Презентация, доклад на тему Татар теленнән презентация Кушма җөмләләр.

Содержание

Тезмә кушма сүзләрТеркәгечле тезмә кушма җөмләТеркәгечсез тезмә кушма җөмлә Кушма җөмләләрИярченле кушма җөмләАналитик иярчен җөмлә Синтетик иярченле кушма җөмләИярчен ия җөмлә Иярчен хәбәр җөмлә Аергыч җөмләТәмамлык җөмләХәл җөмлә

Слайд 1 Кушма җөмлә
төрләре

Татар теле

Кушма җөмләтөрләреТатар теле

Слайд 2Тезмә кушма сүзләр
Теркәгечле тезмә кушма җөмлә


Теркәгечсез тезмә кушма җөмлә


Кушма җөмләләр


Иярченле

кушма җөмлә


Аналитик иярчен җөмлә


Синтетик иярченле кушма җөмлә


Иярчен ия җөмлә


Иярчен хәбәр җөмлә

Аергыч җөмлә

Тәмамлык җөмлә

Хәл җөмлә

Тезмә кушма сүзләрТеркәгечле тезмә кушма җөмләТеркәгечсез тезмә кушма җөмлә Кушма җөмләләрИярченле кушма җөмләАналитик иярчен җөмлә Синтетик иярченле

Слайд 3 Кушма җөмлә
Берничә гади җөмләдән торган җөмлә кушма җөмлә дип атала.


Мисаллар

Меню
Дәреснең

темасы
Кушма җөмләБерничә гади җөмләдән торган җөмлә кушма җөмлә дип атала.МисалларМенюДәреснең темасы

Слайд 4(1) Шушы тынлык уртасында кинәт,чатыр-чотыр итеп,күк күкрәде; (2) агачлар калтыранып куйды;

(3) ниндидер кош,таш кебек атылып,үлән арасына кереп сыенды. (И.Гази).

Меню

Дәреснең темасы

(1) Шушы тынлык уртасында кинәт,чатыр-чотыр итеп,күк күкрәде; (2) агачлар калтыранып куйды; (3) ниндидер кош,таш кебек атылып,үлән арасына

Слайд 5Тезмә кушма җөмлә
Үзара тезү юлы белән бәйләнгән җөмләләрдән торган кушма җөмлә

тезмә кушма җөмлә дип атала.


Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Тезмә кушма җөмләҮзара тезү юлы белән бәйләнгән җөмләләрдән торган кушма җөмлә тезмә кушма җөмлә дип атала.МисалларМенюДәреснең темасы

Слайд 6Бераздан җыр тынды, (2) ә мин һаман тынычлана алмадым.(А.Ш.)

(1)Уңда арыш чүмәләләре

күренде,(2)сулда җил уңаена сөрлеккән солы басуы җәелеп ята.(И.Г.)

Меню

Дәреснең темасы

Бераздан җыр тынды, (2) ә мин һаман тынычлана алмадым.(А.Ш.)(1)Уңда арыш чүмәләләре күренде,(2)сулда җил уңаена сөрлеккән солы басуы

Слайд 7Теркәгечле тезмә кушма җөмлә
Гади җөмләләре үзара тезүче теркәгечләр ярдәмендә бәйләнгән кушма

җөмлә теркәгечле тезмә кушма җөмлә дип атала.


Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Теркәгечле тезмә кушма җөмләГади җөмләләре үзара тезүче теркәгечләр ярдәмендә бәйләнгән кушма җөмлә теркәгечле тезмә кушма җөмлә дип

Слайд 8Җәй җитте, (2) һәм кызу эш башланды.

(1)Мин Муса Җәлил шигырьләрен укырга

телим,(2)ләкин аның җыентыгы бүген миндә юк.

Я салкын җил исә,я яңгыр ява башлый.

Меню

Дәреснең темасы

Җәй җитте, (2) һәм кызу эш башланды.(1)Мин Муса Җәлил шигырьләрен укырга телим,(2)ләкин аның җыентыгы бүген миндә юк.Я

Слайд 9Теркәгечсез тезмә кушма җөмлә
Гади җөмләләрне үзара бәйләүдә теркәгечләр катнашмаса,андый кушма җөмлә

теркәгечсез тезмә кушма җөмлә дип атала.


Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Теркәгечсез тезмә кушма җөмләГади җөмләләрне үзара бәйләүдә теркәгечләр катнашмаса,андый кушма җөмлә теркәгечсез тезмә кушма җөмлә дип атала.МисалларМенюДәреснең

Слайд 10Санау интонациясе. (1)Көне-төне кар ява, (2) җил ыжгыра,(3)туктаусыз буран

уйный.(Г.И.

Каршы кую интонациясе. Кошның матурлыгы-төсенә карап,кешенең матурлыгы- эшенә карап.(М.)

Меню

Дәреснең темасы

Санау интонациясе. (1)Көне-төне кар ява, (2) җил ыжгыра,(3)туктаусыз буран уйный.(Г.И.Каршы кую интонациясе. Кошның матурлыгы-төсенә

Слайд 11Иярченле кушма җөмлә
Үзара ияртү юлы белән бәйләнгән җөмләләрдән торган кушма җөмлә

иярченле кушма җөмлә дип атала.


Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Иярченле кушма җөмләҮзара ияртү юлы белән бәйләнгән җөмләләрдән торган кушма җөмлә иярченле кушма җөмлә дип атала.МисалларМенюДәреснең темасы

Слайд 121.Без җиңәрбез,чөнки хаклык безнең якта.
2.Туган ягым яхшы кешеләргә бай,шуның белән горурланам.
3.Караңгы

төшә башлагач,без мәктәптән кайттык.
4.Саф һава кермәү аркасында,башым авырта башлады.
5.Моны белеме күп кешедән сорарсыз.



(1)Уңда арыш чүмәләләре күренде,(2)сулда җил уңаена сөрлеккән солы басуы җәелеп ята.(И.Г.)

Меню

Дәреснең темасы

1.Без җиңәрбез,чөнки хаклык безнең якта.2.Туган ягым яхшы кешеләргә бай,шуның белән горурланам.3.Караңгы төшә башлагач,без мәктәптән кайттык.4.Саф һава кермәү

Слайд 13Аналитик иярчен җөмлә
Баш җөмләгә үзенең хәбәре составында тормый торган чаралар ярдәмендә

ияргән җөмлә аналитик иярчен җөмлә дип йөртелә.


Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Аналитик иярчен җөмләБаш җөмләгә үзенең хәбәре составында тормый торган чаралар ярдәмендә ияргән җөмлә аналитик иярчен җөмлә дип

Слайд 14Аналитик иярчен җөмләләр
Меню
Дәреснең темасы

Аналитик иярчен җөмләләрМенюДәреснең темасы

Слайд 15Синтетик иярчен җөмлә
Баш җөмләгә үзенең хәбәре составындагы чаралар ярдәмендә ияргән,шунлыктан аңа

керешеп киткән җөмлә синтетик иярчен җөмлә дип йөртелә.


Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Синтетик иярчен җөмләБаш җөмләгә үзенең хәбәре составындагы чаралар ярдәмендә ияргән,шунлыктан аңа керешеп киткән җөмлә синтетик иярчен җөмлә

Слайд 16Синтетик иярчен җөмләләр
Меню
Дәреснең темасы

Синтетик иярчен җөмләләрМенюДәреснең темасы

Слайд 17 Иярчен ия җөмлә
Иярчен ия җөмлә баш җөмләнең иясе урынында килә

һәм кем? нәрсә? Сорауларына җавап була.


Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Иярчен ия җөмләИярчен ия җөмлә баш җөмләнең иясе урынында килә һәм кем? нәрсә? Сорауларына җавап була.МисалларМенюДәреснең

Слайд 181.Кем намус белән хезмәт итә,шул зур хөрмәткә ия була.
2.Хәл ителде:Камил иртәгә

китә.
3.Шул вакытта минем исемә төште ки,минем сурәтләр төшерелгән бер кечкенәрәк китабым бар иде.

Меню

Дәреснең темасы

1.Кем намус белән хезмәт итә,шул зур хөрмәткә ия була.2.Хәл ителде:Камил иртәгә китә.3.Шул вакытта минем исемә төште ки,минем

Слайд 19 Иярчен хәбәр җөмлә
Иярчен хәбәр җөмлә баш җөмләнең хәбәре урынында килә

һәм нинди? нәрсә? нәрсәдән? кемгә? күпме?кебек сорауларга җавап бирә.


Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Иярчен хәбәр җөмләИярчен хәбәр җөмлә баш җөмләнең хәбәре урынында килә һәм нинди? нәрсә? нәрсәдән? кемгә? күпме?кебек

Слайд 201.Ул йомыш шул:без сине Кырымга җибәрмәкче булабыз.
2.Әйтеп калдырасы сүз шул ки,намусны

яшьтән сакларга кирәк.
3.Иң әһәмиятлесе:мин Габитовка ышанам.

Меню

Дәреснең темасы

1.Ул йомыш шул:без сине Кырымга җибәрмәкче булабыз.2.Әйтеп калдырасы сүз шул ки,намусны яшьтән сакларга кирәк.3.Иң әһәмиятлесе:мин Габитовка ышанам.МенюДәреснең

Слайд 21
Тиңдәш иярүле


Берничә төр иярүле


Тиңдәш түгел иярүле


Бер-бер артлы иярүле


Күп иярченле катлаулы кушма

җөмләләр

Меню

Дәреснең темасы

Тиңдәш иярүлеБерничә төр иярүлеТиңдәш түгел иярүлеБер-бер артлы иярүлеКүп иярченле катлаулы кушма җөмләләрМенюДәреснең темасы

Слайд 22Күп иярченле катлаулы кушма җөмлә
Икедән артык җөмләдән торган кушма җөмлә катлаулы

төзелмә дип йөртелә.
Гади җөмләләре үзара ияртү юлы белән бәйләнгән катлаулы төзелмә күп иярченле кушма җөмлә дип атала.

Меню

Дәреснең темасы

Күп иярченле катлаулы кушма җөмләИкедән артык җөмләдән торган кушма җөмлә катлаулы төзелмә дип йөртелә.Гади җөмләләре үзара ияртү

Слайд 23Тиңдәш иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмлә
Ике яки икедән артык иярчен

җөмлә бер баш җөмләгә ияреп, ул җөмләләр үзара тиңдәш булсалар, мондый кушма җөмләләр тиңдәш иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмлә дип атала.
Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Тиңдәш иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмләИке яки икедән артык иярчен җөмлә бер баш җөмләгә ияреп, ул

Слайд 24(1) Буе талчыбыктай, (2) үзе уңган, (3) шуның белән ул матурлар

арасында да үзен кимсетергә юл бирмәде (Г. Ибраһимов).

3. Баш җөмлә

2. Аналитик иярчен сәбәп җөмлә

1. Аналитик иярчен сәбәп җөмлә


шуның белән ялгызак мөнәсәбәтле сүзе

шуның белән ялгызак мөнәсәбәтле сүзе

Меню

Дәреснең темасы

(1) Буе талчыбыктай, (2) үзе уңган, (3) шуның белән ул матурлар арасында да үзен кимсетергә юл бирмәде

Слайд 25(1) Шулай да бик җәелеп киттеләр дип булмый, (2) чөнки тышта

Айдарның аты тынычсызлана, (3) ә правление йортында иртәге көнгә наряд алырга дип килгән бригадирлар тирләп утыралар иде (Ф. Хөсни).

1. Баш җөмлә

3. Аналитик иярчен сәбәп җөмлә

2. Аналитик иярчен сәбәп җөмлә


чөнки теркәгече

чөнки теркәгече

Меню

Дәреснең темасы

(1) Шулай да бик җәелеп киттеләр дип булмый, (2) чөнки тышта Айдарның аты тынычсызлана, (3) ә правление

Слайд 26(1) Узган елгы чирәме инде саргайган, (2) быелгысы әле баш калкытып

өлгермәгән, (3) шулай да ике басу арасындагы бу межа кара җирдә әллә кайдан ук тасмаланып яшәреп ята (Ф. Хөсни).

Меню

Дәреснең темасы

(1) Узган елгы чирәме инде саргайган, (2) быелгысы әле баш калкытып өлгермәгән, (3) шулай да ике басу

Слайд 27(1) Узган елгы чирәме инде саргайган, (2) быелгысы әле баш калкытып

өлгермәгән, (3) шулай да ике басу арасындагы бу межа кара җирдә әллә кайдан ук тасмаланып яшәреп ята (Ф. Хөсни).

