Презентация, доклад на тему Г.Тукай для русскоязычных учащихся

Содержание

Илдә туган ил улы син, илдә яндың нур булып,Ил күгендә яз идең син, илдә калдың җыр булып. Гамил Авзал

Слайд 1Габдулла Тукай- бөек шагыйрь

Габдулла Тукай- бөек шагыйрь

Слайд 2
Илдә туган ил улы син, илдә яндың нур булып,
Ил күгендә яз

идең син, илдә калдың җыр булып.
Гамил Авзал


Илдә туган ил улы син, илдә яндың нур булып,Ил күгендә яз идең син, илдә калдың җыр булып.

Слайд 3Әнисе Бибимәмдүдә
Әтисе Мөхәммәтгариф
Кушлавычта шагыйрь туган йорт.
Габдуллаҗан

Мөхәммәтгариф улы Тукаев 1886 елның 13 (26) апрелендә, Казан өязе, Мәңгәр волосте, Кушлавыч авылында, мулла гаиләсендә туа.
Әнисе Бибимәмдүдә     Әтисе МөхәммәтгарифКушлавычта шагыйрь туган йорт.Габдуллаҗан Мөхәммәтгариф улы Тукаев 1886 елның 13

Слайд 4
Сабыйга дүрт ай тулганда әтисе, ә дүрт яшьтә әнисе үлеп китә.

Дөм ятим калган бала авылдан авылга, гаиләдән гаиләгә, кулдан кулга күчеп йөри.

Азмы какканны вә сукканны
күтәрдем мин ятим?!
Азрак үстерде сыйпап тик
маңлаемнан милләтем.
Габдулла Тукай


Сабыйга дүрт ай тулганда әтисе, ә дүрт яшьтә әнисе үлеп китә. Дөм ятим калган бала авылдан авылга,

Слайд 5

Кушлавыч.
Шәрифә карчык
Өчиле.
Зиннәтулла бабай

Кырлай.
Сәгъди абзый, Зөһрә апа
Казан.
Мөхәммәтвәли һәм Газизә гаиләсе

Җаек.
Галиәсгар (җизнәсе)
Тукай эзләре

буйлап...
Кушлавыч.Шәрифә карчыкӨчиле.Зиннәтулла бабайКырлай.Сәгъди абзый, Зөһрә апаКазан.Мөхәммәтвәли һәм Газизә гаиләсеҖаек.Галиәсгар (җизнәсе)Тукай эзләре буйлап...

Слайд 6Баштан Габдулла Зиннәтулла бабасының зур гаиләсе белән Өчиле авылында яши. “Исемдә

калганнар” дигән истәлегендә Тукай болай яза:

Кечкенә Габдулла Зиннәтулла бабасы белән

“... фәкыйрь вә шуның өстенә әллә ничә авызлы булган гаилә эченә мин ятим бала булып килеп кергәнмен. Үги әбинең алты күгәрченнәре эчендә мин бер чәүкә булганга, мине еласам юатучы, иркәләним дисәм, сөюче, ашыйсым, эчәсем килсә, кызганучы бер дә булмаган, мине эткәннәр дә төрткәннәр...”

Баштан Габдулла Зиннәтулла бабасының зур гаиләсе белән Өчиле авылында яши. “Исемдә калганнар” дигән истәлегендә Тукай болай яза:

Слайд 7

Биш яшьлек малайны Казанга озатып Печән базарында “саталар”:
Асрарга бала бирәм, кем

ала?

Аны асрамага Яңа бистә һөнәрчеләре гаиләсе ала.

“... миңа әти булганы Мөхәммәтвәли исемле булып, әни булганы Газизә исемле иде. Бу атам – анам эш кешеләре булганга, монда миңа ач торырга тугры килми иде ...”

Авырып китүләре сәбәпле, баланы ике елдан соң тагын бабасы янына Өчилегә кайтаралар. Озак та тормый аны Кырлай авылына озаталар.

Биш яшьлек малайны Казанга озатып Печән базарында “саталар”:Асрарга бала бирәм, кем ала?Аны асрамага Яңа бистә һөнәрчеләре гаиләсе

Слайд 8

Алты яшьлек Тукай Кырлай авылына, Сәгъди абзый белән Зөһрә апа гаиләсенә

килеп керә. Кырлайдагы тормышы яшь Тукайның күңелендә иң җылы истәлекләр калдыра.

Кечкенә Апуш һәм Сәгъди абый

Сәгъди абзый йорты

1892нче елның җәендә Габдулланы Сәгъди абзый Кырлай авылына алып китә.

Алты яшьлек Тукай Кырлай авылына, Сәгъди абзый белән Зөһрә апа гаиләсенә килеп керә. Кырлайдагы тормышы яшь Тукайның

Слайд 9Шагыйрь булып җитешкәч үзенең 1907 елда язган “Шурәле” исемле иң матур

поэмасын хәтерендә онытылмаслык урын алып калган Кырлай авылына багышлап язды.

Шүрәле

Нәкъ Казан артында бардыр бер авыл - Кырлай диләр;
Җырлаганда көй өчен “тавыклары җырлай” диләр.
Гәрчә анда тумасам да, мин бераз торган идем;
Җирне әз-мәз тырмалап, чәчкән идем, урган идем.
Ул авылның,-һич онытмыйм,-һәр ягы урман иде;
Ул болын, яшел үләннәр хәтфәдән юрган иде.
Зурмы? – дисәң, зур түгелдер, бу авыл бик кечкенә;
Халкының эчкән суы бик кечкенә инеш кенә.

