Презентация, доклад по чувашскому языку Тăван Республика

Николаева Галина Леонидовна
Çĕнĕ Шупашкар хули ,
19-мĕш вăтам шкул

+ C*

вулăр

ХАКЛИ НИМĔН ТЕ ÇУК

ТĀВАН ÇĔР-ШЫВРА ХĔВЕЛ ТЕ
ÇУТТĀНРАХ, ĀШШĀНРАХ ПĀХАТЬ

ăçта?, ăçтан? ыйтусенчи япала ячěсемпе пуплевре усă курма хăнăхасси;
3)Тăван çěр-шыва юратма, хисеплеме, хаклама вěренесси.

Урок тěллевěсем

миçе хула?

Пирěн республикăра мěнле -мěнле хуласем пур?

Шупашкар

Çěнě Шупашкар

Канаш

Çěмěрле

Етěрне

Куславкка

Çěрпÿ

Улатăр

Сěнтěрвăрри

республикăра пурě миçе район?
Чăваш Республикине юрататăр-и эсир?
Пирěн республикăн мěнле патшалăх символěсем пур?

Мěн-ши вăл Тăван Çěр-шыв?
Аякра-ши, çывăх-ши,
Аякра та, çывăх та,
Каласа парам, тăхта.

Данил ăçтан? (Çěнě Шупашкартан.)

Славяна Етěрнере пурăнать.
Славяна ăçтан? (Етěрнерен.)

Чтобы существительные отвечали на вопрос
ăçтан? надо к ним прибавлять аффиксы
(-ран, рен, -тан, -тен)

Мариинский Посад
Улатăр - Алатырь
халăх - народ
хамăрăн - наш
тăван çěр - родная земля
патшалăх - государство, государственный
упра - храни, береги
кун-çул - жизнь, жизненная судьба
чун - душа
мухтан - хвалиться, хвастаться

хула - Шупашкар ятлă. Вăл Атăл хěрринче вырнаçнă. Атăл вăл - юхан шыв.
Пирěн республикăра тěрлě халăх пурăнать: чăвашсем, вырăссем, тутарсем, мордвасем тата ыттисем те. Халăхсем пěр-пěринпе туслă пурăнаççě.
Пирěн республикăра тěрлě чěр чун, тěрлě кайăк пурăнать, тěрлě йывăç, тěрлě кăмпа ÿсет. Йывăçсем: хыр, çăка. Кайăксем: çерçи, чěкеç, курак. Чěр чунсем: чěрěп, кашкăр. Кăмпасем: уплюнкка, кăрăç.
Чăваш Республикин патшалăх чěлхисем - чăваш тата вырăс чěлхисем. Хула ачисем чăвашла калаçма, вулама, çырма вěренеççě. Уроксенче чăваш культурипе, историйěпе паллашаççě.
Эпир хамăр республикăна юрататпăр. Пирěн хамăрăн тăван çěре упрамалла, пěр-пěринпе туслă пурăнмалла. Эпир кунта çуралнă, эпир кунта ÿсетпěр.

хěрринче вырнаçнă?
Пирěн республикăра мěнле халăхсем пурăнаççě?
Пирěн республикăра мěнле чěр чунсем пурăнаççě?
Пирěн республикăра мěнле кайăксем пурăнаççě?
Чăваш Республикинче мěнле кăмпасем ÿсеççě?
Чăваш Республикинче мěнле чěлхесем патшалăх чěлхисем шутланаççě?
Пирěн хамăрăн çěре упрамалла-и?
Мěншěн пирěн хамăрăн çěре упрамалла?

Тест ыйтăвěсем
1. Чăваш Республикин тěп хули …
а) Хусан; ă) Шупашкар; б) Мускав.
Атăл вăл - …
а) юхан шыв; ă) тинěс; б) кÿлě.
Чăваш çěр-шывě … хěрринче вырнаçнă.
а) Хура тинěс; ă) Атăл; б) Нева.
… чěлхисем Чăваш Республикин патшалăх чěлхисем шутланаççě.
а) Тутар тата чăваш; ă ) Мордва тата чăваш;
б) Чăваш тата вырăс.
5. Пирěн республикăри вăрмансенче … йывăçě ÿсет.
а) бамбук; ă ) пальма; б) хыр.

хуравěсем
1. ă) Чăваш Республикин тěп хули - Шупашкар.
2. а) Атăл вăл - юхан шыв.
3. ă) Чăваш çěр-шывě Атăл хěрринче вырнаçнă.
4. б) Чăваш тата вырăс чěлхисем Чăваш Республикин патшалăх чěлхисем шутланаççě.
5. б) Пирěн республикăри вăрмансенче хыр йывăçě ÿсет.
йăнăшсăр «5»
1 йăнăш «4»
2-3 йăнăш «3»
3 йăнăшран ытла «2»

ТĂВАН ÇĔР-ШЫВРАН
ХАКЛИ НИМĔН ТЕ ÇУК