Презентация, доклад проектной деятельности Мэччирэннэ

«Мэччирэҥҥэ» остуол оонньуута
 





Үлэни толордо:
3 кылаас үөрэнээччитэ
Стручков Костя
Салайааччы:
Слепцова Акулина
Спиридоновна

Үлэм сыала: Толкуйдуурга үѳрэтэр «Мэччирэҥҥэ» диэн остуол оонньуутун оҥоруу. Үлэм соруктара: - ынах сүѳһү туһатын үѳрэтии; - остуол оонньуутун, быраабылатын толкуйдааһын; - оҕолорго оонньотон кѳрүү. Үлэм уһулуччу суолтата: Биьиги тыа сиригэр олорор буоламмыт сүѳһү иитии-тин туһунан элбэҕи билиэхтээхпит. Ѳйү сайыннарар эрчиллиилэрбитин олохтоох матырыйаалы кытта сибээстиирбит ордук туьалаах. Ол иһин бу оонньууну толкуйдаатым.

күнүгэр диэри ынах сүѳһүнү
иитэн, туһанан кэллэ. Саха ынаҕын билиҥҥи үйэҕэ саамай
наадалаах ураты хаачыстыбаларынан – тымныыны
тулуйарынан, кыра аһылыгынан элбэх бородууксуйа
биэрэринэн, ыарыыга ылларбатынан, хойуу үүтүнэн, этин
тахсыыта элбэҕинэн учуонайдары интэриэһиргэтэр эбит.

Ынах сүрүн аһылыга от. Биир ынах сылга ортотунан 3тонна улахан оту сиирин биллим. Эбии аhылыга: сиилэс, бурдук ас тобоҕо, туус.

тириитэ, ноһуома, муоһа, кутуруга, иһэ, хабаҕа – барыта туһаҕа турара. Ѳбүгэлэрбит сүѳһүнү иитиигэ туһата суох быраҕыллыбат технологияны толору туһанан олорбуттара.

оҕолор, эмиэ сайынын уһун
сынньалаҥҥа барабыт, кѳҥүлгэ кѳччүйэбит. Уһун
каникулга сытан «Мэччирэҥҥэ» диэн ѳйү сайыннарар
оонньууну толкуйдаабытым. Миэхэ аҕам уонна ийэм
оонньуубун оҥорорбор көмөлөспүттэрэ.
Туттубут тээбириннэрим:
ДСП;
быhах;
гуашь;
киистэ;
картон;
А4 кумааҕы;
кумааҕы килиэйэ

- 30 см квадраттаах мэччирэҥ хонуутун
быһан оҥоһуннубут.



1 ынах, 1 бостуук, 1 түгэх фигураларын
уруhуйдаатыбыт уонна ити фигуралары
шаблон оҥоhуннубут. Фигураларбыт
барыта тэҥ буолан таҕыстылар.


- Уруhуйдаммыт фигураларбытын
быһаҕынан быһан оҥордубут .

араас өҥүнэн кырааскалаатым.













- Мэччирэҥ сирэ буолбут дуоскам кэннин эмиэ туһанным.
Шашка дуоскатын уруhуйдаатым, гуашь кыраасканнан
кырааскалаатым.

Мэччирэҥ, шашка буолбут дуоскабыт кырааската бөҕө буоллун диэн лаахтаатыбыт.

оонньууга 2-тэн 8-ка диэри оҕо оонньуон сѳп.
Оонньуум фигуралара ынахтар, икки бостуук, мэччирэн хонуута, сорудахтаах карточкалар .

Уочаратынан хаамабыт.

– биир сиргэ турабыт.

Карточка талабыт уонна
соруда5ы толоробут.

2 хаамыыны оҥорор ыарахан сору-дахтаах карточкалар уонна 1 хаамыы- ны оҥорор чэпчэки сорудахтаах карточкалар бааллар.

диэн санааҕа кэллим. Хас биирдиибит билиибит хаҥыыр, толкуйдуурбут сайдар, интэриэһиргиирбит элбээн иһэр. Бу оонньуум тулалыыр эйгэ уруогар кѳмѳлѳѳх буолуо. Маннык биһиэхэ аналлаах сахалыы оонньуу аҕыйах. Ол иһин маннык оонньууну оҥордум.  

Учууталбын кытта туһаммыт литературам:
Бравина Р.И., Заровняев С.И., Осипова Г.Н., Попов Р.Г.,
Филиппова И.А. «Саха ынаҕа – дар предков». – Дь:Бичик, 2013с.