Мустафина Айгөл һәм Хуснуллин Айдар
Җитәкчесе 7 сыйныфның сыйныф җитәкчесе
Дильмухаметова Лилия Рафаилевна
- Главная
- Разное
- Образование
- Спорт
- Естествознание
- Природоведение
- Религиоведение
- Французский язык
- Черчение
- Английский язык
- Астрономия
- Алгебра
- Биология
- География
- Геометрия
- Детские презентации
- Информатика
- История
- Литература
- Математика
- Музыка
- МХК
- Немецкий язык
- ОБЖ
- Обществознание
- Окружающий мир
- Педагогика
- Русский язык
- Технология
- Физика
- Философия
- Химия
- Шаблоны, фоны, картинки для презентаций
- Экология
- Экономика
Презентация, доклад на тему “Көмеш сулы чишмә буенда”
Содержание
- 1. “Көмеш сулы чишмә буенда”
- 2. Чишмәнең саф суы сусауны гына басып калый,
- 3. Һәр авылның тирә-юнь
- 4. Чишмәләрне барлау, чистарту, яңарту кебек игелекле эшкә зур игътибар бирелә
- 5. Слайд 5
- 6. Чишмә атамаларыТамас суы чишмәсеЗират асты чишмәсеТикиннар чишмәсеКибет
- 7. Кеше исемнәренә, фамилияләргә, кушаматларга нигезләнеп ясалган атамалар
- 8. Чишмәнең урнашу урынына нигезләнеп ясалган атамалар“Кибет асты”, “Тамас суы”, “Зират асты” чишмәләре
- 9. Изгеләштерелгән чишмә“Кирәмәт” чишмәсе
- 10. “Туган як чишмәләре” стенды
- 11. Чишмәләрне өйрәнүгә багышланган почмак
- 12. Слайд 12
- 13. Слайд 13
- 14. Слайд 14
- 15. Слайд 15
- 16. Йомгак сүз Исем, атамаларда
- 17. Кулланылган әдәбият 1. Гарипова Ф.Г. Авыллар һәм
Чишмәнең саф суы сусауны гына басып калый, тәнгә сихәт бирә, көч кертә. Аның янына туктап, бит кулы-кулыңны юсаң, уч тутырып су эчсәң, өстән йөк төшкәндәй була, җиңеләеп каласың. Күрәсең, шуңадыр кешелек дөньясы элек-электән чишмәләргә игътибарлы булган.
Слайд 2Чишмәнең саф суы сусауны гына басып калый, тәнгә сихәт бирә, көч
кертә. Аның янына туктап, бит кулы-кулыңны юсаң, уч тутырып су эчсәң, өстән йөк төшкәндәй була, җиңеләеп каласың. Күрәсең, шуңадыр кешелек дөньясы элек-электән чишмәләргә игътибарлы булган. Аларны чистарту, төзекләндерү һәм тәрбияләп тору изге эш, әҗер-савап санлган.
Слайд 3 Һәр авылның тирә-юнь табигатен су чыганаклары бизи.
Халыкның тормышы су белән бәйле.
Мәшләк авылы да бик уңайлы җиргә урнашкан. Менә дигән көтүлекләре, печәнле болыннары, урманнары бар. Аларда “зәңгәр күзле” чишмәләрнең саны исәпсез-хисапсыз. 30 га якын! 15енең атамалары мәгълүм.
Мәктәп укучылары аларны 3 төркемгә бүлеп өйрәнәләр.
Кеше исемнәренә, фамилияләргә, кушаматларга нигезләнеп ясалган атамалар” “Морозлар”, “Тикиннар”, “Мерәзләр”, “Мәтәй”, “Хаҗи абый”, “Барый әби”, “Җәмәркә” чишмәләре.
Чишмәнең урнашу урынына нигезләнеп ясалган атамалар: “Кибет асты”, “Тамас суы”, “Зират асты” чишмәләре.
Изгеләштерелгән чишмә: “Кирәмәт” чишмәсе.
Әлеге чишмәләрне барлау, чистарту, тәртиптә тоту буенча зур эш алып барыла. Аларның һәркайсы аерым сыйныфларга беркетелгән.
Татар теле һәм әдәбият укытучысы Ф.Сабирова җитәкчелегендә “туган як чишмәләре” стенды булдырылды. Анда авыл картасы, чишмәгә бәйле рәсемнәр, укучыларның чишмәләргә йөрү графигы теркәлгән.
