Презентация, доклад на тему Етістік.Дара және күрделі етістік(5-сынып)

асыру.
Проблемалық:Оқушылардың ауызша және жазбаша тілдерін дамыту,шығармашылық қабілеттерін жетілдіру.

қылды?қайтті?

деп екі топқа жіктеледі.Мысалы:ек,жек,оқы,жаз,кел,аяқта,баста,қолда,арала,сабала,сүйреле,шапқыла. т.б.

ән сал, үлгі қыл, қабыл ал'' т. б.

етістік: келмес, алмас
Көмекші етістік: алып тұр, келе жатыр
Болымды етістік: бар, кел, ал
Болымсыз етістік: барма , келме, алма
Дара етістік : жаз, айт, сүрт
Күрделі етістік: барып кел , айтып кел.

арқылы жасалады, ол жұрнақтар мыналар: 1) - ла, - ле, - да, - де, - та, - те: шеге - ле, таза - ла, тіс - те, бас - та, т. б. 2) - а, - е: ойн - а, бос - а, түн - е, т. б. 3) - ай, - ей, - й: мол - ай, аз - ай, көб - ей, қара - й, т. б. 4) - ар, - ер, - р: ағ - ар, көг - ер, қысқа - р, т. б. 5) - ғар, - гер, - қар, - кер: бас - қар, ес - кер, тең - гер, т. б. 6) - ық, - ік, - қ, - к: кеш - ік, зар - ық, бір - ік, т. б. 7) - ыра, - іре,: жарқ - ыра, желб - іре, т. б.

мын) Келер шақ - а,- е,- й, (-мін) Өткен шақ - ды,- ді, ты,- ті,(- м)

деген сұрағым Сөйлемде ой иесі боламын Етістікпен көркейемін толамын (Зат есім)

етістіктерді табу.

+ ( па, қа, ке) Әкім (ші, ке, ға) + (лық, лік, дық, тік) Тұрақ (сыз, ғыз, қыз ) + ( дық, дік, тық, тік) Сенім (ғар, гер, қар, кер ) + ( лік, лық, дық, дік ) Мейірім (ді, ты, ті ) + ( лық, лік, тық, тік ) Айқын ( да, де, та, те ) + ( ма, ме, ба, бе ) Салтанат (ды, ді, ты, ті ) + (лық, лік, тық, дік ) Шығарма (шы, ші, қы, кі ) + ( лық, лік, тық, тік ) Тұжырым ( да, де, та, те) + (ма, ме, ба, бе)

Берілген мысалды басшылыққа ала отырып, түбір сөзге қажетті жұрнақ пен жалғауды жалғаңыз

үмітін ер .....................
Ер атағын ел ....................
 
4) Аңдамай ................. ауырмай өледі.
 
5) Жаманға сырыңды ......................
Сырыңды айтсаң да, шыныңды ..................
 
6) Ерте .................  жігіттің ырысы артық,
Ерте .................. әйелдің бір ісі артық
 
 

«Тапқыр». Мақсаты: Интерактивті тақта берілген мақалдарды етістіктермен толықтырыңдар. (8 мин)

келді» құрамына қарай – күрделі.
3) Ғылым таппай мақтанба,
Орын таппай баптанба...   Өлең жолдарындағы етістік сөздер болымды етістік категориясынан ба?
4) Сабақты етістік табыс септігін қажет ете ме ?
5) –ын, -ін, -н ортақ етістіктің жұрнағы ма ?
6) «Уәдені бұзу – ұяны бұзумен тең» деген  мақалдағы «бұзумен» сөзі тұйық етістіктің септелуі арқылы жасалған ба?
 

Айзада ағасына хат жазды.  3. Назеркенің апасы Астанада тұрады.  4. Көкөніс сулы жерде жақсы өседі. Оқыды, жазды - не істеді? Тұрады, өседі - не істейді?

етістік дегеніміз не? В - етістік қандай сұрақтарға жауап береді? С - етістіктерге мысал келтір Д - оқыды сөзін қатыстырып сөйлем құра Е - жануарлардың дауысын келтір К - табиғаттағы дауыстарды келтір