Презентация, доклад проекта по окружающему миру Суурувустун кудумчуларында ыяштар (3 класс

Содержание

Толевилелдин чидиг айтырыы:«Базарга- ла кок, эдери –ле хек» «Коктуг, шыктыг Хондергейим» деп чон аразынга алгаан Хондергей суур ногаан арга иштинде турар, долгандыр ыяштар- биле хурээлеттингенБистин суурувустун ийи талазында Ыраажы – Хем биле Улуг_- Хондергей

Слайд 1Т=левилел:
«Суурувустун кудумчуларында ыяштар»
Хондергей ортумак школазынын
3-ку клазынын оореникчизи
КАРА-САЛ Ай-Суу
Класс башкызы: Монгуш

Б.К.
Т=левилел:«Суурувустун кудумчуларында ыяштар»Хондергей ортумак школазынын3-ку клазынын оореникчизиКАРА-САЛ  Ай-СууКласс башкызы: Монгуш Б.К.

Слайд 2Толевилелдин чидиг айтырыы:
«Базарга- ла кок, эдери –ле хек»
«Коктуг, шыктыг

Хондергейим» деп чон аразынга алгаан Хондергей суур ногаан арга иштинде турар, долгандыр ыяштар- биле хурээлеттинген
Бистин суурувустун ийи талазында Ыраажы – Хем биле Улуг_- Хондергей деп ийи хем агып бадып чыдар. Ол хемнернин ачызында бистин хорзунувус ургулчу шык , ыяштар болгаш оът- сиген унеринге аажок таарымчалыг чер. Оон ынай бистин огбелеривистин суур тургустунуп турар уеде кудумчуларга тарып олурткан ыяштары суурувусту улам хевир киирип каастап турар.
Соолгу уеде кудумчуларда тараан ыяштарнын байдалы дувуренчиг.
Ол кижилернин кадыынга болгаш хурээлелге оскерлиишкиннерни тывылдырып турар.



Толевилелдин чидиг айтырыы:«Базарга- ла кок, эдери –ле хек»  «Коктуг, шыктыг Хондергейим» деп  чон аразынга алгаан

Слайд 3Сорулгазы:
Ыяштарнын тоогузун, хевирлерин, санын тодарадыр;
Ыяштарнын экологтуг байдалын ооренир.

Сорулгазы:Ыяштарнын тоогузун, хевирлерин, санын тодарадыр;Ыяштарнын экологтуг байдалын ооренир.

Слайд 4Информаторлар- биле ужуражылга.

Ыяштарнын кезип турар чылдагаанын тодарадыры

Боттандырар аргалары
Ыяштарны камгалаар хемчеглерин тургузары
Ажылды

туннээри
Информаторлар- биле ужуражылга.Ыяштарнын кезип турар чылдагаанын тодарадырыБоттандырар аргаларыЫяштарны камгалаар хемчеглерин тургузарыАжылды туннээри

Слайд 5Кол бодал:
Бир эвес, суурувустун кудумчуларын болгаш школа, почта албан черлеринге ыяштарны

тарып ногаажыдылганы чорудар болзувусса суурувус улам чараш болур.
Кол бодал:Бир эвес, суурувустун кудумчуларын болгаш школа, почта албан черлеринге ыяштарны тарып ногаажыдылганы чорудар болзувусса суурувус улам

Слайд 6Манап болгу дег туннелдер:
Суурувуста ыяштарнын тараан тоогузун эки ооренип алыр болзувусса,

долгандыр турар арга- арыывыс , кудумчуларывыс чараш болур.


Манап болгу дег туннелдер:Суурувуста ыяштарнын тараан тоогузун эки ооренип алыр болзувусса, долгандыр турар арга- арыывыс , кудумчуларывыс

Слайд 7Ногаажыдылганын байдалын, ыяштарнын озулдезинге хайгааралдарны доктаамал чорудар.

Кургаг будуктарны арыглаар

Ыяштарны камгалаарыныЁ хемчеглери
Санитарлыг

арыглаашкыннарны чорудар

Суггарылга

Ногаажыдылганын байдалын, ыяштарнын озулдезинге хайгааралдарны доктаамал чорудар.Кургаг будуктарны арыглаарЫяштарны камгалаарыныЁ хемчеглериСанитарлыг арыглаашкыннарны чорударСуггарылга

Слайд 8 Суурувуста алды улуг кудумчу бар. Оларнын аттары: Аныяк, Ленина, Бурзекей,

Доруг-оол, Орлан, Зелёная
Суурувуста алды улуг кудумчу бар. Оларнын аттары: Аныяк, Ленина, Бурзекей, Доруг-оол, Орлан, Зелёная

Слайд 9Кудумчуларда ыяштарнын саны Аныяк кудумчузу Терек-27 Шиви- 12 Дыт-42 Хадын15 Тал-11 Чодураа-16 Долаана-4 Ниити саны: 127 ыяш

Кудумчуларда ыяштарнын саны Аныяк кудумчузу Терек-27 Шиви- 12 Дыт-42 Хадын15 Тал-11 Чодураа-16 Долаана-4 Ниити саны: 127 ыяш

