Слайд 17
ТАҢҒАЖАЙЫП
саны
Ізденіс жұмысы
Орындаған: 4 «А» сынып оқушысы
Жетекшісі: Айтбанбетова Загипа Кыдырбаевна
Болатхан
Айсұлу
Слайд 2 мақсаты:
Жобадағы мақсат:
қазақ халқының салт –санасы мен ата – бабасынан
келе жатқан дәстүрін өз бойындағы ерекше қасиеттерін биіктерден көрсету.Қасиетті сандар арқылы тәрбие берген салт-дәстүрін сол қалпында сақтап қалу сонымен қатар бұл киелі сандар туралы ең маңызды, қызықтты және түсінікті нәтижелерді жинақтау.
Слайд 3 Жобаның міндеттері:
- Қасиетті сандармен танысу.
- Қасиетті сандарың өмірде алатын
орнын түсіндіру.
- Киелі 7 санының сандар қатарында орнын көрсету.
Білім беруде және тәрбие саласында қасиетті сандардың алатын орнын зерттеу.
Зерттелетін зат:
Халықтық педагогика элементтерін кеңінен пайдалану, ұрпақ бойында адамгершілік қасиетін дамытуда пайдасы бар екенін зерттеу.
Слайд 6
7 атаның тарауы
әке
ата
бала
немере
немене
шөпшек
шөбере
Слайд 8Жігіттің жеті қазынасы.
Жүрдек аты-жеті қаны, қанаты
Қыран бүркіт-қарым күші, қуаты
Құмай тазы-бастан берік
сенімі
Ақ мылтығы-сөнбес оты, серігі
Алмас кездік-жігіт сусы,һәм мысы
Ау жылымы-амал,айла,әдісі
Қара қақпан серті себі тірліктің
Осы жеті қазынасы жігіттің.
Слайд 9Наурыз көже
... Наурыз- қазақтың шын мағынасындағы ұлт мейрамы. Наурыздың 22-сінде күн
мен түн теңеледі, қыс өтіп, жаз жетіп, шаруа кенеледі... Тіршіліктің арқауы- тамақ. Наурыз мейрамында міндетті түрде жасалатын тағам ол –наурыз көже. Наурыз көжені 7 түрлі қоспалар қосып (дәнді-дақылдар) дайындайды.
Слайд 10Жеті байлық
Әуелгі байлық – денсаулық,
Екінші байлық – еркіндік.
Үшінші байлық – тіл байлық,
Төртінші байлық – қайрат-күш.
Бесінші байлық – ақ жаулық,
Алтыншы байлық – балаңыз,
Жетінші байлық – жүз саулық.
Халық даналығы
Слайд 111.Қыдыр
2.Бақ
3.Ақыл
4.Денсаулық
5.Ақ жаулық
6.Тұз
7.Ит
Слайд 137 қат көк
Ол-аспан әлемі туралы мифологиялық түсінік.
Оның үш мағыналық сипаты бар.
1. Аллах Тағала аспанды 7 қабатты етіп жаратқан.
2. Жеті жұлдызға байланысты атау. Олар:
*Ай.*Меркурий(Ғұтрад).*Шолпан(ЗуҺ-ра).*Күн.
*Марс(Миррих немесе Қызыл жұлдыз). *Юпитер(Мүштари). *Сатурн(Зұхал).
3. Ежелгі түркілік мифологиялық түсінік негізіндегі мағына.
Слайд 147 қат жер
Ежелгі наным-сенім бойынша олар мынадай
1. Тұңғиық
2. Жылан
3.
Су
4. Қос балық
5. Қара тас
6. Көк өгіз
7. Жер
Слайд 157 қарақшы
Ол –аспанның солтүстік жарты шарындағы шоқжұлдыз. Жетіқарақшының сыртқы пішіні шөміш
тәрізді. Оның шеткі екі жұлдызы бойынша Темірқазық жұлдызын табуға болады. Темірқазықты айнала қозғалатын жетіқарақшы арқылы жер тараптары мен түнгі мезгілді айыруға болады.
Слайд 16Аптаның 7 күні
Олар:
дүйсенбі,
сейсенбі,
сәрсенбі,
бейсенбі,
жұма,
сенбі,
жексенбі.
Слайд 17Кемпірқосақтың 7 түсі
Жарық мынадай 7 түстен тұрады:
қызыл, қызғылт-сары, сары, жасыл,
көгілдір, көк және күлгін.
