Презентация, доклад Әдебиеттік оқу 3 сынып

пен самал жел бір мезгілде бола ала ма?
-Таңғы Самалға неліктен барлығы риза болды?

Құл-Керім Елемес
Құстардың ұя салуы

ауданына қарасты Қызылүй деген жерде туған. Мектеп бітірген соң, екі жыл ұстаз, 1986—1991  жылдары Іле Қазақ автономиялы облысының «Іле» газетінде бөлім редакторы, 1991 — 1993 жылдары Шыңжаң халық радиостанциясында әдеби қызметкер болған. 1994 жылы атамекені Қазақстанға қоныс аударған. Республикалық «Егемен Қазақстан», «Қазақ елі» газеттерінде тілші, «Жалын» баспасында аға редактор болып жұмыс істеген. Қазір республикалық «Балдырған» журналында бөлім редакторы.
Шығармашылығы
«Ақ жалын» атты тұңғыш жыр жинағы 1988 жылы Шыңжаңда, «Жұлдызды түн» кітабы Алматыдағы «Қүсжолы» баспасынан, «Жетінші аспан» жыр кітабы Астанадағы «Елорда» баспасынан жарық көрді. Сондай-ақ Д.Мәсімханұлымен бірге Өтейбойдақ Тілеуқабылүлының «Шипагерлік баян» атты кітабын аударған.
Жетістіктері
Алматыда өткен «Дүниежүзі қазақтары жыр мүшәйрасының» екі дүркін жүлдегері.

І топ
Біз бүйтіп басымыз ауған жаққа сампылдап ұшып, қанатымыз талған жерге түнеп жүре бермейік. Жаратылысымызға қарай лайықты жерлерді мекендейік. Мекен тұтудың бір белгісі- ұя салу. Сондықтан әркім өзіне лайықтап ұя салсын. Ол үшін мен сендерге ұяны қалай салудың тәсілдерін үйретейін,- дейді.
Құс біткен тапжылмай патша сөзіне ұйып, ыждағатпен оның аузына қарайды. Құс патшасы:
-Ұя салу үшін, құстарға,негізінен, ағаштар мен бұта бүргендердің басы өте қолайлы әрі қауіпсіз,-дейді. бұл сөзді естір-естіместен жапалақ бастаған бір топ құс " біз білдік" деп ұша жөнеледі.

ІІ топ
Патша сөзін әрі қарай жалғап:
Ағаштың басына шөпшектерді жинайсыңдар да, ішін қуыстайсыңдар,- дегенде, қарға қауымы "Білдік" деп ұша жөнеледі
Құс патшасы:
Жинаған шөпшектеріңнің ішін қуйстайсыңдар да, сол өуысқа жылқының ту құйрығы мен шөп- шаламды араластыра жинайсыңдар,- дей бергенде, үкі бастаған бір топ "Жөн екен" десіп, олар да ұя салуға аттанды.

ІІІ топ
Патша:
Ту құйрық пен шөп-шаламды ұяның ішкі қабырғасына айналдыра қалайсыңдар. Оның ішіне жүн-жұрқаны төсейсіңдер,- дей бергенде, торғайәулеті тегіс қотарыла шөп-шалаң, жүн-жұрқа жинауға кетеді.
Құс патшасы өсиетін одан әрі жалғап:
-Жөні келсе, ұяны үңгірлер мен ағаштың қуысына салған жөн,- дегенде, жарғанат пен тоқылдақ бастаған орман құстары аттанады.

ІV топ
Патша:
-Е-е, ең жақсысы- үйлердің дөдегесі мен бөренесіне салған ұя. Оны ту құйрық араласқан лаймен лайлап,қабырғасына шөп-шалам қалап, оның ішіне жүн-жұрқа мен мамық төсейсіңдер. Ондай ұя әрі шыдамды, әрі жылы болады,- дейді.
Бұл уақытта құс патшасының алдында тек қарлығаш қауымы ғана қалған еді. Ұя салу жайлы құс патшасының өсиетін ақырына дейін толық тыңдамаған құстардың ұясы, оны ең соңына дейін тапжылмай тыңдаған қарлығаштыкіндей кемелді болмай шығуының сыры осында екен.

Сөздік жұмысы

Шөпшек – шөптің қураған қиқым-сиқымы
Бүрген – қурай тектес өсімдіктердің бір түрі
Дөдеге – киіз үйдің сыртын айналдыра үзік етегіне
салатын, жалпақтығы сүйем не қарыс
әшекейлі киіз
Кемелді – толық жетілдірілген

- Ертеде құс атаулы қалай тіршілік етіпті?
- Құс патшасы құстарға қандай өсиет айтыпты?
- Қай құстың ұясы берік болады деп ойлайсыңдар?
- Қалған құстар ұяларын қалай жасады?

Идея туралы ойлар

І топ: Ертедегі құстардың іс-әрекеттерін салыстырыңдар. Ертедегі құстардың мінездері мен адамдардың мінезіндегі ұқсастықты табу.  ІІ топ: «Құстар- біздің досымыз» -шағын шығарма жазыңдар. (шығарма жазу талабы таныстырылады, көмекші суреттер беріледі) ІІІ топ: Ертегідегі құстар қандай құстар қатарына жатады?
ІҮ топ: «Құстар-біздің досымыз»- өлең құрастыртыңдар. (тірек сөздер беріледі)
Тірек сөздер: ---------------- досымыз, ------------------- қосыңыз. ---------------- -- достары, ------------------ қарсы алды.

Үйге тапсырма:
Мәтінді оқып келу, құстар туралы мәлімет жинау