Презентация, доклад на тему Слайд Адам есімдерін білесіз бе

КММ

шаңырағында шыр етіп сәби дүниеге келгенінде оған ең жақсы есімді қоюға тырысады. Негізінен, жаңа туған сәбиге есім таңдауға қазақтан дана, қазақтан шебер халық жоқ. Алайда, әрбір ата-ана баласына ат қоярда өзіне жүктелер жауапкершілікті жете сезініп, оған сақтықпен қарағаны, он ойланып, он толғанып барып қана жүрегі қалаған есімді сәбиіне қойғаны абзал. Өйткені, есімдердің адам өміріне, адам атына планеталардың ықпалы өте айрықша.

балаға ат қою

Мұрат-мақсатыма жеттім-ау деген ниетпен ат қою.

Балаға тіл-көз тимейді деген ниетпен ат қою

Ұлы жоқ үйде қыз туғанда ат қою

жуық ғылыми еңбек жазып, жарыққа шығарыпты. Iрi еңбектерiнiң өзi 45-тен асып жығылады екен. Әрине, қысқа ғана мақалада бiз бұл еңбектердiң бәрiне тоқтала алмаймыз. Сондықтан Телағаңның бiрақ қырына, яғни ол кiсiнiң кiсi есiмдерiне деген құлшынысы мен сол тақырыпқа жұмсаған күшiне, төккен терiне ғана тоқтақмақпын.

елестете алмайды. Ол кiсiнiң «Қандай есiмдi ұнатасыз?» (1968), «Қазақ есiмдерiнiң тарихы» (1971), «Есiмдер сыры» (1974 «Сiздiң есiмiңiз кiм?» (1989), «Қазақ есiмдерi» (1988) атты кiтаптары мен толып жатқан ғылыми мақалалары оқырмандары бей-жай қалдырып көрген жоқ. Кiсi есiмдерiне қарап отырып-ақ, өзiмiзге дейiн өмiр сүрген ата-бабаларымыздың тарихы, мәдениетi, тұрмысы, әдеп-ғұрыптары мен салт-санасы, дүниеге, дiнге көзқарасын, неге қол созып, неден үмiт күткендiктерiн бiлуге болады. Сол замандарда өткен тарихи оқиғалардан (Төңкерiс, Совет, Кеңес, Съез, Колхозбай, Совхозбек т.б.), қоғамдық өзгерiстерден (Коммуна, Социал, Октябрь, Правда т.б.), соғыстар мен атыс-шабыстардан (Майдан, Армия, Әскербай, Солдатбек т.б.), ауа көшуден (Ауғанбай, Қашқынбай, Көшкiнбай, Көшербай т.б.), жеңiс пен жеңiлiстен (Жеңiс, Бейбiт, Тыныштық) мәлiмет аласыз. Тiптi, халқымыздың әлеуметтiк жағдайларынан да (Әкiмбай, Манапбай, Қойбағар, Қозыбағар т.б.), дiнiнен де (Омар, Оспан, Әли, Жүсiп, Мұса т.б.) хабардар боласыз. Телағаңның айтуынша, Түйебай, Жылқыбай, Сиырбай деген есiмдердi байлар немесе бай болуды армандайтын адамдар қояды екен. Ал Жылқышы, Қойшы, Сиыршы деген есiмдердi бай болудан үмiтiн үзген, мал баққан тiршiлiгiнiң өзiне риза, кедей адамдар қоятын болған.