Шагыйрь булып җитешкәч үзенең 1907 елда язган “Шурәле” исемле иң матур поэмасын хәтерендә онытылмаслык урын алып калган

Слайд 101895 елда Габдулла Җаекка, Уральск шәһәренә әтисе ягыннан туган Газизә апасы

һәм аның ире Галиәсгар җизнәсе янына күчеп килә.

Галиәсгар Госманов йорты

1895 елда Габдулла Җаекка, Уральск шәһәренә әтисе ягыннан туган Газизә апасы һәм аның ире Галиәсгар җизнәсе янына

Слайд 11 1907 елда Г. Тукай ашкынып, “дәртле”, “моңлы”, “нурлы”

Казанга кайта.

Җиктереп пар ат, Казанга туп-туры киттем карап;
Чаптыра атларны кучер, суккалап та тарткалап.


Әйтә иртәнге намазга бик матур, моңлы азан;
И Казан! Дәртле Казан! Моңлы Казан! Нурлы Казан!
Мондадыр безнең бабайлар түрләре, почмаклары;
Мондадыр дәртле күңелнең хурлары, оҗмахлары.
Монда хикмәт, мәгърифәт һәм монда гыйрфан, монда нур;
Монда минем нечкә билем, җәннәтем һәм монда хур...

1907 елда Г. Тукай ашкынып, “дәртле”, “моңлы”, “нурлы” Казанга кайта.Җиктереп пар ат, Казанга туп-туры

Слайд 12(Тукайның иҗаты)
Тукай- халык шагыйре

(Тукайның иҗаты) Тукай- халык шагыйре

Слайд 13
Г.Тукай эшләгән журналлар
“Әлислах” газетасы идарәсе урнашкан бина.
Уңнан сулга: Г.Тукай,

И. Әмирхан, Ф. Әмирхан, К.Бәкер, В.Бәхтияров.

Казанга кайткач, Г. Тукай әдәбият мохитенә чума. Г. Камал белән бергә “Яшен”, “Ялт – Йолт” журналларын оештыра, Ф. Әмирхан нәширлегендә чыга торган, “Әлислах” гәзитендә еш языша. Казанда аның иҗаты тагын да үрчемле, нәтиҗәле була, сәнгатьчә югары дәрәҗәдә язылган күпчелек әсәрләре шушында туа.

Г.Тукай эшләгән журналлар  “Әлислах” газетасы идарәсе урнашкан бина.Уңнан сулга: Г.Тукай, И. Әмирхан, Ф. Әмирхан, К.Бәкер, В.Бәхтияров.Казанга

Слайд 142 нче апрельдә бөек шагыйребезнең гомере өзелә.
1913 елның сүрән, болытлы

4 апрель көне. Клячкин больницасы янына меңләгән кеше шагыйребезне озатырга килгән. Халык агымы, шагыйрьнең соңгы юлын кыскарта барып, һаман алга таба шуыша. Ниһаять, Яңа бистә. Зират. Капкадан кергәч, ерак та түгел яңа кабер мәңгелек фатирчысын көтеп тора...

И мөкаддәс моңлы сазым! уйнадың син ник бик аз?

Үлем түшәгендә ятканда да Г. Тукай үзенең чын мәгънәсендә шагыйрь һәм үз халкының патриоты икәнлеген исбат итте. Соңгы минутларда да ул халкы өчен җитәрлек эш башкара алмавына көенә.

2 нче апрельдә бөек шагыйребезнең гомере өзелә. 1913 елның сүрән, болытлы 4 апрель көне. Клячкин больницасы янына

Слайд 15Кырлайда Габдулла Тукайның музей- комплексы.
Тукай- халык күңелендә

Кырлайда Габдулла Тукайның  музей- комплексы.Тукай- халык күңелендә

Слайд 16Казандагы Габдулла Тукай һәйкәлләре
Казанда Г.Тукайның
әдәби музее
Кырлай җиренә аяк басып, мемориаль

комплекс ягына борылуга, килүчене Тукай үзе каршылый. Ул үзенең Кырлаена кайткан да, уйга чумган, туган як җылысына сыенган сыман.

Тукай – Кырлай авылындагы мемориаль комплекс.

Казандагы Габдулла Тукай һәйкәлләреКазанда Г.Тукайның әдәби музееКырлай җиренә аяк басып, мемориаль комплекс ягына борылуга, килүчене Тукай үзе

Слайд 17 Сөй гомерне, сөй халыкны, сөй халыкның дөньясын, Без үләрбез,

билгеле, тик үкенечкә калмасын.

Г.Тукай

Сөй гомерне, сөй халыкны, сөй халыкның дөньясын,  Без үләрбез, билгеле, тик үкенечкә калмасын.

Что такое shareslide.ru?

Это сайт презентаций, где можно хранить и обмениваться своими презентациями, докладами, проектами, шаблонами в формате PowerPoint с другими пользователями. Мы помогаем школьникам, студентам, учителям, преподавателям хранить и обмениваться учебными материалами.


Для правообладателей

Яндекс.Метрика

Обратная связь

Email: Нажмите что бы посмотреть