Презентация, доклад на тему Казань (6 класс)

шәһәре 20нче гомуми урта белем бирү мәктәбенең татар теле һәм әдәбияты укытучылары Гарипова Дилбәр Гафият кызы һәм Хаҗиева Руфия Хөснулла кызының эше.

августында Татарстан Бәйсезлеге турында Декларация кабул ителә. 1992нче елның 7нче февраленнән дәүләтнең официаль исеме - Татарстан Республикасы. 1991нче елның 29нчы ноябрендә Татарстан Республикасы флагы турындагы положение раслана. Проект авторы -Тавил Хаҗиәхмәтов.

Рөстәм Яхин музыкасы

Күпме юллар йөрдем, дөнья күрдем,
Назлы җилләр йөзем сыйпады.
Сиңа кайткач гына, туган ягым,
Күкрәгемә шатлык сыймады.

Тик бер генә көнгә аерылсам да
Ямансулап сине юксынам.
Синнән башка миңа, туган ягым,
Бу дөньяда тормыш юк сыман.

Тик бер генә көнгә аерылсам да
Ятим калган кебек буламын.
Тик син генә яшәү матурлыгы,
Гүзәллеге якты дөньяның!

Быел Казанга - 1005 ел.

Рәсемнәрне карагыз, истәлекле урыннарның исемнәрен әйтегез.

гербы, гимны бар.
...?
Гербка ак барс рәсеме ясалган.
...?
Татарстан флагы өч төстән тора.
...?
- Татарстан гимнының көен Рөстәм Яхин язган.

- …?
- Татарстан – күпмилләтле дәүләт.
- …?
- Татарстанның президенты Рөстәм Нургалиевич Миңнеханов.
- …?
-Татарстанда дәүләт телләре – рус һәм татар телләре.
- …?
- 1990 нчы елның 30 нчы августында Татарстан мөстәкыйль дәүләт дип игълан ителде.
- …?
- Казан – Татарстанның башкаласы.

Буа дәүләт драма театры
С.Сәйдәшев исемендәге Дәүләт Зур концерт залы
Татар Дәүләт җыр һәм бию ансамбле
“Бөрмәнчек” Дәүләт керәшен фольклор ансамбле
В.И.Качалов исемендәге Казан академия рус Зур драма театры
Казан дәүләт яшь тамашачылар театры
Казан дәүләт циркы
Габдулла Кариев исемендәге Казан татар дәүләт яшь тамашачы театры
Сабир Өметбаев исемендәге Минзәлә татар Дәүләт драма театры
Яр Чаллы Татар дәүләт драма театры
Яр Чаллы дәүләт курчак театры
Түбән Кама татар драма театры
Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе
Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры
Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт Академия театры
Кәрим Тинчурин исемендәге татар дәүләт драма һәм комедия театры
"Әкият" Татар дәүләт курчак театры

Халыкка дәрес, гыйбрәттер театр,
Күңелдә йоклаган дәртне уятыр.
Театр яктылыкка – нурга илтә,
Кире юлга җибәрми, уңга илтә.
Театр көлдерәдер, уйнатадыр.

Тагын үткән гомерне уйлатадыр.
Күрерсең анда үз хәлең, көләрсең.
Көләрлек булса, булмаса, еларсың...
Мөкатдәс ул, бөек ул, гали зат ул;
Тәмам хөр ул, вә бик киң ул, азат ул...


Габдулла Тукай.

Театр.

нче декабрендә бу бинада уйнала.

2. Беренче пьесаның авторы –
Галиәсгар Камал
(1879-1933).

Гыйззәтуллина-Волжская.

Зиннур улы - директор

Темы для диалогов: «Г. Камал театры турында», ««Мастеровые» театры турында».

2. Извинись перед другом (подругой) за то, что:
а) не сможете пойти с ним ( с ней) на спектакль;
б) не смог купить билет на новый спектакль.
Опорные выражения: гафу ит; гафу үтенәм; зинһар, кичер; кызганычка каршы.

разговор произойдет между вами?

4. Сделайте сообщение о школьном концерте, посвященный дню учителя.

5. Сравните кинотеатр «Синема парк» с театром «Мастеровые» и опишите их.

6. Пригласите товарища по телефону в кино.Составьте диалог.

(2009нчы елда аңа 70 яшь тулды )

Фәрит Яруллин

Заһидулла Яруллин

Заһидулла Яруллин улы Мирсәет белән - 1954 ел

Мәшһүр композитор Салих Җамалетдин улы Сәйдәшев 1900 елның 3 декабрендә Казанда туа. Әтисе Салих туганчы ук үлә. Малай күп еллар буе җизнәсе Шиһап Әхмәров гаиләсендә тәрбияләнә. Ул бала чактан ук гармунда уйнарга ярата. Музыкага сәләтен сизгәч, җизнәсе Салихка рояль алып бирә һәм танылган музыкант Заһидулла Яруллинны өенә укытучы итеп чакыра. Соңрак булачак композитор профессиональ музыка укытучыларыннан белем ала.

1918 елда яшь музыкант үзе оркестр оештыра, 1919–1920 елларда үз теләге белән Кызыл Армия сафларында хезмәт итә, аннары Оренбургта музыка мәктәбендә эшли.