Күн сәулесі жаңбыр тамшысы түскенде, жарықтың 7 түсі сынып, тамшы арасынан көрініп, кемпірқосақ пайда болады.
Слайд 187 жарғы
(1678-1718 )
“Жеті жарғы” деп аталуы Тәуке ханның бұрынғы заңдарға енгізген
жеті өзгертуіне байланысты дейтін тұжырым бар.
Слайд 197 жұт
1.Құрғақшылық
2.Жұт (мал қырылу)
3. Өрт
4. Оба (ауру)
5. Соғыс
6. Топан су
7.Зілзала (жер сілкіну)
Слайд 207 жоқ
Ол былай:
1. Жерде өлшеу жоқ
2. Аспанда тіреуіш жоқ
3. Таста тамыр
жоқ
4. Тасбақада талақ жоқ
5. Аллаһта бауыр жоқ
6. Аққуда сүт жоқ
7. Жылқыда өт жоқ
Слайд 217 жетім
1. Тыңдамаған сөз жетім
2. Киюсіз тозған бөз жетім
3. Иесіз қалған
жер жетім
4. Басшысы жоқ ел жетім
5. Аққу, қазсыз көл жетім
6. Жерінен айырылған ер жетім
7. Замандасы қалмаса- Бәрінен де сол жетім
Слайд 227 ғашық
1 Ләйлі-Мәжнүн
2 Жүсіп-Зылиха
3 Фархад-Шырын
4 Тахир -Зухра
5 Арзу- Қамбар
6 Уәлик- Ғарра
7
Уәки-Күлшаһ
Слайд 237 тозақ
1. Сағир
2. Лазо
3. Сақар
4. Жахим
5. Жаһаннам
6. Хауия
7. Хатома
Слайд 24Христиан дінінде 7 саны :
Сенім, үміт, қайырымдылық, әділеттілік,сабырлық, ақылдылық және рухтың
күші.
Слайд 25Өлімге себепкер 7 күнә
Жалқаулық
Нәпсіқұмарлық
Өркөкіректік
Қызғаншақтық
Сараңдық
Ашу
Тамақсаулық
Слайд 26Керемет
7
Вавилон аспалы бағы
Артемида храмы
Зевс мүсіні
Мавсол патшаның
Александрия маягі
Гелиос мүсіні
Египед пирамидасы
Слайд 277 континент
Континент
7
Солт. Америка
Оңт. Америка
Африка
Европа
Азия
Антарктида
Австралия
Слайд 287
Ішекті қазақтын музыкалық аспаптары
сылдырмақ
жетіген
маракас
Слайд 29Қорытынды
Қазақ халқында 7 саны – ерте замандардан киелі сан болып
есептеледі. Ол дегеніміз – 7 қазына, ұлттық тағамдардағы 7 түрлі қоспалар, әлемнің 7 кереметі, аптаның 7 күні, кемпірқосақтың 7 түсі, Жетіқарақшы жұлдызы т.б. Ертегілерде 7 батыр, 7 ағайынды, 7 ұл, 7 қыз...т.с.сияқты болып кездеседі. Бастапқыда балалар қазақ тілінде аптаның 7 күнін еске түсірді. Халқымыздың ежелгі дәстүрінің бірі, бала туғаннан кейін 7 күннен кейін тойлап, адам дүниеден өткеннен кейін 7 күннен кейін жетісін өткізеді.
Слайд 30Егер адам 7 ұлттың тілін білетін болса – дана адам болып
есептеледі. Қазақтарда мынадай ырым бар, кімде-кім өз жанында жайсыздық сезінетін болса, өзінің немесе жақындарының өміріне қауіп төніп тұрғанын сезініп, киелі жұма күні – 7 шелпек пісіреді. Бұл 7 шелпекті 7 үйге таратып беру керек. Сондай-ақ шелпекті жеген адам “Қабыл болсын”, ал берген адам “Әумин” деп айту керек. Осы тұрғыда қазақтарда “ Өлі разы болмай, тірі байымайды.” деген мақал бар. Сол себепті де 7 саны сәттілік, ырыс-береке әкелетін киелі сан болып есептеледі. Иә, шынында да біздің әлемде қызықты әрі жұмбақ жайттар -өте көп кездеседі. Ал, тарих дәстүріміздегі құпиялар мен ашылымдар қаншама десеңізші!