Слайд 1Масленіца
Настаўнік
дадатковай адукацыі
Начына Наталля Анатольеўна
Дзяржаўная ўстанова адукацыі “Крывіцкая сярэдняя
Слайд 2Мэты:
ствараць і захоўваць культурны вопыт беларускага народа;
праз розныя віды
дзейнасці далучаць да агульначалавечых і нацыянальных каштоўнасцей;
фарміраваць маральныя якасці чалавека, які валодае мовай і праз яе пазнае свет;
фарміраваць узаемаадносіны паміж людзьмі;
выхоўваць любоў і павагу да роднай мовы і яе традыцый.
Слайд 4
Масленіца, Масленка — старажытнае свята, якое ўзнікла ў нашых продкаў задоўга
да хрысціянства і сімвалізавала сабою культ прыроды, адраджэнне плодных сіл зямлі. Лічыцца, што першапачаткова свята звязвалася з днём вясновага сонцазвароту, але з прыняццем веры ў Хрыста цяпер яно папярэднічае Вялікаму посту. Сёння яно не мае ў народным календары канкрэтнай даты, а пачынаецца за восем тыдняў да Вялікадня, або за сем дзён да перадвялікоднага сямітыднёвага посту. Гэта ў прамежку ад 7 лютага да 14 сакавіка. Свята працягваецца роўна тыдзень і яшчэ завецца Сырным тыднем або Сырніцай, таму што асноўнай ежай у гэтыя дні апроч рыбы, масла, малака і яек з’яўляецца сыр.
Слайд 5Гэта свята
да нас ідзе
Ранняю вясною,
Колькі радасці нясе
Яно заўжды
з
сабою!
Слайд 6 Выдумак і штукарства на Масленецу хапала... Наладжвалі
гульні. Ездзілі на конях, каталіся на санках. Дзяўчаты насілі хусткі з доўгімі махрамі, каб вырас доўгі лён. Сяляне гаварылі: “Масленіца ў вятху, дзяржы пшаніцу ў мяху; сей пшаніцу ва ўсю руку, калі Масленіца ў маладзіку”.
Слайд 7Масленіца —гэта вясёлае развітанне з зімой і сустрэча вясны, якая нясе
ажыўленне ў прыродзе ў і сонечнае цяпло. Людзі спакон вякоў успрымалімали вясну як пачатак новага жыцця і адухаўлялі Сонца, якое дае жыццё і сілы ўсяму жывому. У гонар сонца спачатку пяклі прэсныя ляпёшкі, а калі навучыліся гатаваць закваснае цеста, сталі пячы бліны.
Слайд 8Увесь Маслены тыдзень, ад панядзелка да нядзелі праводзіўся шумна. Нават па
вечарах не працавалі. Кожны дзень Масленіцы мае сваю назву і абрад
Слайд 9Панядзелак — Сустрэча.
У гэты дзень будавалі і ўпрыгожвалі саламянае пудзіла
і пачыналі пячы бліны.
Слайд 10Аўторак — Заігрышы.
З раніцы моладзь весялілася і каталася з гор,
каб доўгі лён рос.
Усе запрашалі адзін аднаго ў госці.
Слайд 11Серада - Лакамка
У гэты дзень зяць прыходзіў «да цешчы на
бліны». Акрамя зяця цёшча запрашала і іншых гасцей.
Слайд 12Чацвер — Шырокі разгул.
Гэты дзень называўся “Дзень святога Уласа”.
Лічылася, што ў гэты дзень павінен першы раз праспяваць жаваранак. А яшчэ ў гэты дзень ушаноўвалі маладых, якія пажаніліся ў гэтым годзе, і хадзілі ў лазню. Народ аддаваўся разнастайным пацехам: ледзяным горкам, балаганам, арэлям, катанням на конях, карнавалам, кулачным баям, шумным пірушкам
Слайд 13«Народное гулянье во время масленицы на Адмиралтейской площади в Петербурге».Макоўскі К.
Я.1869.
Слайд 17Сурыкаў В. І. «Взятие снежного городка.» 1891г.
Слайд 18Пятрушкіны камедыі
У даўніну на масленіцу была надзвычай папулярная Пятрушкіна камедыя. Бывала,
што адначасова выступалі адразу некалькі пятрушачнікаў, якія паказвалі сваю няхітрую камедыю памногу раз у дзень.
Слайд 19
Пятніца — Цешчыны вячоркі. Цяпер ужо зяці ў сябе
дома прымалі цешчаў з румянымі блінамі.
Субота — Залоўкіны вячоркі. Залоўкі прыходзілі ў госці да маладых нявестак, частавалі іх блінамі і атрымлівалі падарункі.
Слайд 20Нядзеля— прабачальны дзень ці “Прабачальная бяседа”
Традыцыйны абрад гэтага дня і заканчэння
Масленіцы — спальванне саламянага пудзіла, якое з'яўлялася сімвалам заканчэння зімы.
У апошні дзень масленіцы ўсе прасілі адзін у аднаго прабачэння. Звычайна казалі: “Прабач, калі саграшыў перад табой справай ці языком”.
Слайд 21Многія думаюць, што ў апошні дзень масленічнага тыдня спальваюць пудзіла масленіцы,
але не, не Масленіцу спальваюць, а Зіму праводзяць!
Слайд 22Пасля Масленіцы пачынаецца Вялікі пост.
Слайд 23Ты бывай, бывай, Наша Масленіца. Ты бывай, бывай, наша шырокая. Ты
не ў сераду прыйшла і не ў пятніцу, Ты прыйшла ў нядзелю, Увесь тыдзень вяселле. Ты прыйшла з дабром, з хмяльным півам і віном. З блінамі, пірагамі Ды з аладкамі. Бліны масленые, шаньгі мазаные. Мы катаемся з гары ад зары і да зары, А сёння, у нядзелю, наша скончылася вяселле. Бывай, бывай, Наша Масленіца!
Слайд 24Падвядзенне вынікаў
Што вы даведаліся пра Масленіцу?
Чаму Масленіцу яшчэ называюць Сырніцай?
Як вы
дома святкуеце Масленіцу?
Што новага вы можаце расказаць пра Масленіцу дома?
Хто ведае, як трэба выпякаць бліны?