Презентация, доклад на тему ЗӘЙНӘБ БИИШЕВА КӨҘГӨ ЯМҒЫР

ХЕҘМӘТ ҺӘМ БАЙЛЫҠ МИҘГЕЛЕ

Балаҡатай районы муниципаль районы
Ҡарлыхан урта дөйөм белем биреү мәктәбе
муниципаль бюджет белем биреү учреждениеһы

Төҙөнө: башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы
Мәхийәнова Нуриза Нуретдин ҡыҙы

Шакир.

районы Туйымбәт ауылында тыуған. Бик йәшләй етем ҡала.
Ауыл мәктәбен тамамлағандан һуң, 1924 йылда ул Ырымбурҙағы башҡорт педагогия техникумына уҡырға инә һәм уны уңышлы тамамлап сыға.
1929-1931 йылдарҙа Баймаҡ районы Темәс ауылында уҡытыусы булып эшләй, ауылда яңы тормош төҙөү эшендә актив ҡатнаша.

һәм Салауат район газеталарында эшләй.
1938-1941 йылдарҙа Башҡортостан радиокомитетында эшләй.
1942 йылда «Партизан малай» исемле тәүге китабы баҫыла.
1951 йылдан – профессиональ яҙыусы.

ижад итә. «Дуҫ булайыҡ», «Көнһылыу», «Гөлъямал», «Сәйер кеше», «Уйҙар, уйҙар…» һымаҡ заман өсөн бик тә актуаль повестар яҙа.
«Мөхәббәт һәм нәфрәт», «Нәҙер», «Тылсымлы ҡурай» исемле сәхнә әҫәрҙәре яҙа.

Иң билдәле ижад емеше булған «Яҡтыға» трилогияһына өс романы ингән:
«Кәмһетелгәндәр», «Оло Эйек буйында»,
«Емеш» романдары.

”Тарас Бульба” һ.б әҫәрҙәрҙе башҡорт теленә тәржемә иткән.

«Почет Билдәһе» ордены;
1968 йылда «Кәмһетелгәндәр», «Оло Эйек буйында» романдары өсөн Салауат Юлаев исемендәге премияһы;
шул уҡ 1968 йылда әҙәбиәт өлкәһендә күренекле хеҙмәттәре һәм ижтимағи эшмәкәрлеге өсөн икенсе тапҡыр «Почет Билдәһе» ордены, БАССР Юғары Советы Почет Грамотаһы;
1976 йылда өсөнсө тапҡыр «Почет Билдәһе» ордены;
1990 йылда «Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы» тигән исем бирелә.

исемен мәңгеләштереү эшенә тос өлөш индергән өсөн бирелә.

Әлеге көндә лауреат исемен 30-лап кеше йөрөтә: улар араһында Башҡортостандың беренсе президенты М.Рәхимов, халыҡ шағирҙары А.Филиппов, Р.Бикбаев, билдәле яҙыусылар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре бар.

Башҡортостандың халыҡ шағиры
Александр Филиппов

Башҡортостандың халыҡ шағиры
Рауил Бикбаев

Башҡортостандың халыҡ шағиры
Ҡәҙим Аралбаев

фильмдар төшөрә. Башҡортостан «Китап» нәшриәте, Өфөлә бер урам, Стәрлетамаҡдәүләт педагогия академияһы, Мораҡ ауылында дөйөм белем биреү мәктәбе З.Биишева исемен йөрөтә.

Күгәрсен районы Туйымбәт ауылында яҙыусының йорт-музейы эшләй.

Башҡорт дәүләт университетының Сибай институты янындағы аллеяла З.Биишеваға бюст ҡуйылған.

башланғыс нигеҙе.
һыҡтаныу – әсенеп, әрнеп илау, һыҡтау,
плакать
екһенеү – нимәнәндер ялҡыу, биҙеү.

ямғыр
ҡарлы ямғыр
өҙлөкһөҙ яуған ямғыр
ләйсән ямғыр

ниңә арыу белмәй,
Йәнгә тынғы бирмәй тамсы ла.
 
Шыбыр-шыбыр... Нимә һөйләй икән?
Һөйөнсө! — тиме икән. — Көҙ етте!
Һыҡтанма ла, екһенмә лә, — тиме,
Мин килдем бит ерҙе үҙ итеп!
 
Килер йылдың йәшел болондарын,
Алтын баҫыуҙарын ҡоям мин.
Ағастарҙың өмөт бөрөһөнә
Серле мая һалып ҡуям мин...
 
Шулай тиһең, көҙгө ямғыр, беләм,
Яу, ямғырым, яу ҙа яу әйҙә.
Изге тамсыларың әрәм булмаҫ,
Икмәк булып аңҡыр һәр өйҙә.

белмәй,
Йәнгә тынғы бирмәй тамсы ла.

ла, екһенмә лә, — тиме,
Мин килдем бит ерҙе үҙ итеп!

бөрөһөнә
Серле мая һалып ҡуям мин...

әрәм булмаҫ,
Икмәк булып аңҡыр һәр өйҙә.

Яу килмәһен иң элек,
Илдә булһын именлек.
Ерҙә еңһен – изгелек,
Сәнселһен бар яуызлыҡ.
Бир шуларға ауыҙлыҡ.
********************

Майлы бутҡа бирермен, Тәтәй ҡашыҡ бирермен, Тәтәй ҡашыҡ баҙарҙа, Майлы бутҡа ҡаҙанда!
 

- муллыҡ, тереклек нигеҙе.

булмаҫ,/

Икмәк булып аңҡыр һәр өйҙә.//

бер ҡат туйҙырһаң, ул һине ун ҡат туйҙырыр.

Игенсе ямғыр теләй, юлсы аяҙ теләй.

Ямғыр булһа, йәнең тыныс.

Мәҡәлдәр, һынамыштар

көҙгө
Темаға ҡағылышлы өс ҡылым:
яуа, бейей, һала.
Теманы асыусы фраза:
Икмәк булып аңҡыр.
Һығымта яһаусы исем:
Тереклек (тормош)

башҡара

З.Биишева шиғырҙарына байтаҡ ҡына йырҙар ҙа ижад ителгән. “Йырлайым мин”, “Миләш” һәм башҡалар.