Презентация, доклад на тему Ацетилен, химиялық қасиеттері, қолданылуы тақырыбына арналған презентация

көмірсутектерді атайды?
3. Диендерге қандай реакциялар тән? Мысал келтір.
4. Алкадиендерді ашқан кім?
5. Алкендерді қайда қолданамыз?
6. Каучукқа қандай физикалық қасиеттер тән?
7. Резеңкені каучуктан тәжірибе жүзінде қалай алуға болады?

Ф. Велер 1862 жылы кездейсоқ ашты. Ол қалай болды? Велер калцийді әктен көмір қатысында тотықсызданырып алмақшы болады. Нәтижесінде химик ешқандай металдық қасиеті жоқ қандай да бір күйген массаны алады. Өкінген Велер ол массаны қорадағы қоқысқа керексіз өнім ретінде лақтыра салады. Жаңбыр жауған кезде Велердің лаборанты өзі лақтырып тастаған тасты массадан газ бөлініп жатқанын байқады. Ол газ Велерді қызықтырды.
Сұрақ: Күйген масса қандай зат? Одан қандай газ бөлінді? Жауаптарынызды реакция теңдеулері арқылы дәлелдеңіз.

көрсетті. Осылайша кальций карбиді нің СаС2 сумен әрекеттесіп, ацетилен бөлетін анықталып,ашылды:
СаО+3С→СаС2 + СО
СаС2+ 2Н2О→С2Н2↑ + Са(ОН)2
ацетилен

формуласы СnH2n-2 болатын қанықпаған көмірсутектер. Құрамында үш байланысы бар ең қарапайым көмірсутек – этин немесе ацетилен С2H2. Оның химиялық формуласын ұсынған – П. Бертло (1860 ж) Бірінші мүшесі ацетиленнен С2H2 басталатындықтан, алкиндер ацетиленді көмірсутектері деп те аталады.

атомымен байланысады, өзара үш еселі байланыс арқылы жалғасады.

Ацетилен молекуласындағы екі көміртек атомының арасындағы үш байланыстың біреуі σ-, екеуі π- байланыстан тұрады.

“Қанағат” тапсырмасы

С =СН2
∣
СН3

3. СН3 – СН2 - СН2 – С ≡СН

4. СН3 – С ≡ С – С Н2– СН3

5. СН3 - СН – СН3
∣
СН3

6. СН ≡ С - СН– СН – СН3
∣ ∣
СН3 СН3

«Талап» тапсырмасы
Алкиндердің формулаларын
табыңдар, атаңдар:

пентин-2

3,4-диметилпентин-1

пентин-1

-ИН

2C2Н2 + 5О2 → 4CO2 + 2Н2О
Өте көп жылу бөлінеді, t-сы 3000°С
2. Қосымша жағдайлар жасалмаса, күйелі жалынмен жанады:
C2Н2 + О2 → C + CO + Н2О
3. Ацетиленді КМnO4 ерітіндісі арқылы өткізсе, ерітінді түссізденеді. Бұл реакция еселі байланыстардың сапалық реакциясы:
НС≡СН + 4[О] → HOOC – COOН
қымыздық қышқылы

А. НС≡СН + Н2 → Н2С = CН2 этилен
B. Н2С = CН2 + Н2 → Н3С – CН3 этан
2. Галогенденуі. Галогендермен әрекеттесуі сатылап жүреді. Броммен әрекеттесуі сапалық реакциясы.
А. НС≡СН + Br2 → BrНС = CНBr 1,2-дибромэтен
B. BrНС = CНBr + Br2 → Br2HC – CНBr2
1,1,2,2- тетрабромэтан
3. Галогенсутектерді қосып алуы.
НС≡СН + НСІ→ Н2С = CНСІ винилхлорид

көрсетіп, сутек атомдары металл атомдарына алмасады.
НС≡СН + Ag2O → AgС ≡ CAg + H2O
күміс ацетилениді түзіледі.
Реакцияның толық теңдеуі:
НС≡СН + 2[Ag(NH3)2]OH →
AgС ≡ CAg + 4NH3 +2H2O

Алкиндерде sp-гибридтелген көміртек атомдарының электртерістілігі жоғары болғандықтан, – С ≡С←Н байланыстың полюстігі үлкен болады да, электрон тығыздығы С-ке қарай ығысып, Н атомы орынбасу реакциясына түсе алады.

сынап (II) сульфатының қатысында жүреді. Оны 1881 жылы М.Г.Кучеров ашқан. Өнеркәсіпте осы жолмен алынады. Аралық тұрақсыз өнім – винил спирті түзіліп, ол изомерленіп, ацетальдегидке айналады:
НС≡СН + H – OH→
[H2С = CH – OH] → H2C – C= O
|
H

М.Г. Кучеров – ұлы орыс халқының органик-химигі. Органикалық заттарды синтездеуде көп еңбек сіңірді.

атомы көбірек көміртек атомына, ал галоген атомы сутек атомы азырақ көміртек атомына қарай тартылады.

В.В. Марковников – орыс органик-химигі. Ол еңбектерін мұнай химиясына, органикалық синтезге арнады. Нафтендерді зерттеді.

ацетиленнің қандай көлемін (қ.ж.) алуға болатынын есептеңдер.

2. Көлемі 11,2 л (қ.ж.) ацетиленді толық жағу үшін ауаның қандай көлемі қажет болатынын есептеп табыңдар

және дәнекерлеу үшін қолданылады. Өнеркәсіпте ацетиленнен сірке қышқылы, синтетикалық көксағыз, пластмассалар, еріткіштер, т.б. алынады.

қанықпаған көмірсутектер. Олардың ең қарапайым өкілі – ацетилен. Алкиндер табиғатта кездеспейді, оларды алкандардан, кальций карбидінен алады.