Слайд 10Ленина кудумчузу Дыт-69 Терек-128 Тал-29 Шиви-16 Хадын-39 Долаана-5 Чодураа-5 Ниити саны-289

Ленина кудумчузу Дыт-69 Терек-128 Тал-29 Шиви-16 Хадын-39 Долаана-5 Чодураа-5 Ниити саны-289

Слайд 11Доруг-оол кудумчузу Хадын-3 Дыт-5 Тал-5 Чодураа-4 Терек-5 Ниити саны-22

Доруг-оол кудумчузу Хадын-3 Дыт-5 Тал-5 Чодураа-4 Терек-5 Ниити саны-22

Слайд 12Бурзекей кудумчузу Чодураа-8 Хадын-17 Дыт-9 Шиви-1 Ниити саны-32

Бурзекей кудумчузу Чодураа-8 Хадын-17 Дыт-9 Шиви-1 Ниити саны-32

Слайд 13Зеленая кудумчузу Хадын-5 Дыт-12 Ниити саны-17

Зеленая кудумчузу Хадын-5 Дыт-12 Ниити саны-17

Слайд 14Орлан кудумчузу Хадын-1 Чодураа-1 Терек-1 Дыт-3 Хадын-1 Тал-1 Ниити саны-8

Орлан кудумчузу Хадын-1 Чодураа-1 Терек-1  Дыт-3 Хадын-1 Тал-1 Ниити саны-8

Слайд 15Ыяштарны эки тараан кудумчуларнын данзызы
1- ги черде- Ленина кудумчузу-289 ыяш
2-черде-Аныяк кудумчузу-127

ыяш
3-ку черде Бурзекей кудумчузу-32 ыяш
4- ку черде Доруг-оол кудумчузу-22 ыяш
5- ки черде-Зеленая кудумчузу-17 ыяш
6- гы черде Орлан кудумчузу-8 ыяш
Ниитизи –биле суурда- 494 ыяш озуп турар.
Ыяштарны эки тараан кудумчуларнын данзызы1- ги черде- Ленина кудумчузу-289 ыяш2-черде-Аныяк кудумчузу-127 ыяш3-ку черде Бурзекей кудумчузу-32 ыяш4- ку

Слайд 16Информаторлар- биле ажыл
Кудумчуларда мындыг чараш, суурувусту хевир киирип чоруур ыяштарнын тывылган

тоогузун билип алыры- биле суурда элээн улгады берген кырган-аваларывыска, кырган- ачаларывыска ужуражып барган бис.
Информаторлар- биле ажылКудумчуларда мындыг чараш, суурувусту хевир киирип чоруур ыяштарнын тывылган тоогузун билип алыры- биле суурда элээн

Слайд 17Аныяк кудумчузунун хоочун чурттакчызы Сат Клара Алдын-ооловнанын чугаазы: «Коммунизм уезинде ореге бурузунге каш

ыяш тарыырын улеп каар турган.Ону келгеш хынап чоруп турган.Чон боттарынын шаа – биле ыяштарны тарып ап турган. Эки ыяштар тараан ог- булени шаннап турган.»
Аныяк кудумчузунун хоочун чурттакчызы Сат Клара Алдын-ооловнанын чугаазы: «Коммунизм уезинде ореге бурузунге каш ыяш тарыырын улеп каар

Слайд 18Кара-сал Балдан-оол Мынан-ооловичинин чугаазы: «Ыяштарны тарып эгелээн уези ынчан 1950чыл турган.Баштай кудумчуларга

буга унун бажын бурузу казып эгелээн. Казып алырга буга суун кончуг элбек кылдыр бадыргаш улаштыр ыяштар тарыыр деп дужаал унген турган Эки ыяштар тараан бажыннарны аажок шаннап -мактаан. Оон уламындан черле бажынынын чанынга ыяш тарываан ореге чок турган»
Кара-сал Балдан-оол Мынан-ооловичинин чугаазы: «Ыяштарны тарып эгелээн уези ынчан 1950чыл турган.Баштай кудумчуларга буга унун бажын бурузу казып

Слайд 19Сат Семистей Самдановнанын чугаазы : «Ынчан 1950-51 чылдар уези ыяштар тарыыр

деп дыннадыг келген турган. Бо Аныяк кудумчузунга чоок кавынын оолдары шупту катчып алгаш (оларны баштап турган Монгуш Данзы Араптанович)тарып каан ыяштары-дыр»»
Сат Семистей Самдановнанын чугаазы : «Ынчан 1950-51 чылдар уези ыяштар тарыыр деп дыннадыг келген турган.  Бо

Слайд 20Артседи Байлак Огбен-ооловнанын чугаазы: « Кол кудумчуларда ыяштар мен минип кээримге-ле ыяштар

бар чораан. А бо Бурзекей кудумчузунун ыяш- тарын 1977 чылда Монгуш Мара Монгушовнанын эгелээшкини-биле тараан ыяштар –дыр . Чамдык ыяш- тарны орегелер боттары чараш болзун дээш тарып олурткан»
Артседи Байлак Огбен-ооловнанын чугаазы: « Кол кудумчуларда ыяштар мен минип кээримге-ле ыяштар бар чораан. А бо Бурзекей