Әнисе- Мәхүбҗамал Сәйдәшева

дәүләт драма театрына музыка җитәкчесе һәм дирижер булып эшкә керә. Сәйдәшевнең композиторлык эшчәнлеге киң колач ала, аның тарафыннан күп кенә драматик әсәрләргә музыка иҗат ителә, осталыгы, профессиональлеге әсәрдән әсәргә камилләшә бара.

Шиһап Әхмәров

Бертуган апасы –
Әминә Сәйдәшева-Әхмәрова

«Ил», «Кандыр буенда», «Зәңгәр шәл», Т.Гыйззәтнең «Наемщик» һәм башка күп кенә сәхнә әсәрләренә музыка иҗат ителә. С.Сәйдәшевнең әсәрләре татар театры сәхнәсендә яңа жанр – музыкаль драма жанры барлыкка китерә. Шушы 1920 нче елларда ул үзенең данлыклы «Совет Армиясе маршы»н да яза.
1920–30 нчы елларда Сәйдәш музыкасы халкыбыз рухи тормышының үзәгендә тора. Аның әсәрләре радиодан, сәхнәләрдән яңгырый. Ул үзе дә еш кына концертларда я пианист, я дирижер буларак катнаша.
1934–1938 елларда ул Мәскәүдә татар опера студиясендә укый. Аннан кайткач Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында эшен дәвам итә, яңа әсәрләр тудыру өстендә эшли.
С.Сәйдәшев 1954 елның 16 декабрендә Мәскәүдә вафат була.
Салих Сәйдәшев – милли профессиональ музыкага, аның барлык төрләренә нигез салучы, милли музыка телен тудыручы, халык рухына, аның табигатенә, моңына тәңгәл килгән музыка чараларын табигый рәвештә дөнья профессиональ музыка казанышлары белән баетучы, берләштерүче; тамашачының музыкаль фикерләү дәрәҗәсен киңәйтүче һәм киң катлау тамашачыга классик музыканы тыңлауга юл ачучы.

Зөфәр Хәйретдинов

Луиза Батыр-Болгари

Ринат Гобәйдуллин

мәйданы ничә мең кв. км.?
Республиканың климаты нинди?
Иң салкын, иң эссе айлар кайсы?
Татарстанның табигый байлыкларын санагыз

2 нче бирем

Схема буенча диалоглар төзегез.
сорау
җавап
гаҗәпләнү (удивление)
соклану (восхищение)
Темалар: 1. Беренче Президент
2. Татарстан республикасының символлары
Терәк сүзләр: шулаймыни, чынлапмы, булмас.

Флаг, герб, гимн.
...?
Композитор Рөстәм Яхин.
...?
30 нчы август – Татарстан Республикасының бәйрәм көне.
...?
Мин Татарстан республикасында яшәвем өчен шатланам һәм горурланам.

3 нче бирем

Татарстан кайчан мөстәкыйль дәүләт дип игълан ителде?
а) 1991 нчы елның 12 нче июлендә;
б) 1990 нчы елның 30 нчы августында;
в) 1992 нче елның 7 нче ноябрендә.

4 нче бирем

язган?
Салих Сәйдәшевны музыкадан кем укыткан?
Салих Сәйдәшев ничәнче елларда яшәгән?
Ул нинди әсәрләр иҗат иткән?
Бүгенге композиторлардан кемнәрне беләсез?
“Совет Армиясе маршы” ничәнче елда язылган?

6 нчы бирем

Яр Чаллыдагы концертлар залы кем исемен йөртә?
а) Рөстәм Яхин;
б) Сара Садыйкова;
в) Евгений Батенчук.

Җырчылар:

Зөһрә Сәхәбиева һәм Хәйдәр Бигичев

Әлфия Авзалова

Римма Ибраһимова

Илһам Шакиров

техник университеты
> Казан дәүләт медицина университеты
> Казан дәүләт педагогика университеты
> Казан дәүләт технология университеты
> Казан дәүләт энергетика университеты
> Казан дәүләт архитектура һәм төзелеш акдемиясе
> Н.Э.Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринар медицина акдемиясе
> Казан дәүләт финанс-икътисад институты
> Икътисад, идарә һәм хокук институты
> Татарстан Республикасының милли китапханәсе
> Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты

рассказать о нашей республике. Что бы вы рассказали им?

2. Как скажете о том, что:
- вы изучаете творчество Шауката Галиева;
- к вам приедут гости из Удмуртии;
- Татарстан – многонациональное государство;
- Казань – культурный центр.

3. Әйтик, Сездән бер әби Чаллыдан Алабугага ничек, ничә сәгать, нәрсә белән барырга кирәк икәнен сорады. Сезнең арада нинди сөйләшү булыр? Диалог төзегез.
 

на чём можно доехать до Нижнекамска;
Скажи о том, что вы ездили в музей Габдуллы Тукая;
Убеди, что надо выписывать газету «Көмеш кыңгырау»;
Предложите другу почитать книгу о Казани.
 

4. Спросите, читает ли он газету «Көмеш кыңгырау» ?
Поинтересуйтесь, какие исторические места Казани он знает?
Узнайте, понравилась ли ему экскурсия по городу Елабуга?
Подтвердите, что вы прочитали сказку Абдуллы Алиша «Сертотмас үрдәк»;
Убедите, что надо посетить музей истории нашего города.