Слайд 1
Қазақ тілі мұғалімі
Абдымолдаева Айгүл
Қалимолдақызы
2015-2016 оқу жылы
Слайд 2Сабақтың тақырыбы:
ҚАЗАҚСТАН ҚОРЫҚТАРЫ
Слайд 3Сабақтың эпиграфы:
Адамдардың табиғатсыз күні жоқ,
Мұны айтуға табиғаттың тілі жоқ.
Слайд 4
Табиғаттың тарылтпасын мөлдір кәусар тынысын,
Пәк табиғат жүрегімнің тамылжыған жырысың,
Ей, адамдар,
қалай ғана қатыгездік жасайсың,
Ол анаң ғой, ал сен,
кенже ұлысың!
Қорық – заповедник, алғашқы – первый, құрып кету – исчезновение, қауіп – опасность, бедствие, ұялау – гнездиться, табиғи қалпы – естественный облик, қорғау – защищать, аялау – беречь, жұлмау – не вырывать,қарт, кәрі – старый, таптамау – не топтать, құмтөбе – бархан.
Аңдар(звери): барыс - барс, сілеусін - рысь, қоңыр аю – бурый медведь, жолбарыс – тигр, арыстан – лев, жабайы шошқа – дикий кабан, қарсақ - карсак, суыр - сурок, арқар – архар, елік - косуля, таутеке – горный козел, ақбөкен – сайгак, қарақұйрық – газель, джейран.
Құстар (птицы): көкқұс – синяя птица, ұлар – улар, жапалақ – сова, үкі – филин, қарақұс – могильник, кекілік, шіл – куропатка, бірқазан – пеликан, лашын – сокол, қаршыға – ястреб, қызғыш құс – чибис, қырғауыл – фазан, дуадақ – дрофа, аққу – лебедь.
Өсімдіктер(растения): сексеуіл – саксаул, жусан – полынь, сораң – солянка, қамыс – камыш, селеу – ковыль, құрақ – тростник.
Слайд 71.ҮСТІРТ
2.БАРСАКЕЛМЕС
3.НАУРЫЗЫМ
4.ҚОРҒАЛЖЫН
5.АҚСУ-ЖАБАҒЫЛЫ
6.АЛМАТЫ
7.АЛАКӨЛ
8.БАТЫС АЛТАЙ
9.МАРҚАКӨЛ
Слайд 8ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ-НЫҢ КАРТАСЫ
Слайд 10
Біз бүгін қандай қорықтармен
танысамыз?
1. АҚСУ-ЖАБАҒЫЛЫ
2. АЛМАТЫ
3. НАУРЫЗЫМ
4. БАРСАКЕЛМЕС
5. ҚОРҒАЛЖЫН
Слайд 11
Қорықтың аты: АҚСУ – ЖАБАҒЫЛЫ
Құрылған жылы: 1927 ж
Көлемі:
85,4 мың гектардан(га) астам
Орналасқан жері:
Батыс Тянь-Шаньның солтүстігі, Ұғам жотасы, Оңтүстік Қазақстан облысы
Мақсаты:
Табиғи кешендерді қорғау және зерттеу
Слайд 12
Қорықтың аты: НАУРЫЗЫМ
Құрылған жылы: 1934 ж.
Көлемі:
87,7 мың гектардан(га) астам
Орналасқан жері:
Қостанай облысы, Наурызым ауданы
Мақсаты:
Табиғи кешендерді қорғау және зерттеу
Слайд 13
Қорықтың аты: БАРСАКЕЛМЕС
Құрылған жылы: 1939 ж.
Көлемі:
16,8 мың гектар(га)
Орналасқан жері:
Арал теңізінің солтүстік бөлігі
Мақсаты:
Ежелгі жануарлардың түрлерін сақтау және қазіргі табиғатқа бейімделуін зерттеу
Слайд 14
Қорықтың аты: АЛМАТЫ
Құрылған жылы: 1961 ж.
