Презентация, доклад по тувинскому языку на тему Чагырыштырбас эвилелдер дузазы-биле холбашкан чаңгыс аймак кежигүннер (7 класс)

Содержание

Сула шимчээшкин

Слайд 1 «Улуг-Хемниң агымы дег күштүг, ак-көк Тывавыстың дээри дег арыг, бора

хектин эдери дег өткүт, алдын-сарыг сыгырганың ырлаары дег элдептиг төрээн дылым! Сенде хову-шөлдерниң делгемнери, тайга-таңдыларның бедиктери, кылаң хөлдерниң оожум-топтуу, оран-делегейниң оът-сигениниң айдызы, аң -меңинин кышкызы сиңген. Өргүн-ковей улустарның дылдарының аялгаларының аразынга мөңге шагда хомустуң үнү бооп чаңгыланып чор, өлчей-кежиктиг, хайыралыг төрээн дылым!» Шулуу Сат.
«Улуг-Хемниң агымы дег күштүг, ак-көк Тывавыстың дээри дег арыг, бора хектин эдери дег өткүт, алдын-сарыг сыгырганың

Слайд 2Сула шимчээшкин

Сула шимчээшкин

Слайд 3Каттыштырар
Чагырыштырбас эвилелдер дузазы-биле холбашкан чаңгыс аймак кежигүннер
Аңгылаштырар
Удурланыштырар
болгаш, биле, база
азы, ийикпе, ийикпе

азы, чок болза, бир болза, бирде, та, чамдыкта;

азы… азы, чок болза… чок болза, бир болза… бир болза, бирде… бирде, та… та, чамдыкта… чамдыкта

а, ынчалза-даа, ындыг-даа болза, ындыг болза-даа, ынчалзажок, ын-дыг болзажок, харын, ынчаарга

Биче сек

КаттыштырарЧагырыштырбас эвилелдер дузазы-биле холбашкан чаңгыс аймак кежигүннерАңгылаштырарУдурланыштырарболгаш, биле, базаазы, ийикпе, ийикпе азы, чок болза, бир болза, бирде,

Слайд 4Каттыштырар
Чагырыштырбас эвилелдер дузазы-биле холбашкан чаңгыс аймак кежигүннер
Аңгылаштырар
Удурланыштырар
салбас
катаптавас эвилелдер-биле холбашканда, салбас;
катаптаар

эвилелдер-биле холбашканда, эвилелдернин мурнунга салыр

эвилелдерниң мурнунга салыр

Чижээ

Биче сек

КаттыштырарЧагырыштырбас эвилелдер дузазы-биле холбашкан чаңгыс аймак кежигүннерАңгылаштырарУдурланыштырарсалбаскатаптавас эвилелдер-биле холбашканда, салбас; катаптаар эвилелдер-биле холбашканда, эвилелдернин мурнунга салырэвилелдерниң мурнунга

Слайд 5Каттыштырар
Чагырыштырбас эвилелдер дузазы-биле холбашкан чаңгыс аймак кежигүннер
Аңгылаштырар
Удурланыштырар
Кур черлер часкы чаагай үеде

чидиг ногаан болгаш ак-көк хээзи-биле каастанып алган.

Чүгле ында-кайда ховуларда арат ашактың ийикпе азы аныяк оолдуң буга суун аштап турары көстүр.

Бо доштар оон-даа ынай бадар. Ында та кандыг оран, та кандыг чурт бар чүве?

Каа-Хемнин доштары тус бүрүде айыылдыг черлерни иткилежип, ынчалза-даа таварып эртер.

Чижээ

Биче сек

КаттыштырарЧагырыштырбас эвилелдер дузазы-биле холбашкан чаңгыс аймак кежигүннерАңгылаштырарУдурланыштырарКур черлер часкы чаагай үеде чидиг ногаан болгаш ак-көк хээзи-биле каастанып

Слайд 6



Чижээ: Куштарның чамдыктары хөлдерде чоргаар эштип чоруур, а өскелери дистиндир шуужуп

алган чоруп каарлар. (С. Тока «Араттың сөзү». Эге. Каа-Хем.)