3. Баш җөмлә

3. Аналитик иярчен кире җөмлә

1. Аналитик иярчен кире җөмлә


шулай да ялгызак мөнәсәбәтле сүзе

шулай да ялгызак мөнәсәбәтле сүзе

Меню

Дәреснең темасы

(1) Узган елгы чирәме инде саргайган, (2) быелгысы әле баш калкытып өлгермәгән, (3) шулай да ике басу

Слайд 28(1) Әллә сыерчыклар бик моңлы сайраганга, (2) әллә улының бөтен гомере

күз алдыннан узганга, (3) ул бүген аеруча дулкынланды (Г. Бәширов).

Меню

Дәреснең темасы

(1) Әллә сыерчыклар бик моңлы сайраганга, (2) әллә улының бөтен гомере күз алдыннан узганга, (3) ул бүген

Слайд 29(1) Әллә сыерчыклар бик моңлы сайраганга, (2) әллә улының бөтен гомере

күз алдыннан узганга, (3) ул бүген аеруча дулкынланды (Г. Бәширов).

3. Баш җөмлә

2. Синтетик иярчен сәбәп җөмлә

1. Синтетик иярчен сәбәп җөмлә


-ган + -га кушымчасы

-ган + -га кушымчасы

Меню

ДәреснеңТатар теле темасы

(1) Әллә сыерчыклар бик моңлы сайраганга, (2) әллә улының бөтен гомере күз алдыннан узганга, (3) ул бүген

Слайд 30(1) Таң җилләре искәндә,
(2) Үләнгә чык төшкәндә,
(3) Чулпан

кызым, таң йолдызым,
Чабып сиңа кайтыр идем,
(4) Гөлләр хуш ис сипкәндә (М. Җәлил).

Меню

Дәреснең темасы

(1) Таң җилләре искәндә,(2) Үләнгә чык төшкәндә,(3) Чулпан кызым, таң йолдызым,

Слайд 31(1) Таң җилләре искәндә,
(2) Үләнгә чык төшкәндә,
(3) Чулпан

кызым, таң йолдызым,
Чабып сиңа кайтыр идем,
(4) Гөлләр хуш ис сипкәндә (М. Җәлил).

3. Баш җөмлә

2. Синтетик иярчен вакыт җөмлә

1. Синтетик иярчен вакыт җөмлә

-кән +-дә кушымчасы

-кән +-дә кушымчасы

4. Синтетик иярчен вакыт җөмлә

-кән +-дә кушымчасы

Меню

Дәреснең темасы

(1) Таң җилләре искәндә,(2) Үләнгә чык төшкәндә,(3) Чулпан кызым, таң йолдызым,

Слайд 32Тиңдәш түгел иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмлә
Ике яки икедән артык

иярчен җөмлә бер баш җөмләгә ияреп килә, һәм ул иярчен җөмләләр үзара тиңдәш булмый икән, мондый кушма җөмләләр тиңдәш түгел иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмлә дип атала.
Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Тиңдәш түгел иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмләИке яки икедән артык иярчен җөмлә бер баш җөмләгә ияреп

Слайд 33 (1) Бөтен дөнья миңа каршы булып та, (2) син минем

якта булсаң, (3) без җиңәрбез (Г. Ибраһимов).

3. Баш җөмлә

2. Синтетик иярчен шарт җөмлә

1.Синтетик иярчен кире җөмлә

-ып кушымчасы + та теркәгече

-са кушымчасы

Меню

Дәреснең темасы

(1) Бөтен дөнья миңа каршы булып та, (2) син минем якта булсаң, (3) без җиңәрбез (Г.

Слайд 34(1) Кайда ярлы, кайда зарлы, кайда моңлылар була, (2) мин шулар

янында булам: (3) алар белән килешеп була (М. Гафури).

Меню

Дәреснең темасы

(1) Кайда ярлы, кайда зарлы, кайда моңлылар була, (2) мин шулар янында булам: (3) алар белән килешеп

Слайд 35(1) Кайда ярлы, кайда зарлы, кайда моңлылар була, (2) мин шулар

янында булам: (3) алар белән килешеп була (М. Гафури).

