады
Жүрегі қарс айырылды – Бақ қонған

Бетінен оты шығу – Беті шімірікпеу Ат ізін салмау – Ат ізін құрғатпау
Ит өлген жер – Таяқ тастам жер

Көңілі тасу – Көңілі басылу
Құлақ аспау – Құлақ қою
Жұлдызы оңынан туу – Тауы шағылу

шықты он саусақ.

табылады.

Еркін тіркес

Ортақ белгілері

Тұрақты
тіркес