Мәшләк авылы да бик уңайлы җиргә урнашкан. Менә дигән көтүлекләре, печәнле болыннары, урманнары бар. Аларда “зәңгәр күзле” чишмәләрнең саны исәпсез-хисапсыз. 30 га якын! 15енең атамалары мәгълүм.
Мәктәп укучылары аларны 3 төркемгә бүлеп өйрәнәләр.
Кеше исемнәренә, фамилияләргә, кушаматларга нигезләнеп ясалган атамалар” “Морозлар”, “Тикиннар”, “Мерәзләр”, “Мәтәй”, “Хаҗи абый”, “Барый әби”, “Җәмәркә” чишмәләре.
Чишмәнең урнашу урынына нигезләнеп ясалган атамалар: “Кибет асты”, “Тамас суы”, “Зират асты” чишмәләре.
Изгеләштерелгән чишмә: “Кирәмәт” чишмәсе.
Әлеге чишмәләрне барлау, чистарту, тәртиптә тоту буенча зур эш алып барыла. Аларның һәркайсы аерым сыйныфларга беркетелгән.
Татар теле һәм әдәбият укытучысы Ф.Сабирова җитәкчелегендә “туган як чишмәләре” стенды булдырылды. Анда авыл картасы, чишмәгә бәйле рәсемнәр, укучыларның чишмәләргә йөрү графигы теркәлгән.
Слайд 6Чишмә атамалары
Тамас суы чишмәсе
Зират асты чишмәсе
Тикиннар чишмәсе
Кибет асты чишмәсе
Морозлар чишмәсе
Кирәмәт асты
чишмәсе
Җәмәркә чишмәсе
Мерәзләр чишмәсе
Алмагач елгасы чишмәсе
Бари әби чишмәсе
Мәтәй чишмәсе
Сай елга чишмәсе
Слайд 7Кеше исемнәренә, фамилияләргә, кушаматларга нигезләнеп ясалган атамалар
“Морозлар”, “Тикиннар”, “Мерәзләр”, “Мәтәй”,
“Хаҗи абый”, “Барый әби”, “Җәмәркә” чишмәләре
Слайд 8Чишмәнең урнашу урынына нигезләнеп ясалган атамалар
“Кибет асты”, “Тамас суы”, “Зират асты”
чишмәләре
Слайд 16Йомгак сүз
Исем, атамаларда - безнең тарих
тамырларыбыз. Ләкин аларның күбесен яшь буын белми, алар онытыла, юкка чыга баралар. Күп кенә атамалар һәйкәл кебек бик күп серләрне узләрендә саклыйлар. Аларны барлау һәм ачыклау - безнең изге бурычыбыз.
Авылыбызның татлы сулы чишмәләре көмеш чыңлаулары белән безне үзләренә чакырып тора. Ләкин чишмәләр язмышы бүген безнең кулларда. Үземнең яшьтәшләремне бу изге эшкә чакыру,өндәү –минем изге ниятем.
Авылыбызның татлы сулы чишмәләре көмеш чыңлаулары белән безне үзләренә чакырып тора. Ләкин чишмәләр язмышы бүген безнең кулларда. Үземнең яшьтәшләремне бу изге эшкә чакыру,өндәү –минем изге ниятем.
Слайд 17Кулланылган әдәбият
1. Гарипова Ф.Г. Авыллар һәм калалар тарихыннан. – Казан: Тат.
кит. нәш., 1997-558 бит.
2. Исхакый Г. Идель. Урал-Казань: Тат. Книж. из-во., 1991-60 бит.
3. Саттаров Г.Ф. Мәктәптә туган як ономастикасы – Казан: Тат. кит. нәш. 1984-207 бит.
4. Саттаров Г.Ф. Татар топонимиясе – Казан: Унив. нәш. 1998-437 бит.
2. Исхакый Г. Идель. Урал-Казань: Тат. Книж. из-во., 1991-60 бит.
3. Саттаров Г.Ф. Мәктәптә туган як ономастикасы – Казан: Тат. кит. нәш. 1984-207 бит.
4. Саттаров Г.Ф. Татар топонимиясе – Казан: Унив. нәш. 1998-437 бит.