Чагырыштырбас эвилелдер нарын домакты база каттыштырып чоруур. Нарын домак дээрге ийи кол сөстүг болгаш ийи сөглекчилиг домак болур.

1

2

Чижээ: Куштарның чамдыктары хөлдерде чоргаар эштип чоруур, а өскелери дистиндир шуужуп алган чоруп каарлар. (С. Тока «Араттың

Слайд 7Каттыштырар
Аңгылаштырар
Удурланыштырар
болгаш, биле, база
азы, ийикпе, ийикпе азы, чок болза, бир болза, бирде,

та, чамдыкта;

а, ынчалза-даа, ындыг-даа болза, ындыг болза-даа, ынчалзажок, ын-дыг болзажок, харын, ынчаарга

КаттыштырарАңгылаштырарУдурланыштырарболгаш, биле, базаазы, ийикпе, ийикпе азы, чок болза, бир болза, бирде, та, чамдыкта; а, ынчалза-даа, ындыг-даа болза,

Слайд 8Каа-Хемниң эрии

Каа-Хемниң эрии

Слайд 9
А) каттыштырар, холбаштырар, аңгылаштырар
Б) удурланыштырар, аңгылаштырар, каттыштырар

1. Чагырыштырбас эвилелдерниң бөлүктерин айыт.

А) каттыштырар, холбаштырар, аңгылаштырарБ) удурланыштырар, аңгылаштырар, каттыштырар1. Чагырыштырбас эвилелдерниң бөлүктерин айыт.

Слайд 10
А) каттыштырар
Б) аңгылаштырар

2. Кандыг эвилел-биле холбашканда чаңгыс аймак кежигүннерниң аразынга биче

сек салбазыл?
А) каттыштырарБ) аңгылаштырар2. Кандыг эвилел-биле холбашканда чаңгыс аймак кежигүннерниң аразынга биче сек салбазыл?

Слайд 11
3. Удурланыштырар эвилел кирип турар чаңгыс аймак кежигүннерлиг домакты тып.
А) Мерген

шапкын болгаш дааш-шимээнниг хап бадып чыдар.
Б) Кыжын Мерген кылын терең хар дүвүнче чаштына бээр, ынчалза-даа удувас.
3. Удурланыштырар эвилел кирип турар чаңгыс аймак кежигүннерлиг домакты тып. А) Мерген шапкын болгаш дааш-шимээнниг хап бадып

Слайд 12
А) салыр
Б) салбас

4. «биле» домакка эвилел уткалыг ажыглаттына бергенде дефис демдекти

салыр бе, салбас бе?
А) салырБ) салбас4. «биле» домакка эвилел уткалыг ажыглаттына бергенде дефис демдекти салыр бе, салбас бе?

Слайд 13
А)харын
Б)болгаш

5. Чүү деп эвилел моол дылда дөмейлежип турарыл?

А)харынБ)болгаш5. Чүү деп эвилел моол дылда дөмейлежип турарыл?

Слайд 14Частырыг чок болза - «5»
1-2 частырыглыг болза - «4»
3-4 частырыглыг болза

- «3»
5-тен хөй болза - «2»

Демдек салырының негелдези:

Частырыг чок болза - «5»1-2 частырыглыг болза - «4»3-4 частырыглыг болза - «3»5-тен хөй болза - «2»Демдек

Слайд 16Кичээнгейлиг болганынар дээш четтирдим!

Кичээнгейлиг болганынар дээш четтирдим!

Что такое shareslide.ru?

Это сайт презентаций, где можно хранить и обмениваться своими презентациями, докладами, проектами, шаблонами в формате PowerPoint с другими пользователями. Мы помогаем школьникам, студентам, учителям, преподавателям хранить и обмениваться учебными материалами.


Для правообладателей

Яндекс.Метрика

Обратная связь

Email: Нажмите что бы посмотреть