Презентация, доклад на тему Дьыл5а хаан ыйаа5ынан. Проект ученика

оло5ун билии.
Соруктара:
Хос эбэм кимин билии.
Мин хос эбэм хантан теруттээ5ий?
А5ам еттунэн терутчубун оноруу.

кэпсиир уонна хас сайын аайы ийэм Евдокия Павловна дойдутугар, Таатта5а тахсар буолан, ийэм еттуттэн
аймахтарбын син билэбин.
Оттон а5ам Николай Николаевич дойдута Хотугу муустаах муора кытыла, ыраах дойду. А5ам аймахтарын учугэйдик билбэт эбиппин. Ол иьин а5ам терутчутун чинчийэргэ быьаарынным.

нэьилиэнньэлээ5э, 38033 ынах уонна 12158 сылгы суеьулээ5э.
80 колхозтаа5а, 18 нэьилиэктээ5э.
1939 сылтан са5алаан улахан кураан туспутэ. Аьына буруукээбитэ. Ардах, хаар туспэт сыллара кэлбиттэрэ, куеллэр, келукэлэр онойо уолбуттара.
Дьиннээх сут кураан 1941 с буолбута. Оройуонна киьи-суеьу аччыктааьына са5аламмыта.

Сибиир уонна Дальнай Восток ерустэригэр балыгы бултааьыны элбэтэр туьунан уураах ылыммыта.
Ону толорон партия Саха сирин уобаластаа5ы кэмитиэтэ 1942 сыллаахха атырдьах ыйын 11 кунугэр сэрии кэмигэр уот кураан турбут Чурапчы оройуонуттан 41- колхоьу, 4988 киьини Кэбээйигэ уонна хоту оройуоннарга балык бултааьыныгар ыытарга быьаарбыттара. Бала5ан ыйын 10 кунугэр диэри уураах олоххо киириэхтээх этэ. Дьон эдэр-сэнэх етте сэриигэ барбыта. Кырдьагас, дьахтар, ого етте фронна саллааттарга балыктаан ыытарга кеьеруугэ барар буолбуттара.

Ол курдук:
Кэбээйи оройуонугар 18 колхоз, 683 хаьаайыстыба, 2493 киьи;
Булун оройуонугар 10 колхоз, 252 хаьаайыстыба, 759 киьи,
Эдьигээн оройуонугар 13 колхоз, 540 хаьаайыстыба,1736 киьи кеьуугэ барбыттара.

оголор Аллараа Бэстээххэ кэлэн аьа5ас халлаан анныгар борокуоту кэтэспиттэрэ.
Кеьеруу алдьархайа мантан са5аламмыта:
4-5, онноогор 26 хонугу кэтэспит
дьоннор бааллар. Манна элбэх
киьи, ого, суеьу аччыктаан,
тымныйан, ыалдьан елбуттэрэ.

Тиийбит дьоннор Булунна,
Быков Мыска, Тумакка
тиийбиттэрэ. Бу тиийбит
колхозтартан 30 балык
артыаллара тэриллибиттэрэ.

угус балыгы, туулээ5и, эти биэрэргэ куустэрин харыстаабакка улэлээбиттэрэ.
Сэрии сылларыгар республика5а балыгы бултааьын
3, 5 тегул улааппыта,
2 мелуйуен буут балык бултанан фронна атаарыллыбыта.
Манна Чурапчы дьонун
кылаата элбэх.

Кинилэри Кэбээйигэ ыыппыттара.
Оччолорго эдэр кыыс Елена уонча комсомол кыргыттар буолан, ба5а еттулэринэн, ыарахантан толлубакка, Булунна тылланан барбыттара.
Аччыктааьыны, тонууну-хатыыны тулуйан, хос эбэм дьону кытта тэбис-тэннэ улэлээбитэ.

умса туспуттэрэ.

Ол кэмнэ Булун терут
олохтоого
Шумилов Кирилл Иванович
онно баара.

Кини омугунан эбэнки. Балыксыт бэрдэ.

Кинилэр
Чурапчыттан тиийбит дьону керсубуттэрэ, улэлэппиттэрэ

усулуобуйатыттан тыьыынчанан киьи елбутэ. Атын улуустары кытта тэннээтэххэ : Булун улууьугар киьи елуутэ а5ыйах этэ. Хоту дойду олохтоохторо кинилэр кэлэллэригэр эрдэттэн син бэлэмнэммиттэрэ. Ыалдьытымсах олохтоох эбэнкилэр Чурапчыларга элбэхтик кемелеспуттэрэ: табаларын бэлэхтииллэрэ, бэйэлэрэ ураьа5а кеьен, дьиэлэрин туран биэрэллэрэ.

уолаттарга кэргэн тахсан, дьиэ-уот тэринэн,
ыраах хоту дойдуга олохсуйбуттара.

Мин хос эбэм Елена Евстафьевна уонна хос эьэм Кирилл Иванович 1947 сыллаахха
кэргэннии буолбуттара

олохторун салгыыр элбэх ыччаттаахтар.

хос эбэм хос эьэм
Карпова Елена Евстапьевна Шумилов Кирилл Иванович

эьэм Шумилов а5ам Шумилов
Николай Кириллович Николай Николаевич

участога Тумат диэн ааттаах. Бу учаастак чугастаа5ы дэриэбинэттэн
300км ыраах сытар.

балыксыттар.

сэттэ о5ону теретен,улаатыннарбыта, 18 сиэннэммитэ. Билигин 32 хос сиэн баар. Бачча элбэх ыччаты терееру-ууьаары мин эбэм
туох баар бары ыарахаттары туораан
бу орто дойдуга тереебут иэьин толорон, ыччаттарын хаалларбыт,
дьыл5атын толорбут.
Бу дакылааты суруйаммын, а5ам терутчутун чинчийэн, хос эбэм уонна хос эьэм ыарахан кэмнэ олорон ааспыттарын биллим.

Тумук