Презентация, доклад по казахскому языку на тему Сын есім 1-6 жаттығулар

3-парта оқушыларына өтілген сөз таптарына байланысты сұрақ қойып, жауап береді.

(Қасқыр)
2.Қанаты бар ұшпайды,су астында қыстайды.
(Балық)
3.Жерде туып,көкте өледі.
(Түтін)
4.Қанаты жоқ ұшады,
Аяғы жоқ қашады.
(Жел)

5.Жылт-жылт еткен,
Жырадан өткен.
(Су)
6.Дегендей ешкім тимесін,
Алыпты қадап инесін.
(Кірпі)
7.Өзі жап-жас мұрты бар,
Ет пен сүтке ұмтылар.
(Мысық)
 

Қарамен жазылған торкөздерден қандай сөз шықты?
(Сын есім)
 

айту. Мысалы: ақ қоян, биік үй.

биік

ала

ақ

қызыл

қалың

* Өлеңді мәнерлеп оқы.
* Өлеңнен сын есімдерді тап.Олардың қайсысы негізгі, қайсысы туынды сын есім екенін айт.
*Туынды сын есім дегеніміз не?
І қатар: берілген зат есімдерге жұрнақ жалғап,сын есім құрастыру.
Тау-,қала-,сән-,гүл-,айна-

ІІ қатар:берілген етістіктерге жұрнақ жалғап,сын есім құрастыру.
Біл-,айт-,сөйле-,тап-,көр-

ІІІ қатар: берілген жұрнақтарға түбір сөз жалғап,сын есім құрастыру.
-дай,-тау,-ғылт,-шыл,-шіл

Сырты жасыл,қап-қатты,
Іші қызыл,тәп-тәтті. (Қарбыз)
Сын есімдерді тауып,олар заттың қандай белгісін білдіріп тұрғанын айт.
Жұмбақтың шешуін табуына қай сөздер көмектесті?
Жұмбақталған зат туралы тағы қандай жұмбақ білесің?

Өз бетінше жұмыс.Үнтаспадан беріледі.
Тапсырма:жұбақты мұқият тыңдап, шешуін тауып, ішінен сын есімдер табыңдар.
Қабат-қабат тоны бар,
Кішкене ғана бойы бар. (Қой)
 
 
Қар үстінде қара тас,
Жанғанда бетті қаратпас. (Көмір)

өзгеріс болғанын айт.
Мәтінді көшіріп жаз.Сын есімдердің астын сыз, қайсысы негізгі, қайсысы туынды екенін айт.

Тау жолы.Тар соқпақпен адамдар ақырын жүріп келеді.Арқаларында ауыр сөмке, қолдарында ұзын сапты балғалары бар. Бұлар-геологтер. Олар тау-тасты кезіп, пайдалы қазбалар іздейді.

құрап жазу.

Ы

С

Л

Қ

А

З

Р

К

Ө

Мөлдір.

затты тап. Неліктен сол затты айтқаныңды дәлелде.

_____________ бала жанында

Төбең бір көкке жетеді. Ұрыс пен _________, айқай-шу.

Тәртіпсіз _________ - күйініш, _________ бала маңынан
Төмендеп басың кетеді __________қылық байқайсың

алдым.

Сұрақты дауыстап оқып, жауап бересіңдер. Оларды құрамына, мағынасына қарай топтаңдар.
-Енді осы орындалған тапсырмаларға қарап, сын есімнің ережесін толығырақ кім айтып бере алады.

Оқушыларды бағалау.
Үйге тапсырма: 6-жаттығу