Көлемі:
71,7 мың гектарға(га) жуық
Орналасқан жері:
Алматы облысы, Іле өзенінің жағасындағы құмды шөлейті әйгілі Аққұм Қалқан (әнші «бархан»)
Мақсаты:
Табиғатты зерттеу, қорғау және сақтау
Слайд 15
Қорықтың аты: ҚОРҒАЛЖЫН
Құрылған жылы: 1968 ж
Көлемі: 259 мың гектардан (га)
астам
Орналасқан жері:
Астана қаласынан 140 км жерде, тың далада, Қорғалжын мен Теңгіз көлінде
Мақсаты:
Құстар мен жануарлардың кейбір түрлерін сақтау және табиғат өзгерістеріне бейімделуін зерттеу
Слайд 16“БАРЛЫҒЫ НЕШЕУ?” ОЙЫНЫ
(ЖАҢЫЛТПАШ-ЖҰМБАҚ ШЕШУ)
Слайд 171-топ
Арқада алты арқар бар,
Қырда қырық арқар бар,
Бір қарт арқар бар.
Слайд 182-топ
Алты арқарға қырық арқарды,
Қырық арқарға кәрі арқарды
Қосса қанша арқар бар?
Слайд 193-топ
Қырық үш қызғыш құсқа,
Қырық үш қызғыш қосса,
Қанша қызғыш құс болады?
Слайд 20
ҚАЗАҚСТАН ҚОРЫҚТАРЫНДАҒЫ
АҢДАР, ҚҰСТАР, ӨСІМДІКТЕР
Слайд 21
1-топ
АҚСУ-ЖАБАҒЫЛЫ ҚОРЫҒЫ
АҢДАР:
Барыс, сілеусін, қоңыр аю, арқар, елік, таутеке,
жабайы шошқа, т.б.
ҚҰСТАР:
Көкқұс, ұлар, дала бүркіті, қарақұс, кекілік, шіл, лашын, т.б.
ӨСІМДІКТЕР:
Жусан, сексеуіл, сораң, т.б.
Слайд 22
2-топ
АЛМАТЫ ҚОРЫҒЫ
АҢДАР:
Барыс, сілеусін, қоңыр аю, марал, елік, т.б.
ҚҰСТАР:
Қаршыға,
қырғауыл, құр, кекілік, т.б.
ӨСІМДІКТЕР:
Сексеуіл, жусан, сораң, т.б.
Слайд 23
3-топ
ҚОРҒАЛЖЫН ҚОРЫҒЫ
АҢДАР:
Түлкі, қарсақ, елік, суыр, т.б.
ҚҰСТАР:
Қаз, дуадақ, аққу,
үйрек, т.б.
ӨСІМДІКТЕР:
Жусан, қамыс, селеу, құрақ, т.б.
Слайд 35
КЕЛ, БАЛАЛАР, ОЙНАЙЫҚ,
ОЙНАЙЫҚ ТА ОЙЛАЙЫҚ!
Слайд 43
Сабақты пысықтау:
1) Қорықтарды қайталау.
2) Оқушылардың жауаптарын бағалау.
Слайд 44Қ О Р Ы Қ Т А Р
ҚОРЫҚТЫҢ АТЫ
ҚҰРЫЛҒАН
ЖЫЛЫ
ОРНАЛАСҚАН ЖЕРІ
МАҚСАТЫ
1.АҚСУ-
ЖАБАҒЫЛЫ
2.НАУРЫЗЫМ
4.АЛМАТЫ
3.БАРСАКЕЛМЕС
5.ҚОРҒАЛЖЫН
1927 ж.
1934 ж.
1961 ж.
1939 ж.
1968 ж.
Батыс Тянь-Шаньның
солтүстігі
Қазақстанның орманды
даласының оңтүстігіндегі
Торғай облысы
Алматы облысы
Арал теңізінің солтүстік
бөлігі
Астана қаласынан
140 км жерде
Табиғи кешендерді қорғау
және зерттеу
Табиғи кешендерді қорғау
және зерттеу
Табиғатты зерттеу,
қорғау және сақтау
Ежелгі жануарлардың түр-
лерін сақтау және қазіргі та-
биғатқа бейімделуін зерттеу
Құстар мен жануарлардың
кейбір түрлерін сақтау және
табиғат өзгерістеріне
бейімделуін зерттеу
Слайд 45Табиғатты қорғау үшін
бәріміз
Күресейік, бір-бір ағаш егейік.
Текке отырмай жасымыз бен
кәріміз
Таза ауа үшін терімізді
төгейік!
Слайд 46
БАЛАЛАР, ОСЫМЕН “ҚАЗАҚСТАН
ҚОРЫҚТАРЫ” АТТЫ АШЫҚ САБАҒЫМЫЗ АЯҚТАЛДЫ.
Э САУ БОЛЫҢДАР!