Слайд 21Суурда чангыс эн-не хой ыяш тараан акый бар болган . Ону

Сат Шыырап Ламаевич дээр. Амгы уеде ол бажында Монгуш Арина Сазыгбановна чурттап олурар. Ында ыяштарнын данзызы: Хадын-5 Дыт-16 Тал-1 Чодураа-2 Ниити саны -24 ыяш
Суурда чангыс эн-не хой ыяш тараан акый бар болган . Ону Сат Шыырап Ламаевич дээр. Амгы уеде

Слайд 22Информаторларнын чугаазы-биле алырга Хондергейнин Аныяк биле Ленина кудумчуларынга ыяштарны 1950 ЧЫЛДА

тарып эгелээн. Ынчан Хондергейнин бугу чурттакчылары шупту бир денге ундурген дужаалга катчып бажыннарынын дужунга ыяштарны тарып ундурген. Оон бээр 65 чылдар эрткен.
Информаторларнын чугаазы-биле алырга Хондергейнин Аныяк биле Ленина кудумчуларынга ыяштарны 1950 ЧЫЛДА тарып эгелээн. Ынчан Хондергейнин бугу чурттакчылары

Слайд 23Бистин ада- огбелеривис кудумчуларга аныяк оскенге эки чараш болзун дээш ыяштарны

олуртуп каарга оларнын кылган уулезин хундулевейн ыяштарны одуруп турар ог-булелерни база тодарадып ундурген бис.
Бистин ада- огбелеривис кудумчуларга аныяк оскенге эки чараш болзун дээш ыяштарны олуртуп каарга оларнын кылган уулезин хундулевейн

Слайд 24Кезип каапкан ыяштар( тожектери-биле санап ундурген)
Аныяк Ленина

Арткан кудумчуларда
Терек-11 50 чок
Дыт-13 2
Хадын- 1 тал-22
Кезип каапкан ыяштар( тожектери-биле санап ундурген)Аныяк     Ленина   Арткан кудумчуларда

Слайд 25Аныяк кудумчузунда хой ыяш кескен ог-булелер: Сат Орлан Хаяаевич, Монгуш Валентина

Константиновна.

СатСат

Аныяк кудумчузунда хой ыяш кескен ог-булелер: Сат Орлан Хаяаевич, Монгуш Валентина Константиновна. СатСат

Слайд 26Ленина кудумчузунда хой ыяш кескен ог-буле: Донгак Валерий
Доржуевич
Донгак Эзир-оол

Борисович
Ленина кудумчузунда хой ыяш кескен ог-буле: Донгак ВалерийДоржуевич Донгак  Эзир-оол Борисович

Слайд 27Ыяштарны чуге кезип турар силер деп база айтырыгны салган бис.

Сат Орлан Хаяаевичинин харыызы: «Бо ыяштарнын уези келген . кыраан ынчангаш кескен мен деп харыыны берген»
Ыяштарны чуге кезип турар силер деп база айтырыгны салган бис.  Сат Орлан Хаяаевичинин харыызы: «Бо ыяштарнын

Слайд 28Туннели
Кижилер болгаш дириг амытаннар унуштер чокка чурттап шыдавас. Чангыс-даа дириг амытан,

чангыс-даа кижи суг болгаш углекистиг газтан хоолулуг будумелдерни будуруп шыдавас. Ону чугле унуштер кылып шыдаар. Ынчангаш унуштер (ыяштар)хой арыг агаарны ундур тынып турар, а бистер ону киир тынып, амыдырап чоруур бис.
Суурга хой теректин тараан ужуру болза « терек» деп ыяш 8-10 ыяштын киир тынып турар хирин чангыс терек бодунче синирип турар.
Ынчангаш бис эге школанын оореникчилеринден дилээривис болза часкы уеде бажыннарынар чанынга чараш ыяштардан ада- иенер- биле кады тарып,оларны эки ажаап. остуруп камгалаарынарны кыйгырып тур бис.
Бистер шупту торээн суурувустун бойдузунга ынак болуп , ону камгалаар ужурлуг бис деп туннелге келген бис.

ТуннелиКижилер болгаш дириг амытаннар унуштер чокка чурттап шыдавас. Чангыс-даа дириг амытан, чангыс-даа кижи суг болгаш углекистиг газтан

Слайд 29Ажыглаан литературалар
Энциклопедия «Я познаю мир»
Энциклопедия «Биология»
Энциклопедия « Растения»

Ажыглаан литератураларЭнциклопедия «Я познаю мир»Энциклопедия «Биология»Энциклопедия « Растения»

Что такое shareslide.ru?

Это сайт презентаций, где можно хранить и обмениваться своими презентациями, докладами, проектами, шаблонами в формате PowerPoint с другими пользователями. Мы помогаем школьникам, студентам, учителям, преподавателям хранить и обмениваться учебными материалами.


Для правообладателей

Яндекс.Метрика

Обратная связь

Email: Нажмите что бы посмотреть