Презентация, доклад по казахскому языку на тему Лексика

Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі: Жамалова К.Ө


Талғар – 2013 ж

лексикадан өткен материалдарды қайталай отырып, лексика туралы түсінік бере алады, сөз бен мағынаны ажырата біледі, жалпы лексика туралы өз ойларын жеткізе алады, сөз таптарын сөз ортасында таба алады...

Эпиграф:


Ойымызды айтайық,
Білімімізді байқайық!
Тексеруші ұстаздар,
Қалсын бір сәт марқайып!

Анықтама тест.

1. Заттың атын білдіретін сөздерді не дейміз?
2. Заттың дәмін, түр- түсін, сапасын, дәмін білдіретін сөздерді не дейміз?
3. Есім сөздердің орнына қолданылатын сөздерді не дейміз?
4. Заттың қимылын, жай- күйін білдіретін сөздерді не дейміз?
5. Мағыналары бірдей сөздер не деп аталады?
6. Мағыналары бір-біріне қарама-қарсы сөздер не деп аталады?
7. Жазылуы бірдей, бірақ мағынасы басқа сөздер не деп аталады?
8. Лексика дегеніміз не?
9. Мағына дегеніміз не?
10. Дыбысталу дегеніміз не?

Анықтама тест.

1. Заттың атын білдіретін сөздерді не дейміз? /зат есім/
2. Заттың дәмін, түр- түсін, сапасын, дәмін білдіретін сөздерді не дейміз? /сын есім/
3. Есім сөздердің орнына қолданылатын сөздерді не дейміз? /есімдік/
4. Заттың қимылын, жай- күйін білдіретін сөздерді не дейміз? /етістік/
5. Мағыналары бірдей сөздер не деп аталады? /синонимдер/
6. Мағыналары бір-біріне қарама-қарсы сөздер не деп аталады? /антонимдер/
7. Жазылуы бірдей, бірақ мағынасы басқа сөздер не деп аталады?/омонимдер/
8. Лексика дегеніміз не?/белгілі бір тілдегі сөздердің жиынтығы/
9. Мағына дегеніміз не?/ сөздің ішкі мазмұны
10. Дыбысталу дегеніміз не?/ сөздің сыртқы қабығы.

Ит терісін басына қаптады-
Қыздың жиған жүгіндей-
Жұмған аузын ашпау-
Ат ізін салмау-

Ит терісін басына қаптады- ұрысу, балағаттау
Қыздың жиған жүгіндей- әсем,көрікті
Жұмған аузын ашпау- сөйлемеу
Ат ізін салмау- келмеу

Жүрек жалғау
Көрер таңды көзімен атыру-
Көзді ашып-жұмғанша-
Төбе шашы тік тұру-

Жүрек жалғау- тамақтану
Көрер таңды көзімен атыру- ұйықтамау
Көзді ашып-жұмғанша- тез, жылдам
Төбе шашы тік тұру- қорқу

қабақ болу-
Ажары кірді-
Кірпік қақпау-
Тас жүрек-

қабақ болу- ұрысу
Ажары кірді- өңі кірді
Кірпік қақпау- ұйықтамау
Тас жүрек- қатал адам

өлген жер-
Тайға таңба басқандай-
Ат ізін салмау-
Пейілі тар-

өлген жер- алыс жер
Тайға таңба басқандай- анық
Ат ізін салмау- келмеу
Пейілі тар- іші тар

Әр топ өзі таңдап алған тақырыпқа 5 мақалдан айту?
 
1.Отан, туған жер туралы мақал – 1 топ
 
2.Оқу, өнер – білім туралы мақал – 2 топ
 
3.Еңбек туралы мақал – 3 топ
 
4.Достық, жолдастық туралы мақал – 4 топ

Алтыбақан Көкпар








Аударыспақ

аулау. Бұл ептілікті, тапқырлықты қажет етеді. Бүркіт жемтігін ауларда қара күшке мініп қаһарланады. Арпалыс кезінде бүркіт түлкі мен қасқырды да аулайды

әндер айтып көңіл көтереді. Алтыбақанды жұппен қыз бен жігіт тебеді.

жерге тасталады. Ең бірінші алып қашқан жігіттің соңынан бәрі қуады. Жарыс кешке дейін жалғасады. Ширақтылығымен не күшімен соңында төшкені өзінде қалдырған ойыншы жеңіске жетеді.

бір түрі. Егерде күш танытып, ойыншы қарсыласын ат үстінен аударып түсірсе, сол жеңіске жетеді.