2. Баш җөмлә

3. Аналитик иярчен сәбәп җөмлә

1. Аналитик иярчен урын җөмлә

кайда – шулар янында парлы мөнәсәбәтле сүзе

көттерү паузасы

Меню

Дәреснең темасы

(1) Кайда ярлы, кайда зарлы, кайда моңлылар була, (2) мин шулар янында булам: (3) алар белән килешеп

Слайд 36Бер-бер артлы иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмлә
Күп иярченле катлаулы кушма

җөмләдә ирчен җөмләләр турыдан-туры бер баш җөмләгә түгел, бәлки үзара берсе икенчесенә ияреп килсәләр, андый иярүне дәрәҗәле яки бер-бер артлы диләр.
Мисаллар

Меню

Дәреснең темасы

Бер-бер артлы иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмләКүп иярченле катлаулы кушма җөмләдә ирчен җөмләләр турыдан-туры бер баш

Слайд 37(1) Әтисе әйткән була тагын: (2) ашны икмәк белән ашасаң, (3)

көчең арта.

3. Аналитик иярчен тәмамлык җөмлә

1. Баш җөмлә

1. Синтетик иярчен шарт җөмлә

-са ку-шымчасы

көттерү паузасы

Меню

Дәреснең темасы

(1) Әтисе әйткән була тагын: (2) ашны икмәк белән ашасаң, (3) көчең арта.3. Аналитик иярчен тәмамлык җөмлә1.

Слайд 38(1) Беренче кар төшәр алдыннан, (2) бер ир бала дөньяга килгәч,

(3) икесенең дә башлары күккә тиде.

Меню

Дәреснең темасы

(1) Беренче кар төшәр алдыннан, (2) бер ир бала дөньяга килгәч, (3) икесенең дә башлары күккә тиде.МенюДәреснең

Слайд 39(1) Беренче кар төшәр алдыннан, (2) бер ир бала дөньяга килгәч,

(3) икесенең дә башлары күккә тиде.

2. Синтетик иярчен вакыт җөмлә

3. Баш җөмлә

1. Синтетик иярчен вакыт җөмлә

-гәч кушым-часы

алдыннан бәйлек сүзе

Меню

Дәреснең темасы

(1) Беренче кар төшәр алдыннан, (2) бер ир бала дөньяга килгәч, (3) икесенең дә башлары күккә тиде.2.

Слайд 40Берничә төр иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмлә
Билгеле, күп иярченле кушма

җөмләләр бу өч төргә генә сыеп бетә алмыйлар, аларның берничә төре бергә кулланылу очраклары да бар. Мондый җөмләләр берничә төр иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмлә дип атала.
Мисаллар.

Меню

Дәреснең темасы

Берничә төр иярүле күп иярченле катлаулы кушма җөмләБилгеле, күп иярченле кушма җөмләләр бу өч төргә генә сыеп

Слайд 41(1) Чыннан да шулай икән: (2) узе салкын, (3) узе борычлы

ширбәттәй, (4) эчкәндә юаш кына кебек сизелсә дә, (5) тора-бара астыртын куәте бармак очларына кадәр килеп җитә (Ә. Еники).

1. Баш җөмлә

3. Аналитик иярчен хәбәр җөмлә

2.Аналтик иярчен хәбәр җөмлә


шулай икән ялгызак мөнәсәбәтле сүзе

5. Аналитик иярчен хәбәр җөмлә

4. Синтетик иярчен кире җөмлә

шулай икән
ялгызак
мөнәсәбәтле
сүзе

шулай икән ялгызак мөнәсәбәтле сүзе

-сә кушым-
часы
+ -дә кисәк-
чәсе

Меню

Дәреснең темасы

(1) Чыннан да шулай икән: (2) узе салкын, (3) узе борычлы ширбәттәй, (4) эчкәндә юаш кына кебек
Скачать презентацию

Похожие презентации

Презентация для проведения классного часа Презентация для проведения классного часа 131
Презентация для классного часа по теме День народного единства 4 класс Презентация для классного часа по теме День народного единства 4 класс 162
Презентация к стихотворению Наши ветераны Презентация к стихотворению Наши ветераны 132
Презентация: Возрождайся, край родной! Презентация: Возрождайся, край родной! 199
Презентация к внеклассному занятию по теме Жизнь дана на добрые дела Презентация к внеклассному занятию по теме Жизнь дана на добрые дела 147
Презентация - шаблон Листание страниц книги Презентация - шаблон Листание страниц книги 394

Что такое shareslide.ru?

Это сайт презентаций, где можно хранить и обмениваться своими презентациями, докладами, проектами, шаблонами в формате PowerPoint с другими пользователями. Мы помогаем школьникам, студентам, учителям, преподавателям хранить и обмениваться учебными материалами.

Для правообладателей

Яндекс.Метрика

Обратная связь

Email: Нажмите что бы посмотреть